زمان آن رسیده که دوباره کودکانمان کمی کثیفتر، اما خیلی شادتر بزرگ شوند.
نانسی رُزنو
سوزان ورث
«روزی روزگاری در گذشتهای نه چندان دور، بسیاری از کودکان، هر روز دنیای بزرگترها را ترک میکردند و به دنیای بیرون، که پر از تخیل و ابتکار بود پا میگذاشتند. آنها با استفاده از تکهچوبها، شاخههای درخت، الوار، شن، گِل، آب و دیگر مواد طبیعی دست به ساختن قلعه، خانه، کشتی و موشک میزدند. همانطور که میدویدند، میپریدند، چاله میکندند، از بلندیها بالا میرفتند، سُر میخوردند، میچرخیدند و میغلتیدند، قوهی تخیّلشان آنها را به ماجراهایی در میان دشتهای پر از واگن، به بالای بلندترین کوهها، به فضای بیرون از جو زمین، و بر روی دریاهای آزاد میبُرد. در پایان روز، آنها خسته و کثیف به خانه باز میگشتند، اما احساس خوشحالی، اعتماد به نفس و رضایت میکردند و پر از داستان بودند.»
کلمات بالا توسط همکاران ما در «کشف طبیعت» به عنوان مقدمه مقالهای نوشته شده بود که شمایی کلّی از تحقیق آنها در خصوص فواید ساخت فضاهایی با طراحی خاص که باعث تشویق کودکان به برقراری ارتباط روزانه با عجایب طبیعت میشد، به دست میداد.
در نسلهای نه چندان قبل، نیازی به طراحی چنان فضاهایی نبود. اکثر کودکان در نزدیکی زمینها و جنگلهایی زندگی میکردند که میتوانستند در اوقات فراغتشان به بازدید از آنها بپردازند. برخی کودکان هنوز از این نعمت بهرهمندند؛ در حالی که متاسفانه خیلیها این امکان را در اختیار ندارند. بسیاری از طبیعتهای بکر شهرهای ما از بین رفتهاند، و جایشان را به مرکز خریدهای در حال گسترش و دیگر نشانههای «پیشرفت» دادهاند. زنگها و سوتهای تکنولوژیْ کودکان ما را خیره به صفحه نمایشگرها، در خانه حبس کردهاند. حتی وقتی که به مقصد مراکز یا مدارسْ خانه را ترک میکنند هم بر روی سطوح «امن» ضدعفونی شده و در ساختمانهای پلاستیکی بازی میکنند. در همان نیتهای خیرخواهانهمان برای دور نگه داشتن کودکان از آسیب دیدن، خیلی از چیزهایی را که میتوانست برایشان لذتبخش باشد از زندگیشان حذف کردهایم.
لازم نیست به همین منوال باقی بمانیم. در واقع، خیلیها دارند به شدّت کار میکنند تا تغییری ایجاد کنند. بنیاد انجمن جهانی کنش همگانی در طبیعت برای کودکان (گروهی بینالمللی متشکّل از اساتید، محیطزیستشناسان و طرّاحان) مجموعه قواعدی بنا نهاده است تا از تلاشهای در حال پیشرفت برای ساخت فضاهای آزاد طبیعت- محور برای کودکان حمایت کنند. ما بر این باوریم که آن فضاها باید:
• داراییهای طبیعی، فرهنگ محلّی، آب و هوا و هویت تاریخی آن مکان را پاس بدارند.
• از گیاهان بومی، موّاد طبیعی و مشارکتهای جامعه استفاده کنند.
• چند منظوریّتی باشند و امکانات متعدّد را فراهم آورند.
• همهی حواس را برانگیزانند.
• قابل دسترس به همهی تواناییها باشند.
• توسعهپذیر باشند و در طول زمان توسعه بیابند.
• الهام بخش تحیّر و اکتشاف شوند.
ما از نزدیک مشاهده کردهایم که چگونه بدنها، ذهنها و روحها دگرگون میشوند وقتی که تماس روزانه با خِرد طبیعت امکانپذیر است. وقت آن رسیده که دوباره کودکانمان کمی کثیفتر اما بسیار شادتر بزرگ شوند. امیدواریم در تحقق این هدف به ما ملحق شوید.
- The Wisdom of Nature
Post #203
8.97K