از اردن تا آمریکا و جایزه نوبل 🌎
عمر یاغی (Omar M. Yaghi) در سال 1965 در شهری کوچک در اردن به دنیا آمد، در خانواده‌ای متوسط که علم و کتاب در آن ارزشمند بود ولی امکانات بسیار اندک بود.
در همان دوران کودکی نیز به ساختن علاقه داشت، او قطعات ساعت‌های قدیمی را باز می‌کرد و دوباره کنار هم قرار میداد تا بداند نظم از کجا آمده است. او در سکوت و کمبود همیشه سوال عمیقی درون خود داشت: چطور از هیچ، میتوان چیز تازه‌ای خلق کرد.
با همین دغدغه و روحیه در جوانی راهی آمریکا شد، بعدها گفته بود که وقتی به آمریکا رسیدم، حتی نمیدانستم از کجا باید شروع کنم اما میدانستم چرا آمده‌ام.
او در دانشگاه ایالتی نیویورک و سپس دانشگاه ایلینوی تحصیل کرد و بعدها در میشیگان، UCLA و برکلی به استادی رسید، جایی که شیمی دیگر علم نبود بلکه هنر بود، هنر خلق دنیای بهتر.
یاغی با طرح مفهومی نو به نام شیمی شبکه‌ای (Reticular Chemistry) نگاه به ماده را دگرگون کرد. او نشان داد که میتوان اتم ها و مولکول ها را همچون واحدهای ساختمانی منظم کنار هم چید و چارچوب‌های بلوری دقیق پدید آورد، که بعد ها با نام MOF (Metal_Organic Frameworks) و COF (Covalent Organic Frameworks) شناخته شدند.
این مواد توانایی‌هایی دارند که تا قبل از آن بیشتر در مرز خیال میگنجیدند مثل:
ذخیره و حمل امن گازهایی مثل هیدروژن و متان، تصفیه آب از رطوبت هوا در مناطق خشک، جذب دی اکسید کربن و دیگر گازهای گلخانه‌ای و ساخت ابرخازن‌ها و کاتالیزورهای بازده بالا.
در آغاز بسیاری از منتقدان او، این را رویایی غیرعملی می‌دانستند و اعتقاد داشتند این مواد هرگز از سطح مقالات فراتر نمی‌رود، اما یاغی پاسخ را نه با سخن بلکه با عمل داد.
او شرکت Atoco (Advanced Technology Company) را بنیان‌گذاری کرد تا پلی بین علم و صنعت باشد و از فیلتر‌های تصفیه آب و هوا تا ذخیره انرژی پاک و پس از سه دهه، تلاش و نوآوری او با جایزه نوبل 2025 به ثمر نشست.
⏎یاغی نه در خانواده ثروتمند بزرگ شد و نه در محیطی پر امکانات، اما از مهاجری گمنام به دانشمندی جهانی تبدیل شد با بیش از 200,000 ارجاع.
🌱مسیر او می‌آموزد: برای ساختن لازم نیست در جایی خاص متولد شوی، کافیست رویای ساختن داشته باشی و از آغاز کردن نترسی. ریشه‌ها چیزی نیست که مانع موفقیت شود بلکه سرچشمه قدرت است.⚡️
با آرزوی موفقیت برای تک تکتون.😉👩🔬👨🔬