چرا اسرائیلی‌ها نسبت به غزه بی‌تفاوت‌اند؟ کافی‌ست تلویزیون اسرائیل را روشن کنید.

شوارتز، سردبیر روزنامه اسرائیلی «هاآرتص»، در یادداشتی به بررسی نگاه اسرائیلی‌ها به گزارش‌های بین‌المللی و روایت‌های انسانی درباره بحران غزه می‌پردازد.

او می‌نویسد که گاهی مهم‌ترین خبر، همان خبری‌ست که در رسانه‌ها پوشش داده نمی‌شود. برای نمونه، به گزارشی از نهاد امنیت غذایی سازمان ملل (IPS) اشاره می‌کند که در بخش خبری شبانه‌ کانال ۱۳ ( مهم‌ترین کانال خبری اسرائیل) هیچ‌گونه اشاره‌ای نشد. این درحالی‌ست که گزارش مذکور، به آغاز شدیدترین مرحله بحران غزه اشاره می‌کرد.

شوارتز با بررسی سایر شبکه‌های خبری نتیجه می‌گیرد که حتی رسانه‌هایی که به این گزارش پرداختند، صرفا آن را با دیده‌ی شک و تمسخر مطرح کردند. برای مثال، مجری شبکه «کان ۱۲» اعتبار گزارش مهم‌ترین سازمان امنیت غذایی جهان را زیر سؤال برد و گفت: «این سازمان باید به آمار واقعی ارتش توجه می‌کرد، نه اینکه بخشی از کمپین دروغین حماس باشد. گرسنگی واقعی را اسرای ما تجربه می‌کنند.»

شوارتز با طرح این روایت‌ها می‌پرسد: چرا احتمال نمی‌دهند که شاید هم اسرای اسرائیلی گرسنه باشند و هم مردم اطراف آن‌ها؟

او سپس پرده از افق رسانه‌ای اسرائیل برمی‌دارد و نشان می‌دهد که شباهت و یک‌دستی لحن رسانه‌ها در دفاع از عملکرد ارتش، بی‌دلیل نیست. به گفته‌ی او، «اکثر خبرنگاران اسرائیلی سابقه‌ی خدمت در ارتش دارند» و اکنون خود را «مانند یک گردان در خط مقدم جنگ» می‌بینند.

علاوه بر اخبار، در بخش تفسیر خبر شبانگاهی (تأثیرگذارترین بخش رسانه‌ای اسرائیل) نیز هیچ گزارشی درباره‌ی مردم غزه شنیده نمی‌شود. مفسران نیز هیچ اشاره‌ای به وضعیت آنان نمی‌کنند. و جالب آنکه بیشتر این مفسران را مردان بازنشسته‌ی نظامی تشکیل می‌دهند.

او میگوید که، علاوه بر پیشینه نظامی مدیران و مفسران خبر، عوامل دیگری هم در این نوع روایت یکسویه دخیل هستند. تا جایی که خبرنگارانی که مایل به پوشش این موضوع بودند، با روش‌هایی چون اخراج، بایکوت یا تهدید وادار به سکوت شدند.

ماه گذشته، پیام‌هایی از گروه واتساپی شبکه ۱۲ افشا شد که نشان می‌داد مدیر شبکه، خبرنگارانی را که نسبت به نپرداختن به بحران انسانی اعتراض کرده بودند، تهدید به اخراج کرده یا از کار برکنار کرده است. او گفته بود: «بهتر است فقط اخبار را ببینید، نه اینکه بگویید چه چیزی باید پخش شود.»

پیشتر نیز سردبیر بخش اخبار خارجی این شبکه، در صدمین روز جنگ، درخواستی برای پایان جنگ مطرح کرد که، از آن روز تا اکنون از برنامه‌ها کنار گذاشته شد.

شوارتز این واکنش‌ها را نتیجه‌ی فشار سیاسی همه‌جانبه‌ی دولت نتانیاهو می‌داند؛ دولتی که رسانه‌های منتقد را «رسانه‌های سمی» نامیده و دسترسی آن‌ها را به نهادهای دولتی محدود کرده است. و رسانه‌های دست‌راستی را به‌ازای هر انتقاد، متهم به چپ‌روی کرده است.

چنین جوی که با ترس شخصی خبرنگاران همراه شده، فضای رسانه‌ای را به‌شدت محدود کرده است.

اثر این اتمسفر را در جامعه به‌خوبی می‌توان دید، در ماه‌های اخیر، نظرسنجی‌ها نشان داده‌اند که ۶۴ درصد مردم اسرائیل پوشش رسانه‌ای جوانب اخبار غزه را «متوازن» ارزیابی کرده‌اند؛ این رقم در میان حامیان دولت به ۸۹ درصد می‌رسد.

سردبیر هاآرتص به نمونه‌ای نادر اشاره می‌کند: در یکی از برنامه‌های زنده، خبرنگاری به وضعیت ناگوار غیرنظامیان فلسطینی اشاره می‌کند، اما مجری بلافاصله گفت‌وگو را قطع کرده و می‌پرسد: «چرا باید برای ما مهم باشد؟»

در نهایت، شوارتز به‌عنوان روزنامه‌نگاری اسرائیلی جمع‌بندی می‌کند: شاید روی کاغذ فشار بر خبرنگاران قابل درک باشد، اما این هرگز توجیهی برای مشارکت رسانه‌ها در نادیده گرفتن فاجعه‌ی انسانی غزه نیست.

او در پایان توصیه می‌کند: اگر می‌خواهید بدانید چرا مردم اسرائیل نسبت به رنج فلسطینی‌ها بی‌تفاوت‌اند، کافی‌ست تلویزیون اسرائیل را روشن کنید.


گاردین
@darmasirabrha