🍎🏃📚✏️
61-جى درس
تایلیقلار (3)
1. شخص تایلیقلاری
ب) قاييديش شخص تایلیقلاری: ديليميزده ائله تایلیقلار ده واردير كى, اونلارين مضمونو شخصين اؤزونه قاييدير. بونلارا قاييديش تایلیقلاری دئييلير. بو تایلیقلار ايكى جوردور:
الف) "اؤز" سؤزو ايله نيسبت اکلرينده عمله گلنلر كى بونلاردير: اؤزوم, اؤزون اؤزو, اؤزوموز, اؤزونوز (اؤزوز), اؤزلرى.
بونلارين هر بيريسى ايسيم كيمى حاللانار: اؤزوم, اؤزومون, اؤزومه, اؤزومو, اؤزومده, اؤزومدن.
بو عوضليكلر عادتا شخص عوضليكلريله بيرليكده ايشلنر: من اؤزوم, سن اؤزون, او اؤزو, بيز اؤزوموز, سيز اؤزونوز, اونلار اؤزلرى.
بو قاييديش شخص تایلیقلاری ايسيملر كيمى حاللانير:
*آدليق حال: اؤزوم, اؤزون, اؤزو, اؤزوموز, اؤزونوز, اؤزلرى.
*يييه ليك حال: اؤزومون, اؤزووون, اؤزونون, اؤزوموزون, اؤزونوزون (اؤزوزون), اؤزلرينين.
*يؤنلوك حال: اؤزومه, اؤزووه, اؤزونه, اؤزوموزه, اؤزونوزه, اؤزلرينه.
*تأثيرليك حال: اؤزومو, اؤزووو, اؤزونو, اؤزوموزو, اؤزونوزو, اؤزلرينى.
*يئرليك حال: اؤزومده, اؤزونده, اؤزونده, اؤزوموزده, اؤزونوزده, اؤزلرينده.
*چيخيشليق حال: اؤزومدن, اؤزوندن, اؤزوندن, اؤزوموزدن, اؤزونوزدن, اؤزلريندن.
بعضا قاييديش شخص اؤزلرى اساس شخص عوضليكلريله بيرليكده ايشلنر و جومله نين مركب تامامليغى اوْلار. بو حالدا شخص تایلیغی يييه ليك حالدا, "اؤز" قاييديش عوضليگى ايسه نيسبت شكيلچيسى آليب, سوْنرا آدليق حالدان باشقا اوْبيرى حاللارين بيرينده اوْلار: او بو سؤزو منيم اؤزومه دئدى.
بعضا "اؤز" قاييديش عوضليگى نيسبت شكيلچيسى "اؤزو" و "ده" باغلاييجى سيله مركب تابعلى جومله لرده باغلاييجى اولور. بو حالدا بو عوضليك شخص بيلديرمز:
بوردان چيخ گئت, اؤزو ده هميشه ليك گئت.
بو تایلیقلار آدليق حالدا ايشلننده جومله نين مبتداسى اولور: سن اؤزون دانيش. آنجاق باشقا حاللاردا تامامليق و خبر اولور: او منيم اؤزومه دئدى. كيتاب اؤزوموندور.
بو قاييديش شخص تایلیقلاری يييه ليك و يئرليك حالدا "كى" شكيلچيلريله ده ايشله نيب عئينى معنانى وئرر: منيم اؤزومونكو, سيزين اؤزونوزونكو, منيم اؤزومده كى, ...
بو حالدا بو تایلیق هم جمع, هم ده حال علامتى قبول ائدر: منيم اؤزومونكوندن, ...
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
Post #5197
23
- ❤ 1