✅Глагол итагьис имеет значение однократное, т.е. действие случается один раз, и больше не повторяется. У глагола есть так же и многократная форма — италгьис, которая заключает в себе понятие о продолжительности или повторения глагола итагьис.
✅Настоящее:
⏺Ну италгьулла (я становлюсь), ну диталгьулла, ну биталгьулла, нуша диталгьулла;
⏺ХIу италгьулли, хIу диталгьулли, хIу биталгьулли, хIуша диталгьулла;
⏺Гьит италгьули сай, гьит диталгьули сари, гьит биталгьули саби, гьитти биталгьули саби/диталгьули сари;
✅Прошедшее совершенное:
⏺Ну италгьира, ну диталгьира, ну биталгьира, нуша диталгьира;
⏺ХIу италгьади, хIу диталгьади, хIу биталгьади, хIуша диталгьада;
⏺Гьит италгьиб, гьит диталгьиб, гьит биталгьиб, гьитти биталгьиб/диталгьиб;
✅Прошедшее упреждающее:
⏺Ну италгьулли, ну диталгьулли, ну биталгьулли, нуша диталгьулли;
⏺ХIу италгьулли, хIу диталгьулли, хIу биталгьулли, хIуша диталгьулли;
⏺Гьит италгьулли, гьит диталгьулли, гьит биталгьулли, гьитти биталгьулли/диталгьулли;
✅Будущее:
⏺Ну италгьас, ну диталгьас, ну биталгьас, нуша диталгьахIā;
⏺ХIу италгьад, хIу диталгьад, хIу биталгьад, хIуша диталгьадā;
⏺Гьит италгьан, гьит диталгьан, гьит биталгьан, гьитти биталгьан/диталгьан;
✅Будущее допускаемое:
⏺Ну италгьас, ну диталгьас, ну биталгьас, нуша диталгьахIā;
⏺ХIу италгьад, хIу диталгьад, хIу биталгьад, хIуша диталгьабā;
⏺Гьит италгьаб, гьит диталгьаб, гьит биталгьаб, гьитти биталгьаб/диталгьаб;
✅Условное настоящее и будущее:
⏺Ну италгьасли, ну диталгьасли, ну биталгьасли, нуша диталгьахIāли;
⏺ХIу италгьадли, хIу диталгьадли, хIу биталгьадли, хIуша диталгьадāли;
⏺Гьит италгьāли, гьит диталгьāли, гьит биталгьāли, гьитти биталгьāли/диталгьāли;
✅Условное предполагаемое:
⏺Ну италгьаслилли, ну диталгьаслилли, ну биталгьаслилли, нуша диталгьахIāлилли;
⏺ХIу италгьадлилли, хIу диталгьадлилли, хIу биталгьадлилли, хIуша диталгьадāлилли;
⏺Гьит италгьāлилли, гьит диталгьāлилли, гьит биталгьāлилли, гьитти биталгьāлилли/диталгьāлилли;
⏺Окончание -лли можно заменить на -ри, с тем же смыслом.
✅Условное допускаемое:
⏺Ну италгьаслилла, ну диталгьаслилла, ну биталгьаслилла, нуша диталгьахIāлилла;
⏺ХIу италгьадлилла, хIу диталгьадлилла, хIу биталгьадлилла, хIуша диталгьадāлилла;
⏺Гьит италгьāлилла, гьит диталгьāлилла, гьит биталгьāлилла, гьитти биталгьāлилла/диталгьāлилла;
⏺Окончание -лла можно заменить на -ра, с тем же смыслом.
✅Зависимое от условия:
⏺Ну италгьиша, ну диталгьиша, ну биталгьиша, нуша диталгьиша;
⏺ХIу италгьиши, хIу диталгьиши, хIу биталгьиши, хIуша диталгьиши;
⏺Гьит италгьис, гьит диталгьис, гьит биталгьис, гьитти биталгьис/диталгьис;
✅Зависимое от условия прошедшее:
⏺Ну италгьиши, ну диталгьиши, ну биталгьиши, нуша диталгьиши;
⏺ХIу италгьиши, хIу диталгьиши, хIу биталгьиши, хIуша диталгьиши;
⏺Гьит италгьис, гьит диталгьис, гьит биталгьис, гьитти биталгьис/диталгьис;
#очерк
✏️ Грамматический очерк Урахинского диалекта
🔘1. Первая страница навигации
🔘2. Вторая страница навигации
🔘3. Третья страница навигации
#️⃣ Хештеги по темам
✈️ Даргинский язык. Урахинский диалект.
Post #190
113
- 👍 1