Cosmology

✅ تابع موج چیست؟

مکانیک کوانتوم را میتوان به دو بخش قدیم و مدرن تقسیم کرد. دوره ی کوانتوم قدیم، اندکی پس از معرفی دوگانگی موج-ذره توسط دوبروی، به پایان رسید. به این ترتیب سال های ۱۹۰۰تا ۱۹۲۵ را دوره ی کوانتوم قدیم می نامند. پدیده های اصلی کوانتوم قدیم، کوانتش انرژی و دوگانگی موج-ذره هستند. از سال ۱۹۲۵ به بعد، با مکانیک کوانتومی مدرن سروکار داریم. فیزیکدان اتریشی، اروین شرودینگر در سال ۱۹۲۵، نظریه ی نادقیق دوبروی را اصلاح کرد و به هر شی کوانتومی یک تابع موج را نسبت داد. بررسی فضایی یک تابع موج با یک معادله ی پیچیده بنام معادله ی شرودینگر توصیف می شود. تابع موج را با حرف یونانی Ψ (سای) بزرگ یا ψ کوچک نشان می دهیم (به طور دقیق تر: اگر تابع موج به زمان و مکان وابسته باشد، با حرف سای بزرگ و اگر تابع موج مستقل از زمان و تنها وابسته به مکان باشد، با سای کوچک نمایش داده می شود).

تابع موج یک تابع ریاضی پیچیده است که تمام ویژگی های شی کوانتومی (اندازه حرکت، موقعیت و …) در آن ذخیره می شود. این مجموعه از ویژگی های شی کوانتومی، حالت کوانتومی نامیده می شود. به همین دلیل  است که به تابع موج، تابع حالت هم گفته می شود. یک حالت کوانتومی به صورت 〈 Ψ | نشان داده می شود. تابع موج، مهمترین ایده و در واقع قلب مکانیک کوانتومی است، زیرا اکثر پدیده های مکانیک کوانتومی مدرن با استفاده از آن بدست آمده اند. بعضی از این پدیده ها به ویژهاصل برهم نهی کوانتومی با چیزهایی که ما در جهان عادی خود می بینیم، کاملاً متفاوت بوده و باور آنها بسیار دشوار است

@cosmos_physics

📚 فیزیک کیهانشناسی

Cambridge University Press - 2010

Peacock
انگلیسی

@cosmos_physics

🎥 آیا نیروی پنجم طبیعت کشف شده است؟


اخیرا خبری در رسانه‌ها منتشر شده مبنی بر این‌که دانشمندان نشانه‌هایی از وجود نیروی پنجم طبیعت کشف کرده‌اند. در واقع همه چیز مربوط به ذراتی به نام میون (muon) می‌شود که رفتاری متفاوت با آنچه که نظریه‌ها پیش‌بینی می‌کنند از خود نشان می‌دهد. میون یک ذره باردار و دارای اسپین است که با میدان مغناطیسی برهمکنش می‌کند.شدت برهمکنش بین میون و میدان مغناطیسی با چیزی به نام ضریب g توصیف می‌شود. تئوری‌ها پیش‌بینی می‌کنند که مقدار این ضریب باید برابر با ۲ باشد. اما مشاهدات اخیر نشان می‌دهد که بین آزمایش‌های تجربی و مدل استاندارد اختلاف قابل توجهی وجود دارد.
یکی از پیشنهادهای مطرح برای حل این اختلاف، وجود نیروی بنیادی پنجم در طبیعت است. اگر چنین چیزی در آزمایش‌های بعدی هم تأیید شود، احتمالا با یک انقلاب در فیزیک ذرات مواجه خواهیم بود.


@cosmos_physics

نگاهی به تورم:

در مدل استاندارد ذرات تنها یک میدان اسکالر موسوم به میدان هیگز وجود دارد.

اگر بر نسبیت عام در دوره ی تورم پافشاری نکنیم، میدان هیگز می تواند از نوع تورمی باشد؛ اما باید مطمئن شویم نسبیت عام هنوز در تاریخ شناخنه شده معتبر است.

از طرف دیگر میدان هیگز در صورتی از نوع تورمی خواهد بود که پیش بینی مدل استاندارد درباره ی اثر پتانسیل هیگز بر تحول میدان هیگز را دستکاری کنیم، اما باید مطمئن شویم که نوسان کوچک هیگز حول مقدار خلأ آن که با بوزون هیگز متناسب است چندان تحت تاثیر قرار نگیرد.

از آن جا که این تصحیح هر دو نسبتا بنیادی هستند آن ها را کنار می گذاریم. علاوه بر میدان هیگز، اثر نامساعد حذف هر میدان متعلق به بسط مدل استاندراد، این فکر را به ذهن متبادر می کند که این میدان به تورم ربط ندارد.



@cosmos_physics

🎥‌ هلیکوپتر «نبوغ» ناسا دومین پرواز موفقیت‌آمیز خود را بر فراز سیاره سرخ انجام داد. در این پرواز آزمایشی نبوغ به ارتفاع ۵ متری رسید که ۲ متر از پرواز پیشین بیشتر بود و ۲ متر هم به صورت عرضی حرکت کرده است. کل این پرواز در جو رقیق مریخ فقط ۵۰ ثانیه طول کشید. کنترل خودکار چنین ابزاری در فاصله‌ی ۲۷۸ میلیون کیلومتری با زمین بسیار شگفت‌انگیز است.

محققان ناسا در طی دو هفته‌ی آینده حداقل ۳ چالش پروازی دیگر را در نظر دارند که هر یک پیچیده‌تر و بلندپروازانه‌تر از قبلی خواهد بود.



برگرفته از سایت علمی بیگ بنگ


@cosmos_physics

🎥 ستاره‌های تاریک

ما از علم اخترفیزیک تقریبا بطور کامل ساز و کار تشکیل ستاره‌های عادی را می‌شناسیم. ستاره‌های عادی از ماده درخشان یا ماده باریونی تشکیل یافته‌اند.
اما ایده‌هایی وجود دارد که پیشنهاد میکند شاید ستاره‌ها و کهکشان‌های تاریک نیز وجود داشته باشند. یعنی ستارگان و کهکشان‌هایی که از "ماده تاریک" ساخته شده‌اند.
در این ویدئو به بررسی ایده ستاره‌ها و کهکشان‌های تاریک می‌پردازد.




@cosmos_physics

‍ ✅ تونل زنی کوانتومی چیست؟

تخته سنگ بزرگی را در نظر بگیرید که به ته دره ای سقوط کرده و مدت هاست که در همان جا مانده است. چقدر تعجب می کنید اگر ببینید تخته سنگ بطور خود به خود انرژی گرفته و ناگهان شروع به بالا رفتن از دامنه دره کرده و در نهایت با خروج از دره به آن سوی دامنه کوه بغلتد. شاید باور کردنی نباشد اما مشابه چنین رویدادی به طور طبیعی به وفور در دنیای اسرار آمیز کوانتومی رخ می دهد!
در فیزیک کلاسیک تخته سنگ  از بالای تپه عبور داده می شود اما در فیزیک کوانتوم برای عبور تخته سنگ میان تپه تونل زنی صورت می گیرد.
در این پدیده که اصطلاحا "تونل زنی کوانتومی" نامیده می شود یک ذره کوانتومی که پشت یک سد پتانسیل گیر افتاده و از نگاه فیزیک کلاسیک ، انرژی و امکان لازم برای عبور از مانع مزبور ندارد ممکن است براساس رابطه عدم قطعیت هایزنبرگ بتواند بطور موقت انرژی گرفته و ناگهان از مانع یا سد مقابل خود عبور کند و آن سوی آن برود. براساس معادله شرودینگر هر چه ارتفاع و عرض این مانع کمتر باشد احتمال عبور ذره مزبور از میان آن بیشتر خواهد بود.
وجود پدیده اسرار آمیز تونل زنی کوانتومی برای نخستین بار در سال ۱۹۲۷ میلادی توسط یک فیزیکدان آلمانی بنام فردریک هاند کشف شد. هنوز یک سال بیشتر از این کشف مهم نگذشته بود که فیزیکدان دیگری بنام جرج گاموف موفق شد بر مبنای همین پدیده شگفت انگیز معمای چگونگی گسیل ذرات آلفا از هسته های رادیواکتیو پرتو زا را حل کند. محاسبات گاموف نشان می داد که چگونه ذرانت آلفا به رغم نداشتن انرژی لازم برای رسیدن به قله سد پتانسل هسته اتمی می توانند با تونل زدن از میان این سد پتانسیل، از درون هسته اتمی فرار کرده و به بیرون هسته پرتاب شوند.
با گذشت زمان و با پیشرفت صورت گرفته در فیزیک هسته ای، فیزیک اتمی و فیزیک حالت جامد مشخص شد که پدیده تونل زنی کوانتومی در عرصه های بسیار مختلف و متعددی – از واکنش های گرما هسته ای در قلب خورشید و سایر ستارگان گرفته تا برخی پدیده های مرتبط با ابر رسانایی در جامدات- نقش ایفا می کند. در سال ۱۹۵۸ میلادی یک فیزیکدان ژاپنی بنام لئو ازاکی یک نوع دیود بنام « دیود تونلی » را که بر مبنای پدیده تونل زنی الکترون ها در نیمه رساناها کار می کرد در مرکز تحقیقات شرکت سونی ژاپن اختراع کرد. این دیود به واسطه عملکرد بسیار سریع خود از وقوع پدیده تونل زنی کوانتومی در نقطه اتصال دو سیم ابر رسانا پرده برداشت. در این پدیده شگفت انگیز، بدون اعمال هیچ ولتاژ خارجی، یک جریان الکتریکی دائمی در مدار ابررسانای مزبور ایجاد می شود. اتصادلات جوزفسون در ساخت دستگاه های اندازه گیری بسیار دقیق میدان های مغناطیسی کاربرد دارند. به مناسبت این دستاوردهای مهم مبتنی بر پدیده تونل زنی کوانتومی ، ازاکی و جوزفسون مشترکا جایزه نوبل سال ۱۹۷۳ فیزیک را دریافت کردند.
البته شگفتی پدیده تونل زنی کوانتومی به همین جا ختم نمی شود؛ چرا که بعنوان مثال در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی پژوهشگران IBM با استفاده از همین پدیده ، میکروسکوپ ویژه ای را ساختند که امکان مشاهده تک تک اتم ها را برای بشر فراهم کرد. اما شگفت انگیز تر از همه اینها کشف فیزیکدانی بنام توماس هارتمن در مورد پدیده تونل زنی کوانتومی است. هارتمن در سال ۱۹۶۲ کشف کرد که تونل زنی ذرات کوانتومی از میان یک سد پتانسل- فارغ از پهنای این سد – همواره بطور لحظه ای و آنی صورت می گیرد و این بدان معناست که ذرات کوانتومی حین تونل زدن حتی مرز حیرت انگیز سرعت نور را هم می شکنند!

منبع: سایت بیگ بنگ


@cosmos_physics

🎥 تاریخ اندیشه‌های بشر:

شکست و‌ناکامی


@cosmos_physics

🎥 اولین ویدئوی کوتاه از پرواز هلی‌کوپتر ناسا در مریخ


سازمان فضایی ایالات متحده(ناسا) اعلام کرد که بالگرد «نبوغ»(Ingenuity) در نخستین پرواز خود در مریخ موفق شده تا ارتفاع ۳ متری از سطح این سیاره اوج بگیرد و پس از چرخشی کوتاه بار دیگر بر سطح آن فرود آید. مطابق اعلام ناسا این پرواز در مجموع حدود ۴۰ ثانیه به طول انجامیده و نخستین پرواز کنترل شده توسط بشر در جهانی دیگر به شمار می‌رود. پرواز در سطح مریخ به دلیل چگالی پایین‌تر هوا نسبت به زمین دشوارتر است. این بالگرد کوچک که حدود ۱.۸ کیلوگرم وزن دارد، قرار بود هفته گذشته نخستین پرواز آزمایشی خود را انجام دهد که به دلیل آن چه «نقص فنی» اعلام شد، این پرواز تا امروز به تعویق افتاد. ناسا اعلام کرده که بالگرد نبوغ طی روزهای آینده پروازهای بیشتری بر روی سطح مریخ انجام خواهد داد.


@cosmos_physics

🎥 فروشکست زمان

زمان چگونه به حرکت وابسته است؟



@cosmos_physics

بهتر آن است که ذهن رابرای اندیشیدن مورد استفاده قراردهیم نه برای انبار کردن اطلاعات.

اینشتین

It's better to use the mind to think, not to store information.

Albert Einstein


@cosmos_physics

📚 کلید فلسفه - از سقراط و افلاطون تا اخلاق و مابعدالطبیعه، کتابی برای آشنایی با تاریخ اندیشه
From Plato and Socrates to Ethics and Metaphysics, an Essential Primer on the History of Thought - 2013

Kleinman
انگلیسی


@cosmos_physics

🎥 چرا کوانتومی کردن گرانش اینقدر سخت است؟

گرانش کوانتومی یکی از اهداف بزرگ فیزیک است که چندین دهه است ذهن فیزیکدانان بزرگی را با خود مشغول داشته است.
اما چه چیزی این مسأله را به سخت‌ترین مسأله‌ی فیزیک تبدیل می‌کند؟
چرا توصیف کوانتومی گرانش اینقدر سخت است؟



@cosmos_physics

چگونه نظریۀ ارسطو در بارۀ حرکت باعث تقویت طالع بینی و خرافات در قرون وسطی شد؟

ارسطو عقیده داشت که که اجسام آسمانی در تماس مستقیم با یک محرّک هوشمند شروع به حرکت می‌کنند. توماس آکویناس در ادامه این نظریه، سرچشمۀ همۀ حرکت‌ها را از آسمان دانست. از طرفی دیگر فلوطین نیز در بین نوافلاطونیان چنین عقایدی را به نحو دیگری مطرح کرده بود. این نظریه در بین متفکران مسلمان نظیر البتانی، القبیصی و به‌خصوص ابومعشر بلخی (شاگرد الکِندی) نیز تا حد زیادی مورد قبول واقع شد. بنابراین در این دوران، نظریۀ غالب این بود که می‌توان از طریق بررسی حرکات ستارگان تحول موجوداتی را که تحت تأثیر آن‌ها هستند پیش‌گویی کرد.

تاثیر گذاری موجودات عالم بر هم دیگر هم اکنون نیز در نظریه های فیزیکی مطرح است ولی پیش گویی آینده چیزی نیست که به راحتی با بررسی حرکت ستارگان امکان پذیر باشد.



@cosmos_physics
@ontology_of_physics

‌ ✅ نسبیت عام

نسبيت عام (به انگلیسی: General relativity) نظریه‌ای هندسی برای گرانش است که در سال ۱۹۱۶ توسط آلبرت اینشتین منتشر شد و توصیف کنونی گرانش در فیزیک نوین است. این نظریه تعمیمی بر نظریهٔ نسبیت خاص و قانون جهانی گرانش نیوتون است که توصیف یکپارچه‌ای از گرانش به‌عنوان یک ویژگی هندسی فضا–زمان ارائه می‌دهد.

این نظریه، گرانش را به‌عنوان یک عامل هندسی و نه یک نیرو بررسی می‌کند. در این نظریه فضا–زمان توسط هندسهٔ ریمانی بررسی می‌شود. خمش فضازمان مستقیماً با انرژی و تکانهٔ کل ماده و تابش موجود متناسب است. این رابطه توسط سیستمی از معادلات دیفرانسیل با مشتقات پاره‌ای به نام معادلات میدان اینشتین نمایش داده می‌شوند. پایهٔ نظری گرانش در کیهان‌شناسی، این نظریه و تعمیم‌های آن است.

نظریهٔ اینشتین جنبه‌های اخترفیزیکی مهمی دارد. مثلاً این نظریه وجود سیاهچاله‌ها را به‌عنوان وضعیت پایانی ستاره‌های بزرگ پیش‌بینی می‌کند. شواهد گسترده‌ای موجود است که تابش بسیار شدید منتشرشده از برخی انواع اجسام اخترفیزیکی ناشی از وجود سیاهچاله‌ها است. مثلاً ریزاختروش‌ها و هستهٔ کهکشانی فعال، به‌ترتیب نتیجهٔ وجود سیاهچاله‌های ستاره‌وار و سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم هستند. خم شدن نور بر اثر گرانش می‌تواند منجر به پدیدهٔ همگرایی گرانشی شود که بر اثر آن چندین تصویر از یک جسم اخترفیزیکی دوردست در آسمان دیده می‌شود. نسبیت عام همچنین وجود امواج گرانشی را پیش‌بینی می‌کند که مشاهدهٔ آن‌ها برای نخستین بار در سال ۲۰۱۶ و پس از گذشت صد سال از پیش‌بینی اینشتین درمورد وجود این امواج، به کمک تأسیسات لایگو (LIGO) صورت پذیرفت هرچند قبلاً وجود این امواج به‌طور غیرمستقیم تأیید شده‌بود.پروژه‌هایی همچون لایگو و پروژهٔ لیسایِ ناسا با هدف مشاهدهٔ مستقیم این امواج گرانشی راه‌اندازی شده‌اند. افزون بر این، نسبیت عام پایهٔ مدل‌های رایج کنونی کیهان‌شناسی، که برمبنای جهانِ در حال انبساط هستند، را تشکیل می‌دهد.

برخی از پیش‌بینی‌های نسبیت عام به میزان قابل‌توجهی با پیش‌بینی‌های فیزیک کلاسیک تفاوت دارند؛ به‌ویژه آن‌هایی که مرتبط با گذر زمان، هندسهٔ فضا، حرکت اجسام در سقوط آزاد و انتشار نور هستند. پدیده‌هایی چون اتساع زمان گرانشی، انتقال به سرخ گرانشی نور و تأخیر زمانی گرانشی که ناشی از کندتر بودن گذر زمان در نزدیکی میدان‌های گرانشی قوی است، همگرایی گرانشی که به خمیده شدن نور در یک میدان گرانشی قوی اشاره دارد و حرکت تقدیمی مدار سیارات نمونه‌هایی از این تفاوت‌ها هستند. همچنین تعریف جرم در نسبیت عام به سادگی فیزیک کلاسیک و حتی نسبیت خاص نیست، در واقع در نسبیت عام نمی‌توان تعریفی کلی برای جرم یک سامانه ارائه داد و تعریف‌های گوناگونی همچون جرم اِی‌دی‌اِم، جرم کُمار و جرم بوندی پدید آمده‌اند.

محدودیت سرعت اجسام مادی به سرعت نور در نسبیت عام، پیامدهایی درمورد ساختار سببی فضازمان دربردارد، زیرا تأثیر رویدادها و در نتیجه علّیت نیز محدود به سرعت نور می‌باشند. این محدودیت در نسبیت عام به تعریف افق‌ها می‌انجامد که مرزبندی‌هایی در فضازمان هستند. از جملهٔ افق‌ها می‌توان به افق ذره و افق رویداد اشاره کرد که به ترتیب برخی نواحی از گذشته و آینده را غیرقابل دسترسی می‌نمایند.

یکی از ویژگی‌های ابهام‌آمیز نسبیت عام تکینگی‌ها هستند که در آن‌ها هندسهٔ فضازمان تعریف نشده‌است. برخی از پاسخ‌های معادلات میدان اینشتین، مانند پاسخ شوارتزشیلد و پاسخ کر تکینگی‌های آینده (تکینگی‌های سیاهچاله‌ها) و برخی دیگر مانند پاسخ فریدمان–لومتر–رابرتسون–واکر تکینگی‌های گذشته (تکینگی مهبانگ) را مشخص می‌کنند. ماهیت تکینگی‌ها همچنان در هالهٔ ابهام قرار دارد، هرچند که تلاش‌هایی در زمینه توصیف ساختار آن‌ها صورت گرفته‌است.

پیش‌بینی‌های نسبیت عام در تمام مشاهدات و آزمایش‌هایی که تا به امروز انجام گرفته‌است، تأیید شده‌اند. نسبیت عام تنها نظریهٔ نسبیتی موجود برای گرانش نیست، بلکه ساده‌ترین نظریه‌ای است که با داده‌های تجربی همخوانی دارد. هرچند که پرسش‌هایی هستند که هنوز بی‌پاسخ مانده‌اند و شاید پایه‌ای‌ترین آن‌ها این باشد که چگونه می‌توان نسبیت عام را با قوانین فیزیک کوانتومی آشتی داد تا بتوان به نظریه‌ای کامل و خودسازگار برای گرانش کوانتومی دست یافت.


@cosmos_physics

نمی‌ توانید انسانی را برده سازید مگر اینکه او را وادار کنید که احساس گناه کند ، احساس گناه نیرنگی‌ست که با آن می‌توان دنیا را به بردگی گرفت ...!!

اشو


@cosmos_physics

🎥 آیا تکینگی واقعی است؟

تکینگی موضوعی است که در فیزیک و ریاضیات و همچنین فناوری مطرح می‌شود. در فیزیک مهمترین تکینگی‌ها تکینگی در مرکز سیاه‌چاله و تکینگی بیگ بنگ است.
اما آیا تکینگی‌ها واقعی هستند و در دنیای فیزیکی وجود دارند؟



@cosmos_physics

«آدمی با پنج حسی که دارد جهان اطراف خود را می کاود و این ماجراجویی را علم می‌نامد.»

ادوین هابل

@cosmos_physics

🎥 آیا جهان به کلی ریاضیاتی است؟

مکس تگمارک فیزیکدان و آینده پرداز مشهور در این ویدئو به توضیح ایده «جهان ریاضیاتی» می‌پردازد و توضیح می‌دهد که آیا اصل و ذات جهان در واقع ریاضیات است یا نه.


@cosmos_physics

‍ ✅ پل اینشتین-روزن

وجود تکینگی ها که از دل نسبیت عام بیرون امده بودند اینشتین را به شدت نگران کرده بود. چون این نقاط با نسبیت قابل توضیح نبودند و اینشتین دوست نداشت که شکافی در تارو پود حقیقت به وجود اید.

در سال ۱۹۳۵ اینشتین و همکارش ناتان روزن برای حذف تکینگی ها کوشیدند و یک روش ریاضی پیدا کردند که تکینگی هارا به سطح دیگری از عالم یا جهان های موازی امتداد دهند. بنابر این تکینگی ها به جای یک بن بست به یک گذرگاه تبدیل شدند که پل اینشتین روزن نام گرفت.

ترفند ریاضی اینشتین و روزن در حد یک پانوشت عجیب در مکتب نسبیت باقی ماند تا سال ۱۹۵۰ که ویلر این ترفند را بازنگری کرد و آن گذرگاه ها را کرمچاله نامید. ویلر می‌خواست از تفکر کرمچاله ها برای انتقال سریع در بخش های مختلف فضا بهره ببرد اما از این نگران بود که کرمچاله ها می توانستند قانون علیت را نقض کنند. زیرا کرمچاله ها ناحیه های بسیار دور از عالم را به هم مرتبط می‌کردند اگر پرتو نوری از میان این گلوگاه کرمچاله عبور می‌کرد می توانست از سرعت قرار دادی نور فراتر رود در این حالت کرمچاله ها می‌توانند معلولی را قبل از ان که علتش با ارتباط استاندارد منتقل شود با خود حمل کنند. به همین منظور ویلر به همراه رابرت فولر از دانشگاه کلمبیا در مقاله ای به این موضوع پرداخت. آنها در این مقاله اثبات کردند که این نقض علیت عملا نمی‌تواند رخ دهد زیرا هر سیگنال یا ماده ای که در تلاش برای ورود به کرمچاله است موجب ناپایداری کلوگاه می‌شود و در نتیجه گلوگاه بسته خواهد شد. نتیجه آنکه هیچ ماده یا پیامی نمی‌تواند سریع تر از نور منتقل شود و علیت نقض نمی‌شود.

ویلر و دستیارش با بررسی دقیق ریاضیات کرمچاله ها دریافتند که کرمچاله ها ساختاری ناپایدار دارند در واقع به دنیا می‌ایند، رشد می‌کنند و نابود می‌شوند. ایده ی انها از این قرار بود که در ابتدا باید دو تکینگی موجود باشد، به احتمال زیاد یکی در جهان ما و دیگری در جهانی دیگر. یا شاید هم دو تکینگی مربوط به مسیری میان بر در جهان ما باشد. با گذر زمان این تکینگی ها رشد کرده و یکدیگر را قطع می‌کنند و سپس در اثر برخوردشان کرمچاله هارا شکل می‌دهند. پس از ان قطر کرمچاله ها زیاد می‌شود، از هم می پاشند و باز دو تکینگی از خود برجای می‌گذارند. این فرایند آنقدر سریع اتفاق می‌افتد که هیچ چیز حتی نور هم نمی‌تواند از یک سمت کرمچاله به سمت دیگر ان منتقل شود. هر شخص یا هر جسمی که بخواهد از طریق کرمچاله ها سفر کند در فرایند جدا شدن دو تکینگی نابود خواهد شد.

بنابراین راه حل ویلر و همکارش امکان سفر از طریق کرمچاله هارا فراهم نمی‌کرد.


کتاب به دنبال جهان های موازی
سعید گراوندی


@cosmos_physics