کانال انجمن علمی دانشجویی زیست شناسی سلولی و مولکولی

#پیشگامان_علم
👩‍🔬فرانسیس آرنولد؛ وقتی تکامل به ابزار مهندسی تبدیل شد!

Frances Hamilton Arnold
📅 تولد: ۲۵ ژوئیه ۱۹۵۶، پیتسبورگ، آمریکا
🎓 کارشناسی مهندسی مکانیک و هوافضا، دانشگاه پرینستون (۱۹۷۹)
🎓 دکتری مهندسی شیمی، دانشگاه کالیفرنیا، برکلی (۱۹۸۵)

آرنولد در اوایل دهه ۱۹۹۰ روش تکامل هدایت‌شده (Directed Evolution) را توسعه داد؛ روشی برای بهبود آنزیم‌ها با الهام از سازوکار تکامل در طبیعت!🌱

🧬در این روش، ژن یک آنزیم دچار جهش‌های مختلف می‌شود و نسخه‌های متفاوتی از آن ساخته می‌شود. سپس نسخه‌هایی که عملکرد بهتری دارند انتخاب شده و دوباره وارد چرخه جهش و انتخاب می‌شوند. با تکرار این چرخه، می‌توان آنزیم‌هایی با فعالیت بیشتر، پایداری بالاتر و عملکرد بهتر ایجاد کرد.

🏅این روش کاربردهای گسترده‌ای در زیست‌فناوری، داروسازی و تولید مواد شیمیایی پیدا کرد و آرنولد در سال ۲۰۱۸ جایزه نوبل شیمی را برای توسعه تکامل هدایت‌شده آنزیم‌ها دریافت کرد.

🌟او نشان داد که می‌توان از منطق میلیون‌ها سال تکامل، برای ساختن آنزیم‌های مناسب نیازهای انسان در آزمایشگاه استفاده کرد.

Nobelprize.org

┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

✨️🌱وقتی علم، مرزهای تازه‌ای را امتحان می‌کند؛ ۵ پژوهش جدید🌱✨️

💉 واکسن‌های mRNA مقاوم‌تر در برابر گرما

پژوهشگران با کمک هوش مصنوعی، فرمولاسیون نانوذرات لیپیدی حامل mRNA را بهینه کردند که پس از بیش از ۲ ماه در دمای ۳۷ درجه سانتی‌گراد، ۱۰۰٪ فعالیت زیستی خود را حفظ کرد.
🔹 این فرمولاسیون‌ها در جوندگان و نخستی‌های غیرانسانی نیز پاسخ ایمنی مناسبی ایجاد کردند.
📅 28 September, 2026
🌐 Nature Biotechnology

🧬 وارد کردن DNAهای بزرگ به ژنوم

روش Prime Assembly امکان مونتاژ و وارد کردن قطعات متوسط تا بزرگ DNA را در محل مشخصی از ژنوم سلول‌های انسانی فراهم می‌کند.
🔹 این روش در سلول‌های T و سلول‌های بنیادی خون‌ساز انسانی نیز آزمایش شد و حتی برای بازآرایی‌های در مقیاس مگاباز به کار رفت.
📅 16 September, 2026
🌐 Nature

🧠 نورون‌ها چگونه هویت خود را می‌سازند؟

با بررسی بیش از ۲۰۰ هزار سلول مغزی مگس سرکه مشخص شد هویت نورون‌ها پس از تولد سلول، با فعال‌شدن ترکیب خاصی از سوئیچ‌های ژنتیکی شکل می‌گیرد.
🔹 این مطالعه نشان می‌دهد برای تعیین هویت نورون‌ها یک «سوئیچ اصلی» وجود ندارد و ترکیبی از تنظیم‌کننده‌ها و enhancerها این فرایند را هدایت می‌کنند.
📅 19 August, 2026
🌐PubMed

🩺وقتی DNA به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست!

ترکیب توالی‌یابی ژنوم با بررسی نزدیک به ۱۵۰۰ پروتئین خون توانست در برخی بیماران مبتلا به بیماری‌های نادر، به تفسیر واریانت‌های ژنتیکی و یافتن سرنخ‌های جدید کمک کند.
🔹 یکی از نمونه‌ها مربوط به واریانت ژن TIE1 بود که با کاهش شدید سطح پروتئین TIE1 در خون همراه بود.
📅 9 September, 2026
🌐 Queen Mary University of London (QMUL)

🔬لیزوزوم‌ها چگونه خودشان را ترمیم می‌کنند؟

پژوهشگران سازوکاری را شناسایی کردند که در آن شبکه آندوپلاسمی (ER) با کمک DFCP1 و VPS13C به ترمیم غشای آسیب‌دیده لیزوزوم کمک می‌کند.
🔹 تجمع PI3P و DFCP1 در نواحی خاص ER باعث جذب VPS13C در محل تماس ER و لیزوزوم و آغاز فرایند ترمیم می‌شود.
📅 23 September, 2026
🌐 Nature Cell Biology

┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

🌟 انجمن علمی دانشجویی زیست‌شناسی سلولی و مولکولی باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی قم برگزار می‌کند:

🏫اگر به روزهای اول دانشگاه برگردی، چه تصمیمی رو جور دیگه‌ای می‌گرفتی؟

🤔❓️شاید آن روزها نمی‌دونستیم:
چه زمانی وارد پژوهش بشویم؟
کدام مسیر تحصیلی برامون مناسب‌تر هست؟
ادامه‌ تحصیل تا دکتری چه چالش‌هایی داره؟
و چطور از فرصت‌های دوران دانشجویی بهتر استفاده کنیم؟
💡حالا وقتشه این مسیر رو از کسی بشنویم که تجربه‌ی ارزشمندی در سال‌های دانشجویی داره؛ از انتخاب‌ها، چالش‌ها، فرصت‌ها و چیزهایی که معمولاً توی کتاب‌های دانشگاهی نوشته نمی‌شن!

دومین هم‌نشینی دانشجویی
🎙با حضور دکتر زهرا قاسم‌بیگلو
دانشجوی دکتری و استاد دانشگاه

📅 پنجشنبه ۹ مهر | ⏰ ساعت ۱۴
📍دانشگاه آزاد اسلامی قم، دانشکده علوم پایه، ساختمان دکتر شهید طهرانچی

نه یک سخنرانی و نه چند توصیه‌ی تکراری...
💬 یک گفت‌وگوی واقعی درباره‌ی مسیر دانشجویی و انتخاب‌هایی که پیش رومونه.

منتظرتون هستیم؛ این بار حرف از آینده‌ایه که خودمون باید بسازیم.🌱✨

📝جهت‌ ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر:
@Bloom051
┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

#علم_در_قاب_سینما📽️
❝ The Immortal Life of Henrietta Lacks | 2017 ❞
❜زندگی جاودانهٔ هنریتا لکس❛

🌱مرگ پایان ماجرا نبود...

✨️سال ۱۹۵۱؛ Henrietta Lacks، زن ۳۱ سالهٔ مبتلا به سرطان دهانهٔ رحم، بدون اطلاع و رضایتش نمونه‌ای از سلول‌های تومورش را از دست می‌دهد. اما این سلول‌ها نمی‌میرند؛ در آزمایشگاه به رشد و تقسیم ادامه می‌دهند و بعدها با نام HeLa شناخته می‌شوند.

🎬 این فیلم، داستان واقعی زنی را روایت می‌کند که سلول‌هایش پس از مرگ او، به یکی از مشهورترین سلول‌های تاریخ پزشکی تبدیل شدند.

🧫سلول‌های HeLa بعدها در توسعهٔ پژوهش‌های سرطان، ویروس‌ها، داروها و واکسن فلج اطفال به‌کار رفتند؛ درحالی‌که هنریتا چند ماه بعد درگذشت، بی‌آنکه بداند سلول‌هایش سال‌ها در سراسر جهان مطالعه خواهند شد.
چندین سال بعد، دخترش Deborah Lacks تلاش کرد پرده از سرنوشت سلول‌های مادرش و رازهایی که خانواده از آن بی‌خبر بودند بردارد.

┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

#پست_موقت #اطلاعیه #زبان
📢📋 برنامه هفتگی کلاس‌های دروس زبان انگلیسی ترکیبی دانشگاه آزاد اسلامی در نیم‌سال ۴۰۵۱ (ترم مهر ماه ۱۴۰۵)

🛑 مطابق بخشنامه، کلاس‌های دروس زبان انگلیسی ترکیبی ترم مهر ماه ۱۴۰۵، به صورت آنلاین (برخط) و در بستر سامانه وادانا برگزار خواهند شد.

💻 لینک ورود به سامانه وادانا واحد قم برای نیم‌سال ۴۰۵۱: 👇🏻
🌐https://vadana43.ec.iau.ir/4051

🗓 امتحانات میان‌ترم (آنلاین)
┘ ۱۵ آبان و ۲۲ آبان ماه ۱۴۰۵

🗓 امتحانات پایان‌ترم (آنلاین)
┘ ۲۵ دی و ۲ بهمن ماه ۱۴۰۵
┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

🧬 🎗️راز تازهٔ سرطان کبد در ساختار سه‌بعدی کروموزوم X!

همان‌طور که در این اینفوگرافی می‌بینید، داستان کروموزوم X فقط به ژن‌هایش ختم نمی‌شود! وقتی معماری سه‌بعدی آن در سلول‌های کبدی تغییر می‌کند، نحوهٔ تعامل بخش‌های مختلف DNA و فعالیت برخی ژن‌ها نیز می‌تواند تغییر کند.

📕مفاهیم
Xa:
کروموزومXفعال
Mega-domain:
نواحی بسیار بزرگ و سازمان‌یافته‌ای از کروموزوم که در این پژوهش، دو بخش اصلی از Xa را تشکیل می‌دهند و با تغییر معماری سه‌بعدی آن مرتبط‌اند.
HCC:
کارسینوم هپاتوسلولار؛ شایع‌ترین نوع سرطان اولیهٔ کبد
CRISPR–Cas3:
سامانه‌ ی ویرایش ژنوم که می‌تواند حذف‌های بزرگ و گسترده‌ای در DNA ایجاد کند.
🌐Nature

┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

#پست_موقت #حذف_اضافه
🟣 فردا سومین روز حذف و اضافه ترم مهر ۱۴۰۵

🗓 دوشنبه ۶ مهر ماه استان قم

⏰ زمان‌بندی حذف و اضافه
┤ ورودی ۱۴۰۲ و ماقبل - ساعت ۸ تا ۱۱:۳۰
┤ ورودی ۱۴۰۳ - ساعت ۱۲ تا ۱۵:۳۰
┘ ورودی ۱۴۰۴ - ساعت ۱۶ تا ۲۰

🔹️برای انجام فرآیند حذف و اضافه ابتدا باید نسبت به ثبت درخواست مجوز اقدام کنید و شهریه را تسویه کنید.
┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

🔥آمیبی که در ۶۳ درجه سانتی‌گراد تقسیم می‌شود!

🔍پژوهشگران گونه‌ای جدید از آمیب به نام Incendiamoeba cascadensis را در چشمه‌های زمین‌گرمایی کالیفرنیا شناسایی کردند. این یوکاریوت تک‌سلولی می‌تواند در دمای 63 درجه رشد کرده و میتوز انجام دهد؛ بالاترین دمای ثبت‌شده برای تکثیر یک یوکاریوت!

🔬 بررسی‌ها نشان داد سازوکارهای مرتبط با حفظ پایداری پروتئین‌ها و مقابله با تنش گرمایی در سازگاری این سلول با دمای بالا نقش دارند.

Cell.com

┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

🔴 وقتی یک سلول CAR-T، سلول سرطانی را شناسایی می‌کند!

🎥 در این ویدیو، یک سلول CAR-T (سلول T مهندسی‌شده) با شناسایی آنتی‌ژن CD19 روی سطح سلول هدف، به آن متصل می‌شود و یک سیناپس ایمنی (Immunological Synapse) تشکیل می‌دهد.

🎯 پس از برقراری این تماس، سلول CAR-T پاسخ سیتوتوکسیک خود را آغاز می‌کند و سلول هدف به‌تدریج دچار تغییرات مرتبط با مرگ سلولی می‌شود. در آزمایش اصلی، حدود ۹ دقیقه پس از تماس اولیه، تغییرات ظاهری موسوم به apoptotic blebbing در سلول هدف مشاهده شد.

eLife
Instagram

┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

💡کشف یک مسیر پنهان برای تولید سیستئین در سلول

👩‍🔬پژوهشگران یک مسیر ناشناخته را شناسایی کرده‌اند که به سلول‌های پستانداران اجازه می‌دهد حتی در صورت اختلال در آنزیم‌های اصلی تیوردوکسین ردوکتاز (TR) و گلوتاتیون ردوکتاز (GR)، همچنان سیستئین تولید کند.

⚙️در این مسیر، سیستین با شکستن یک پیوند کربن–گوگرد به ترکیبی حاوی گوگرد تبدیل می‌شود که در نهایت به سیستئین می‌انجامد. سیستئین برای ساخت پروتئین‌ها و گلوتاتیون و مقابله با استرس اکسیداتیو ضروری است.

🛡️پژوهشگران این مسیر را یک پاسخ محافظتی سلول می‌دانند که ممکن است در شرایط افزایش مزمن سیستین فعال شود و شناخت آن می‌تواند برای مطالعه متابولیسم سلول‌های سرطانی نیز اهمیت داشته باشد.

📖واژه‌های علمی:
Cysteine:
اسیدآمینه‌ای مهم در ساخت پروتئین و گلوتاتیون
Cystine:
شکل اکسیدشدهٔ سیستئین
Glutathione:
یکی از مهم‌ترین آنتی‌اکسیدان‌های سلولی
Oxidative stress:
برهم‌خوردن تعادل میان عوامل اکسیدکننده و دفاع آنتی‌اکسیدانی سلول
Metabolic pathway:
مجموعه‌ای از واکنش‌های شیمیایی درون سلول
Thioredoxin reductase (TR):
حفظ تعادل اکسایش–کاهش سلول و مقابله با آسیب اکسیداتیو
Glutathione reductase (GR):
بازگرداندن گلوتاتیون اکسیدشده به شکل احیاشده و فعال
🌐Nature

┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

#معرفی_کتاب

Introduction to CRISPR-Cas9 Techniques
«مقدمه‌ای بر تکنیک‌های CRISPR-Cas9»

📅 سال انتشار: 2025
🏢 ناشر: Springer
✍🏻 ویراستاران: Michael J. Wolyniak، Donna L. Pattison، Jay N. Pieczynski، Maria S. Santisteban
📄 تعداد صفحات: 213 صفحه

📕درباره کتاب:
چگونه می‌توان با کمک یک ابزار مولکولی، سراغ DNA رفت و آن را هدفمند تغییر داد؟
🧬این کتاب وارد دنیای CRISPR-Cas9 می‌شود و مسیر این فناوری را از مبانی و سازوکار مولکولی، تا استفاده از آن در پژوهش‌های ژنتیکی و ویرایش ژنوم دنبال می‌کند.
🌱از گیاهان و ماهی زبرا گرفته تا مگس سرکه، مخمر و پروانه‌ها؛ کتاب نشان می‌دهد CRISPR در مدل‌های زیستی مختلف چگونه به کار گرفته می‌شود و در کنار آن، به ابزارهای محاسباتی، آموزش و ملاحظات اخلاقی این فناوری هم می‌پردازد.

📥دریافت کتاب
┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

#پست_موقت #مجوز #حذف_اضافه
📢🚨مجوز حذف و اضافه ترم مهر ماه ۱۴۰۵ (نیم‌سال ۴۰۵۱) فعال شد.

🛑 امکان ثبت درخواست مجوز حذف و اضافه نیم‌سال ۴۰۵۱ در سامانه آموزشیار فعال شده است و دانشجویانی که قصد ویرایش یا اخذ سایر دروس مدنظر خود در ترم مهرماه ۱۴۰۵ را دارند، می‌بایست درخواست مجوز خود را ثبت کرده و شهریه را به‌طور کامل تسویه نمایند.

🗓 زمان‌بندی حذف و اضافه استان قم
┘ دوشنبه ۶ مهر ماه ۱۴۰۵
┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

⚠️ پشت پردهٔ یک اختلال هورمونی؛ از CYP21A2 تا CAH

🧬 هیپرپلازی مادرزادی آدرنال (CAH)
یک گروه از اختلالات ژنتیکی است که در آن ساخت برخی هورمون‌های غده آدرنال، به‌ویژه کورتیزول، دچار اختلال می‌شود. شایع‌ترین نوع آن ناشی از کمبود آنزیم ۲۱-هیدروکسیلاز است.

🔬 ژن CYP21A2 دستور ساخت آنزیم ۲۱-هیدروکسیلاز را می‌دهد؛ این آنزیم در مسیر تولید کورتیزول و آلدوسترون نقش دارد. کاهش فعالیت آن باعث تجمع پیش‌سازهای هورمونی و افزایش تولید آندروژن‌ها می‌شود.
شدت علائم به میزان فعالیت باقی‌مانده آنزیم ۲۱-هیدروکسیلاز وابسته است.

🩸 تشخیص می‌تواند با اندازه‌گیری 17-OHP (۱۷-هیدروکسی‌پروژسترون؛ پیش‌ساز هورمونی در مسیر تولید کورتیزول) و در موارد لازم آزمایش‌های تکمیلی انجام شود.

PMC
MedlinePlus
Instagram

┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

السَّلامُ عَلَيْكِ يَا أُخْتَ وَلِيِّ اللهِ، السَّلامُ عَلَيْكِ يَا عَمَّةَ وَلِيِّ اللهِ، السَّلامُ عَلَيْكِ يَا بِنْتَ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكاتُهُ

🖤سالروز وفات جان‌سوز حضرت فاطمه معصومه (س) به محضر حضرت ولی‌عصر (عج)، خاندان گران‌قدر اهل‌بیت (ع) و تمامی ارادتمندان و شیفتگان آن بانوی کریمه تسلیت باد🖤
┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━

🧪 گزارش برگزاری کارگاه مقدماتی محلول‌سازی و بافرسازی🧪
تاریخ: ۱۴۰۵/۶/۲۶

🧑🏻‍🔬کارگاه آموزشی «محلول‌سازی و بافرسازی» با هدف آشنایی دانشجویان با اصول علمی، محاسباتی و عملی تهیه محلول‌ها و بافرهای آزمایشگاهی، با تدریس دکتر محمدرضا زندمنفرد برگزار شد.

در این کارگاه، مباحثی همچون محاسبه غلظت و مولاریته، توزین و اندازه‌گیری حجم، تهیه محلول‌های استوک، رقیق‌سازی و رقیق‌سازی سریالی و کار با pHمتر و بافرها آموزش داده شد. همچنین دانشجویان در بخش عملی، مراحل مختلف محلول‌سازی را با راهنمایی استاد تجربه کردند.

🌱 این کارگاه گامی در جهت تقویت مهارت‌های عملی دانشجویان و آشنایی بیشتر با فضای واقعی آزمایشگاه‌های تحقیقاتی بود.

در پایان، از دکتر محمدرضا زندمنفرد بابت تدریس و انتقال تجربیات ارزشمند، و همچنین از دکتر سید سهیل آقایی، دکتر حسن تشکری و سرکار خانم نرجس حیدری بابت همراهی و همکاری مؤثر در برگزاری این کارگاه صمیمانه قدردانی می‌کنیم.🌹✨️
دانلود فایل گزارش کارگاه
اینستاگرام
┏━━━━━━
     🆔 @Cell_molecular_biology 🧬
┗━━━━━━