ساختمان‌های ارزشمند آینده ایران چگونه تعریف خواهند شد؟از «عدم فروریزش» تا «حفظ ارزش سرمایه، تداوم بهره‌برداری و بازگشت سریع به کاربری پس از زلزله‌های شدید»در صنعت ساختمان، برخی تغییرات زمانی دیده می‌شوند که دیگر به یک استاندارد جدید تبدیل شده‌اند. سازندگان پیشرو، معمولاً کسانی هستند که این تغییر را پیش از عمومی شدن آن تشخیص می‌دهند.
در حال حاضر یکی از همین تغییرات در حال شکل‌گیری است:
تعریف ساختمان ارزشمند در حال تغییر است...
برای دهه‌ها، مهم‌ترین معیار موفقیت ساختمان در برابر زلزله، جلوگیری از فروریزش و حفظ جان انسان‌ها بوده است. این هدف همچنان پایه اصلی ایمنی ساختمان‌هاست، اما واقعیت اقتصادی ساختمان‌های امروز چیز دیگری را نیز نشان می‌دهد. ساختمان فقط مجموعه‌ای از بتن و فولاد نیست؛ یک دارایی اقتصادی است. سرمایه‌ای بزرگ در آن قرار گرفته، محل فعالیت کسب‌وکارهاست، اعتبار مالک را نمایندگی می‌کند و توقف بهره‌برداری آن می‌تواند خسارتی بسیار بزرگ‌تر از آسیب فیزیکی ایجاد کند.
به همین دلیل، دیگر سؤال آینده صنعت ساختمان فقط این نخواهد بود که آیا ساختمان پس از زلزله فرومی‌ریزد؟
پرسش اصلی این خواهد بود که پس از زلزله، چه میزان از ارزش، عملکرد و قابلیت بهره‌برداری ساختمان حفظ خواهد شد؟
رویکرد جهانی تاب‌آوری لرزه‌ای در برابر رویکرد ایرانساختمانی که پس از زلزله پابرجا می‌ماند، اما ماه‌ها یا حتی سال‌ها امکان بهره‌برداری ندارد، هزینه‌های سنگین تعمیر به مالک تحمیل می‌کند و ارزش اقتصادی خود را از دست می‌دهد، از نگاه سرمایه‌گذاری ساختمان موفقی محسوب نمی‌شود.
اینجاست که «تاب‌آوری لرزه‌ای» معنا پیدا می‌کند : یعنی ساختمان طوری طراحی شود که در زلزله آسیب کمتری ببیند، زودتر تعمیر شود، بهره‌برداری خود را از دست ندهد و ارزش سرمایه‌گذاری انجام‌شده را بهتر حفظ کند.
در کشورهای پیشرو، این تغییر نگاه سال‌هاست آغاز شده است. بسیاری از آیین‌نامه‌های ساختمانی پیشرفته از رویکردی که تنها هدف آن «عدم فروریزش» است عبور کرده‌اند و به سمت طراحی مبتنی بر عملکرد، تعمیرپذیری و بازگشت سریع به بهره‌برداری حرکت کرده‌اند.
دلیل این تغییر فقط دغدغه مهندسی نیست؛ دلیل اصلی
اقتصاد پس از زلزله است. مطالعات انجام‌شده در ایالات متحده، نیوزیلند، ژاپن و شیلی و سایر کشورهای لرزه‌خیز نشان می‌دهد که هزینه «تعمیرپذیر بودن» ساختمان، در بسیاری از موارد، در مقایسه با ارزش کل ساختمان و خسارت‌های احتمالی پس از زلزله، رقم ناچیزی است.
به بیان ساده، هزینه ساخت یک ساختمان تعمیرپذیر، هزینه پیشگیری از شکست اقتصادی یک سرمایه‌گذاری بزرگ است.
ریسک اصلی همیشه در چیزی نیست که دیده می‌شود. بسیاری از ساختمان‌ها ممکن است پس از یک زلزله بزرگ فرونریزند؛ اما با آسیب‌های گسترده غیرسازه‌ای، توقف فعالیت، تعمیرهای طولانی و کاهش ارزش اقتصادی روبه‌رو شوند. این همان «ریسک پنهان» ساختمان‌های نسل گذشته است.
کتاب بهتاب 1 : ریسک پنهان سرمایه‌گذاری در ساختمان‌های ایراندر آینده صنعت ساختمان ایران، مزیت رقابتی فقط در ساخت سریع‌تر، بلندتر یا لوکس‌تر نخواهد بود. همان‌طور که کیفیت معماری، فناوری ساخت، استانداردهای اجرایی و مدیریت پروژه به معیار تفاوت میان پروژه‌های معمولی و ممتاز تبدیل شدند، توانایی ساختمان در حفظ ارزش و بازگشت سریع پس از بحران نیز به یکی از شاخص‌های اصلی کیفیت پروژه تبدیل خواهد شد.
پروژه‌های شاخص آینده، فقط ساختمان‌هایی نخواهند بود که لوکس ساخته می‌شوند؛ بلکه ساختمان‌هایی خواهند بود که در طول زمان ارزش خود را بهتر حفظ می‌کنند.با احترام
جواد قدرتی ینگجه
Iran PBD.
