DailyTED1 Turkish

👁Ne zaman pasaport kullanmaya başladık?
🧠Kristin Surak
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Pasaportlar ilk seyahat belgeleri değillerdir. Antik Mısır'da seyyahlar, yöneticiler tarafından çıkarılmış ''geçiş izni mektupları'' taşırlardı; Han Dönemi Çin'i ve Tudor Dönemi İngiltere'sinde yabancılara seyahat izni verildi. Ancak insanlık tarihinin büyük bir bölümünde sınırlar nispeten akışkandı ve seyahat bürokratik gerekliliklerden yoksundu. Peki ne değişti? Kristin Surak, pasaport sisteminin tarihçesini ayrıntılarıyla anlatıyor. [Yönetmen: Tomás Pichardo-Espaillat, Anlatıcı: Addison Anderson, Müzik: Cem Mısırlıoğlu, WORKPLAYWORK].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #travel #history #government

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Edgar Allan Poe'nun "Kızıl Ölümün Maskesi"
🧠Iseult Gillespie
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Prens Prospero, ülkesini kırıp geçiren vebadan kaçmak amacıyla sarayından bin asili çağırır ve onları manastırına kapatır. İnzivalarının üzerinden aylar geçmişken Prens, yedi renkli odada düzenlenen ihtişamlı bir maskeli balo verir. Ancak bu cümbüşün ortasında, gizemli ve kefenli bir figür belirir. Iseult Gillespie, Edgar Allan Poe’nun klasik kısa öyküsü “Kızıl Ölümün Maskesi”ni paylaşıyor. [Mohammad Babakoohi ve Yijia Cao tarafından yönetildi, Adrian Dannatt tarafından seslendirildi, müzikler - Aron Fard].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #writing #literature

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Uzay istasyonundaki oksijen nasıl hiç bitmez?
🧠Theo St Francis
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣25 yılı aşkın bir süredir, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun hava tedarik sistemleri uzay görevlerinde devrim niteliğinde bir gelişme sağlamıştır. Ancak düzenli bakım, onarım ve iyileştirme ihtiyacı, mühendisleri gelecekteki uzay araçları için daha da güvenilir sistemler geliştirmeye itmiştir. Uzayda solunabilir havayı nasıl üretiyoruz? Peki bu, daha uzun süreli keşif seferleri için ne anlama geliyor? Alvaro Romero-Calvo ve Theo St Francis bu konuyu araştırıyor. [Yönetmen: Lazy Chief, anlatım: Addison Anderson, müzik: George Rodriguez].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #space #science #invention #innovation #technology #design

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Tarih boyunca çocuklar hangi oyuncaklarla oynadı?
🧠 TED-Ed
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Arkeologlar, antik dünyada oyuncaklara dair materyal, görsel ve yazılı kanıtlar bulmuşlardır. M.Ö. 3000'de Anadolu'da minyatür oyuncak arabalar toprakta yarışıyordu. Bin yıl sonra İndus Vadisi'nde bir çocuk, pişmiş topraktan yapılmış düdüğünün sesine kıkırdıyordu. Peki, tarih boyunca başka hangi oyuncaklar bizim eğlence araçlarımızdan oldu? Oyuncakların, oyunların ve oyun geleneklerinin antik kökenlerini takip edin. [Yönetmen: Totem Creative, anlatıcı: Jack Cutmore-Scott, müzik: Salil Bhayani, cAMP Studio].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #history #toys #ancient_world

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Güneş'e gerçekte ne kadar yaklaşabiliriz?
🧠 TED-Ed
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣2021 yılında Parker Solar Probe, Güneş'e dokunma görevini başarıyla tamamlayarak Güneş'in en dış atmosferinden geçti. O zamandan beri Güneş'e giderek daha da yaklaşan bir rota izliyor, ancak erimeden, patlamadan veya Güneş'e düşmeden korona'nın daha derinlerine inmek, mühendislik açısından çok büyük bir zorluk. Bu mümkün mü? Görevin önündeki engelleri ve bu görevin Güneş'in gizemlerini nasıl çözebileceğini keşfedin. [Yönetmen: Igor Ćorić, Artrake Studio, anlatım: Addison Anderson, müzik: Cem Misirlioglu, WORKPLAYWORK].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #space #technology #design #Sun #universe #engineering

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Çığlara ne sebep olur ve bunlardan kurtulmak mümkün mü?
🧠Simon Trautman
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Çığlar, kar, buz, kaya ya da bunların birleşiminin bir yamaçtan aşağı doğru hızla kaymasıdır. Bunlar yıkıcı doğal afetler ve kişisel trajediler olabilir: ABD’de her yıl ortalama 27 kişinin ölümüne neden olmaktadır. Bu dağ kâbusları birdenbire ortaya çıkmaz; üç belirli koşulun bir araya gelmesi gerekir. Peki, çığlara ne sebep olur? Ve hayatta kalmanın bir yolu var mı? Simon Trautman araştırıyor. [Yönetmen: Denys Spolitak, anlatım: Bethany Cutmore-Scott, müzik: Stephen LaRosa, Wonder Boy Audio].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #natural_disaster #nature #science

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Hayalî arkadaşlara sahip olmak normal mi?
🧠 TED-Ed
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Amia ve arkadaşı Zelba yaklaşık bir yıldır birbirlerinden ayrılmayan bir ikili. Sırlarını paylaşıyor, oyunlar oynuyorlar ve hayalî krallıklara hükmediyorlar. Amia'nın bazen kötü fikirleri oluyor ve Zelba yine de bunlara uyuyor. Amia son derece gerçek ama Zelba... değil. Peki, çocukların böyle hayalî figürler yaratmasına ne yol açıyor? Çocukların neden hayalî eşlikçiler yarattıklarını ve bu tarz rol yapma oyunlarının hangi becerileri geliştirdiğini keşfedin. [Caitlin McCarthy tarafından yönetildi, Alexandra Panzer tarafından seslendirildi, müzik Salil Bhayani, cAMP Studio tarafından yapıldı].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #brain #psychology #emotions #kids

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Savaş, Aşk ve İhanet: Kondor Kahramanları Efsanesi'nin Epik Hikâyesi
🧠Gladys Mac
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣1950'lerde vatandaşlar, yüzlerce yıl öncesinde geçen, kuşaklar arası bir macera, savaş, aşk, entrika, kardeşlik ve ihanet öyküsünün son sayısını kapmak için gazete bayilerine akın ediyordu. Jin Yong’un destansı eseri 'Legend of the Condor Heroes', Hong Kong edebiyatının en önemli kurgu eserlerinden biri olarak kabul ediliyor. Gladys Mac, bozkırların çok sevilen bu sürükleyici destanını derinlemesine inceliyor. [Yönetmen: Preetham Gunalan, LanLan Stüdyoları, Seslendiren: Pen-Pen Chen, Müzik: André Aires].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #history #literature #writing #ancient_world #culture #war

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Neden bebekler ce-e oyununu sever?
🧠 TED-Ed
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣İtalya'da il gioco del cucù denir. Filistinliler ba' 'éno der. Japonya'da inaīnaibā'dır. Ce-e oyunu bebekler ve yetişkinler için neredeyse evrensel bir kahkaha ve bağ kurma kaynağıdır. Neredeyse herkesin oynadığı ilk oyundur. Peki bebeklerin bu kadar çok sevdiği bu komik oyunda ne var? Bu basit oyunun bizim bilişsel, motor ve sosyal becerilerimizin gelişimine nasıl katkıda bulunduğunu inceleyeceğiz. [Yönetmen: Homework Studio, anlatım: Alexandra Panzer, müzik: Salil Bhayani, cAMP Studio].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #brain #psychology #emotions #memory

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Hipnoz gerçekten işe yarıyor mu?
🧠Devin Terhune
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣19. yüzyılda İskoç cerrah James Braid, hipnoz alanında devrim niteliğinde bir dönüşüm gerçekleştirerek bu uygulamayı uyku benzeri bir duruma geçirme yönüne kaydırdı. Günümüzde hipnoz, psikiyatride yararlı bir tıbbi araç olarak kullanılıyor. Aynı zamanda popüler kültürde de büyüleyici bir yere sahip. Peki, hipnozun başarabildiklerinde gerçeklik payı var mı? Yoksa hepsi sadece bir yanılsama mı? Devin Terhune, telkinin gücünü keşfediyor. [Leah Putnam tarafından yönetildi, Addison Anderson tarafından seslendirildi, müzik Stephen LaRosa, Wonder Boy Audio tarafından].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #psychology #brain #therapy

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Soylular, Asiler ve Çılgın Şapkacılar: Şapkaların Kısa Tarihi
🧠Alison Goodrum
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣İnsanlar uygarlığın başlangıcından beri şapkalar yapıyorlar. Bronz Çağı'ndan kalma bir ayı postu şapka, Avrupa'nın en eski mumyasıyla birlikte keşfedilen en eski şapkalardan biridir. Şapkalar sadece başı sıcak tutmak veya moda ifadesi olmak için değil; tarih boyunca statü, güç ve politikanın sembolü olarak da kullanılmıştır. Alison L. Goodrum, şapkaların görkemli tarihini ele alıyor. [Yönetmen: Biljana Labović, anlatıcı: Alexandra Panzer, müzik: Cem Mısırlıoğlu, WORKPLAYWORK].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #fashion #history #women #design

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Paris Yeraltı Mezarlarının Ürpertici Tarihi
🧠Stephanie H. Smith
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Yüzyıllar boyunca Parisliler ölülerini Masumlar Mezarlığı’na defnetmişti. 18. yüzyıla gelindiğinde ise mezarlık dolup taşmış, tüm şehre ağır kokular yayılmaya başlamıştı. Halk, bu durumun halk sağlığını tehdit etmesinden endişe duyarak çözüm için hükûmete başvurdu. Peki ama milyonlarca naaş nereye taşınabilirdi? Stephanie H. Smith, Yeraltı Mezarları'nın devasa yeraltı ağını inceliyor. [Yönetmen: Laura Jayne Hodkin, Seslendiren: Adrian Dannatt, Müzik: Cem Mısırlıoğlu, Brooks Ball].

🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #history #death #architecture

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Yılanlar Kendilerinden Çok Daha Büyük Hayvanları Nasıl Yutabiliyor?
🧠Niko Zlotnik
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Yaklaşık 150 milyon yıl önce ortaya çıkıp, ataları olan kertenkele formlarından uzunluk ve uzuvsuzluk kazanarak evrimleşen yılanlar, hızla çeşitlendi. İncecik gövdeleri ve esnek başları, onlara yeni yerlere ve avlara erişim sağladı. Ve bugün, yüksek ve alçak rakımlı habitatlara yayılan yaklaşık 4.000 yılan türü var. Niko Zlotnik, yılanların nasıl inanılmaz yırtıcılara dönüştüğünü araştırıyor. [Yönetmen: Anna Benner, anlatıcı: Adrian Dannatt, müzik: Raphael Tschernuth].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #animals #evolution #science #biology #nature

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Antikythera mekanizmasının sırlarını çözmek
🧠Max Levy
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣1900 yılında, Yunan dalgıçlar, içindekilerle antik dünya hakkındaki bilgimizi sarsacak 2.000 yıllık bir gemi enkazına rastladılar. Kalıntılar arasında parçalanmış ahşap ve paslanmış metal parçaları vardı; arkeologlar kısa sürede bunların şimdiye kadar keşfedilmiş en eski dişli mekanizmanın parçaları olduğunu ve insanlığın ilk bilgisayarı olduğunu fark ettiler. Peki, bu mekanizma nasıl çalışıyordu? Max G. Levy, Antikythera mekanizmasını anlatıyor. [Yönetmen: Vicente Numpaque, Hernando Bahamon, Globizco Studios; anlatım: Addison Anderson; müzik: Bravo Studio].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #technology #ancient_world #history #astronomy #archaeology #computers

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Biranın antik kökenleri
🧠Malcolm Purinton
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Günümüzde pilsner ve bock biralarından porter, stout ve IPA’lara kadar 100’ün üzerinde farklı bira çeşidi bulunmaktadır. Bira üretimine dair en eski kanıtlar 13.000 yıl öncesine dayanmaktadır, ancak uzmanlar bu içeceğin dünyanın farklı yerlerinde bağımsız olarak geliştiğine inanmaktadır. Peki, eski uygarlıklar birayı nasıl üretiyordu ve onların yöntemleri nasıl bugünkü hâlini aldı? Malcolm Purinton, biranın evrimini inceliyor. [Yönetmen: Anton Bogaty, anlatım: Addison Anderson, müzik: Jarrett Farkas].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #history #food #culture #ancient_world

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Vikingler hakkında herkesin inandığı 5 mit
🧠Stephanie H. Smith
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Viking Çağı. Orta Çağ'ın boynuz miğferli İskandinavlarının, aleve teslim cenaze törenlerinde uğurlanıncaya dek gizemli runik yazılar karalayarak düşman kafataslarından dövülmüş kadehlerle zaferlerini kutlayıp, Avrupa'yı talan ettikleri o dönem. Gerçi, işler tam olarak da böyle cereyan etmemişti... Peki, Vikingler gerçekte nasıldı? Stephanie H. Smith, bu dönemle ilgili yaygın yanılgıları çürütüyor. [Yönetmen: Avi Ofer, Anlatım: Alexandra Panzer, Müzik: Cem Misirlioglu, WORKPLAYWORK].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #history #culture #ancient_world

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Spor bahis uygulamalarının kullandığı akıllıca yöntem
🧠Shannon Odell
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Spor bahisleri hiç olmadığı kadar popüler hâle geldi. Mobil uygulamalar, özellikle en hızlı büyüyen kullanıcı grubunu oluşturan gençler için, her yerde ve her zaman bahis oynamayı kolaylaştırıyor. Üstelik bu spor bahis uygulamaları, tıpkı kumarhane oyunları gibi çalışıyor— her zaman “kasanın” kazanmasını sağlayacak şekilde tasarlanmış durumda. Peki bu uygulamalar tam olarak hangi taktikleri kullanıyor? Shannon Odell, sizi oynamaya ve para harcamaya devam ettiren şeyleri anlatıyor. [Yönetmen: Biljana Labović, Anlatıcı: Addison Anderson, Müzik: André Aires].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #psychology #brain #addiction #sports

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Politikacıları rastgele seçilen kişilerle değiştirmeli miyiz?
🧠Michael Vazquez
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Seçimler, bir ulusun tüm vatandaşlarına eşit siyasi söz hakkı sağlayan araçlardır. Ancak bu sözde “büyük eşitlik sağlayıcılar”, genellikle yolsuzluk, partizan ayrılıkları ve bilgisiz seçmenler gibi sorunlarla boğuşmaktadır. İşte bu yüzden demokrasinin ilk ve en ünlü uygulayıcılarından bazıları farklı bir yaklaşım benimsemiştir: Kura sistemi. Michael Vazquez, bu sistemin modern demokrasinin en büyük sorunlarını nasıl çözebileceğini inceliyor. [Yönetmen: Avi Ofer, anlatım: Addison Anderson, müzik: Cem Misirlioglu, Mia Theodoratus, WORKPLAYWORK].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #government #philosophy

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Mikroplastiklerin vücudunuza girebileceği 3 şaşırtıcı yol
🧠 TED-Ed
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Plastik her yerde. Giysilerimizde, yiyeceklerimizde, soluduğumuz havada. Ve artık plastik vücudumuzda da bulunuyor. Mikro ve nanoplastikler genellikle üç yoldan vücudumuza girer: Hava, cildimiz ve yediğimiz ve içtiğimiz şeyler. Peki bu mikroskobik parçacıklar sağlığımızı tam olarak nasıl etkiliyor? Vücudunuzun işleyişini nasıl bozabileceklerini ve plastik sorunumuzu nasıl çözmeye başlayabileceğimizi inceleyin. [Yönetmen: Vicente Nirõ, AIM Creative Studios, anlatım: Addison Anderson, müzik: André Aires].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #plastic #science #human_body #health #public_health

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish

👁Piyango talihlilerinin yaptığı en büyük hata
🧠 TED-Ed
🗣Subtitle: 🇬🇧English | 🇹🇷Turkish

👣Piyangoyu kazandıktan sonra vereceğiniz ilk kararlardan biri kazancınızın ne şekilde ödeneceği olacaktır. Tam miktarın 30 yıl boyunca yıllık taksitlere ödenmesini veya çok daha küçük bir miktarın hemen ödenmesini seçebilirsiniz. Peki hangisi daha iyi bir seçenek? Anüite ve peşin ödemelerin finansal sonuçlarını keşfedin. [Anton Bogaty tarafından yönetildi, Addison Anderson tarafından seslendirildi, müzik Cem Misirlioglu, Colin Brown tarafından yapıldı].
🌐Page on TED.com

#TED_Ed #education #animation #money #psychology #finance

💡Join to get more TED Talks: @DailyTED1_Turkish