🔴 سفسطه و منطق مغالطه؛ آیا بمباران، نسخه توسعه است؟
✍️ منصور خضاعی
در روزهای اخیر گزارهای در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود که ژاپن پس از آنکه هدف بمب اتمی آمریکا قرار گرفت، با حمایت همان کشور به قدرتی صنعتی تبدیل شد؛ در مقابل، کوبا چون در برابر آمریکا ایستاد، فقیر و عقبمانده باقی ماند.
منصور خضاعی این استدلال را در پاسخ به مدعای منتسب به یاسمین پهلوی و موافقان آن نقد میکند و آن را نمونهای از وارونهکردن رابطه علت و معلول میداند.
به نوشته او، ژاپن با بمباران اتمی صنعتی نشد؛ ژاپن پیش از جنگ جهانی دوم یک قدرت صنعتی و نظامی مهم بود. ریشه صنعتیشدن این کشور را باید بسیار عقبتر، در اصلاحات عصر میجی و فرایند طولانی نوسازی ژاپن جستوجو کرد. وجود صنایع بزرگ، نیروی دریایی و هوایی قدرتمند و توانایی ژاپن برای جنگی گسترده در اقیانوس آرام خود گواه آن است که صنعتیشدن این کشور محصول دوران پس از هیروشیما و ناکازاکی نبود.
از این رو، خضاعی میان دو گزاره تمایز میگذارد: تعامل اقتصادی و سیاسی با قدرتهای صنعتی میتواند به توسعه یک کشور کمک کند؛ اما از این گزاره نمیتوان نتیجه گرفت که ویرانی ناشی از جنگ و بمباران، مقدمه لازم توسعه است.
او مقایسه با کوبا را نیز نارسا میداند. اگر صرف مخالفت با آمریکا علت عقبماندگی صنعتی باشد، چگونه میتوان تجربه چین را توضیح داد؟ بنابراین توسعه و توسعهنیافتگی کشورها را نمیتوان به یک متغیر ــ میزان همراهی با واشنگتن ــ فروکاست.
نویسنده در نهایت به پرسشی اخلاقی میرسد که در شرایط امروز ایران اهمیت بیشتری پیدا کرده است:
از ضرورت رابطه متعادل با جهان تا استقبال از بمباران کشور، فاصلهای عظیم وجود دارد.
میتوان منتقد جمهوری اسلامی بود، خواهان تغییر بنیادین در ساختار سیاسی ایران بود و همزمان معتقد بود ویرانی ایران و کشتهشدن ایرانیان نمیتواند ابزار مطلوب رسیدن به آیندهای بهتر باشد.
هیروشیما و ناکازاکی «نسخه توسعه» نبودند؛ فاجعه انسانی بودند. توسعه ژاپن نیز تاریخی بسیار طولانیتر از بمبهایی دارد که بر سر مردم آن کشور فرود آمد.
اگر برای اثبات ضرورت تعامل با جهان، ناچار شویم بمباران یک ملت را مقدمه پیشرفت آن جلوه دهیم، دیگر با یک استدلال توسعهای روبهرو نیستیم؛ با سفسطهای روبهرو هستیم که مرز میان توسعه و ویرانی را پاک میکند.
#منصور_خضاعی #یاسمین_پهلوی #ژاپن #توسعه #جنگ
#منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
Post #5656
268