📌موضوع: آیا می‌توان قربانی را به نیت اموات یا رسول الله ﷺ پیش از عید قربان ذبح و میان نیازمندان تقسیم کرد؟ (دیدگاه فقه حنفی)

❓سوال:
السلام علیکم و رحمة الله و برکاته
جناب محترم مفتی صاحب! اگر لطف فرموده به این پرسش ها پاسخ دهید، بسیار سپاسگزار خواهم بود:

اگر شخصی قربانی می‌کند و ثواب آن را به اموات (مثلاً پدر و مادر) یا به نیت رسول الله صلی الله علیه وسلم می‌فرستد، آیا لازم است که ذبح حتماً در روز عید قربان انجام شود؟

آیا جایز است که چنین قربانی قبل از روز عید قربان (مثلاً یک یا دو روز پیش از عید) ذبح گردد؟

همچنین برخی می‌گویند چون فقراء قبل از عید چیزی برای خوردن ندارند و توانایی خرید گوشت را ندارند، بهتر است قربانیِ نذری یا به نیت اموات یا به نام رسول الله صلی الله علیه وسلم پیش از عید ذبح و میان نیازمندان توزیع شود.

آیا این کار از نظر فقه حنفی صحیح است یا خیر؟

لطفاً با دلایل از کتب معتبر فقه حنفی توضیح فرمایید.

🖋الجواب:

در فقه حنفی، قربانی (اُضحیه) عبادتی است که زمان خاص دارد و بدون رعایت آن، قربانی شرعاً صحیح نمی‌شود.

فقها در تعریف قربانی فرموده‌اند: قربانی عبارت است از ذبح حیوان مخصوص با نیت تقرب، در روزهای مخصوص (ایام نحر)؛ و یکی از ارکان آن این است که ذبح در همان روزهای تعیین‌شده انجام شود.

بنابراین اگر کسی قبل از روز عید قربان ذبح کند، این ذبح اصلاً قربانی محسوب نمی‌شود، بلکه فقط یک صدقه یا ذبح عادی است.

در مورد قربانی به نیت اموات نیز باید توجه داشت که این حکم زمانی معتبر است که قربانی در وقت مشروع (ایام عید) انجام شود.

دوم: اما درباره شبهه کمک به فقراء قبل از عید: کمک به فقراء قبل از عید کار بسیار نیک و پسندیده است، اما این کار قربانی محسوب نمی‌شود و جایگزین قربانی شرعی نمی‌گردد.

بنابراین باید گفته شود: اگر قبل از عید ذبح کند، صدقه است نه قربانی؛ و اگر قربانی می‌خواهد، باید در روزهای عید (۱۰، ۱۱، ۱۲ ذی‌الحجه) انجام شود.

در نتیجه، قربانی (چه برای خود، چه برای اموات، چه به نیت رسول الله ﷺ) فقط در ایام عید قربان صحیح است و ذبح قبل از عید، هرچند ثواب صدقه دارد، قربانی محسوب نمی‌شود. والله اعلم بالصواب

اﻷﺿﺤﻴﺔ ﻭﻫﻲ ﻓﻲ اﻟﺸﺮﻉ اﺳﻢ ﻟﺤﻴﻮاﻥ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺑﺴﻦ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﻳﺬﺑﺢ ﺑﻨﻴﺔ اﻟﻘﺮﺑﺔ ﻓﻲ ﻳﻮﻡ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﻋﻨﺪ ﻭﺟﻮﺩ ﺷﺮاﺋﻄﻬﺎ ﻭﺳﺒﺒﻬﺎ، ﻛﺬا ﻓﻲ اﻟﺘﺒﻴﻴﻦ.
(ﻭﺃﻣﺎ) (ﺭﻛﻨﻬﺎ) : ﻓﺬﺑﺢ ﻣﺎ ﻳﺠﻮﺯ ﺫﺑﺤﻪ ﻓﻲ اﻷﺿﺤﻴﺔ ﺑﻨﻴﺔ اﻷﺿﺤﻴﺔ ﻓﻲ ﺃﻳﺎﻣﻬﺎ؛ ﻷﻥ ﺭﻛﻦ اﻟﺸﻲء ﻣﺎ ﻳﻘﻮﻡ ﺑﻪ ﺫﻟﻚ اﻟﺸﻲء، ﻭاﻷﺿﺤﻴﺔ ﺇﻧﻤﺎ ﺗﻘﻮﻡ ﺑﻬﺬا اﻟﻔﻌﻞ ﻓﻜﺎﻥ ﺭﻛﻨﺎ، ﻛﺬا ﻓﻲ اﻟﻨﻬﺎﻳﺔ.الفتاوي الهندية(۵/۲۹۱) ناشر: دار الفکر

"من ضحى عن الميت يصنع كما يصنع في أضحية نفسه من التصدق والأكل والأجر للميت والملك للذابح". حاشية ابن عابدين" (6/ 326) ناشر: دارالفکر


ارایه👈 مفتی (محمد امینی)
🔹🔷🔹
سؤالهای شرعی خود را به آیدی ذیل بفرستید:.
👇
✉️
📱مفتی محمد امینی
@Mofti_mohammad_Amini

📱مفتی عبدالجلیل محمدی:
@Mohammady363

✔️آدرس کانال ما:
دارالإفتاء مدرسه احياء العلوم_هرات
-------- 🌐--------
@DaruleftaaAehyaa