♦️شعبان و استشمام بوی رمضان🌙

✍️ضیاء احمد فاضلی، مسوول مدرسه احیاءالعلوم هرات.

بسمه تعالی
از روایات دینی ما معلوم می شود که شعبان، ماه بسیار مبارکی است؛ پس نباید یک مسلمان از برکات آن محروم بماند. اینک پاره ای از فضایل و مسایل ماه شعبان.

🔸فضیلت ماه شعبان:
نبی(ص) در فضیلت آن فرمودند: «ذَلِكَ شَهْرٌ يَغْفُلُ النَّاس عَنْهُ بَيْنَ رَجَبٍ وَرَمَضَانَ  وَهُوَ شَهْرٌ تُرْفَعُ فِيهِ الْأَعْمَالُ إِلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ فَأُحِبُّ أَنْ يُرْفَعَ عَمَلِي وَأَنَا صَائِمٌ». [سنن نسایی:2357] (شعبان، ماهی است که مردم از [فضل و برکات] آن غافل اند؛ ماهی که میان رجب و رمضان واقع شده است؛ ماهی است که اعمال بندگان به پروردگار عالمیان بلند و عرضه می شود؛ پس من دوست دارم در حالی اعمالم در این ماه به پروردگار، بلند و عرضه شود که روزه داشته باشم).

🔸بهترین عبادت نافله شعبان:
امام بخاری از عایشه(رض) روایت می کند که فرمود: "ما رأيت رسول الله -صلى الله عليه وسلم- استكمل صيام شهرٍ إلا رمضان، وما رأيت أكثر صياماً منه في شعبان" [حدیث: 1969] (ندیدم که نبی(ص) روزه ماهی را کامل گرفته باشند؛ مگر رمضان؛ و ندیدم که ماهی را به اندازه شعبان آن همه زیاد روزه گرفته باشند).
از دو روایت دیگر عایشه(رض) معلوم می شود که به جز اندکی، تمام ماه شعبان را روزه می گرفتند و البته این اندک، هم به گمان اغلب اخیر شعبان بوده است تا شعبان با رمضان خلط نشود.

🔸سه حکمت کثرت روزه پیامبر(ص) در شعبان:
کثرت روزه های پیامبر(ص) در شعبان ما را حکمت ها و امور زیر متوجه می سازد:
1- حین غفلتِ غافلان، بیشتر باید به یاد الله بود (ذاك شهر يغفل الناس عنه بين رجب ورمضان)
و این، مثل قیام شب است که چون دیگران در خواب و از آن غافل اند این همه فضیلت یافته است و یا مثل آن چه که آمده است: «بَدَأَ الْإِسْلَام غَرِيبا وَسَيَعُودُ غَرِيبا كَمَا بَدَأَ، فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ» [صحيح مسلم] (اسلام در ابتدا غريب و بيگانه بود و در آخر نيز به همان صورت نخست غريب خواهد شد، پس مژده باد به آنان که در دوران غربت اسلام پابند آنند) آری، در آغاز، پیروان اسلام که هم نسبت به سایر مردم، کم و نیز پابند بیشتر به اسلام بودند کار شان نزد دیگران، بسیار نا آشنا و غریب می شد.

2- این که شعبان، ماه تعیین سرنوشت اعمالِ سالِ انسان در آسمان است: (وَهُوَ شَهْرٌ تُرْفَعُ فِيهِ الْأَعْمَالُ إِلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ)
فی المثل، اگر به متهمی در زندان بگویند: در فلان روز پرونده¬ات درمحکمه فیصله میشود، این فرد در آن روز معین، چه احساسی خواهد داشت؟ همین است احساس مسلمان در شعبان که می داند پروندة اعمال او نزد پروردگار عرضه می شود؛ پس به همین جهت بود که پیامبر(ص) مشتاق آن همه روزه در این ماه بودند: (فَأُحِبُّ أَنْ يُرْفَعَ عَمَلِي وَأَنَا صَائِمٌ)

3- آماده شدن به رمضان.
رمضان، آمادگی میخواهد؛ درست مانند: آمادگی مسافر قبل از سفر؛ آمادگی تاجر قبل از ورود وقت خاصِّ تجارتی و آمادگی پسته چین، قبل از شکسته شدن شول پسته؛ پس مسلمان خود را در شعبان برای رمضان آماده نسازد در رمضان چیز چندانی نصیب وی نخواهند شد.

🔸چگونه خود را برای رمضانی بهتر آماده سازیم؟
مهمترین آماده گی ها به قرار زیر اند:
1) توبه؛
2) کثرت روزه های نافله؛
3) دعاومناجات؛
4) افزودن به اشتیاق خود به فضایل رمضان از طریق مطالعه؛
5) تقدیم صدقه؛
6) همراهی صالحین؛
7) تصفیه معاش و رزق و روزی از حرام؛
8) ادای مظلمه و حقوق بندگان.

🔸سایرآمادگی ها:
1- تدارک صحت؛ درصورت بیماری؛
2- تنظیم کار و مشاغل تا فرصتهای مناسب برای عبادت در رمضان وجود داشته باشد؛
3- تهیه مواد خوراکی و سایر امور لازم؛ البته باید از اسراف در این زمینه پرهیز نمود و به عوض آن، به مساکین دست گیری داشت و صله رحم را قوت بخشید؛
4- برنامه ریزی دراشتراک به برنامه های قرآنی (چه از فضای حقیقی یا مجازی)
5- ایجاد جوّ رمضانی درفضای خانه؛ با:
  ـ راه اندازی درس جمعی درخانه؛
  ـ تلاوت مشترک و عبادت مشترک؛
  ـ ضرورت به تنظیم و توجیه اطفال؛
  ـ تنظیم خواب و بیداری اعضای خانه؛
  ـ تصفیه فضای خانه ازمنکرات.