اخیراً دو مطلب کوتاه اما عمیق را پشت سر هم دیدم که کنار هم، نگاه جالبی به رشد استارتاپ‌ها می‌دهند.

اولی، توییتی از Naval Ravikant بود:

«چیزی را نفروش که دوست نداری فرزندانت آن را بخرند.»

و دومی، مقاله‌ای از NFX با عنوان Why People Share که بر اساس تحلیل رفتار میلیون‌ها کاربر توضیح می‌دهد مردم چیزی را Share نمی‌کنند چون محصول خوبی است؛ بلکه آن را Share می‌کنند چون این کار برای خودشان ارزشی ایجاد می‌کند. مثلاً باعث می‌شود مفید به نظر برسند، اعتبارشان را افزایش دهد، هویتشان را نشان دهد یا به دیگران کمک کنند. (همین کاری که الان من دارم با این پست میکنم)

این دو ایده مرا یاد درخواستی انداخت که بارها از طرف بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها دریافت می‌کنم.
گاهی از من می‌خواهند محصول یا سرویسشان را در شبکه‌ها و کامیونیتی‌هایی که عضو آن‌ها هستم منتشر کنم؛ از Slack Channelها گرفته تا LinkedIn Groupها و شبکه‌ای که سال‌ها برای ساختنش زمان و هزینه گذاشته‌ام.
اما معمولاً یک سوءبرداشت وجود دارد.
بعضی‌ها فکر می‌کنند Distribution یعنی دسترسی به یک شبکه. کافی است یک متن تبلیغاتی را کپی کنیم و در چند گروه منتشر کنیم تا نتیجه بگیرند.
در حالی که این فقط انتشار محتواست، نه Distribution.
هر بار که محصولی را معرفی می‌کنم، در واقع بخشی از اعتبار شخصی خودم را هم کنار آن قرار می‌دهم. مخاطب فقط محصول را نمی‌بیند؛ این را هم می‌بیند که «من حاضر شده‌ام آن را توصیه کنم.»

اینجاست که حرف Naval و یافته‌های NFX به هم می‌رسند.
اگر خودت حاضر نباشی محصولی را به نزدیک‌ترین آدم‌های زندگی‌ات پیشنهاد بدهی، چرا انتظار داری دیگران اعتبارشان را برای معرفی آن خرج کنند؟
و اگر محتوای تو هیچ ارزشی برای کسی که آن را Share می‌کند ایجاد نکند، چرا باید انتظار داشته باشی در شبکه‌ها دست‌به‌دست شود؟
به نظرم یکی از اشتباهات رایج بسیاری از استارتاپ‌های اولیه این است که از دیگران درخواست Share می‌کنند، بدون اینکه ابتدا این دو سؤال را از خودشان بپرسند:
آیا این محصول آن‌قدر ارزشمند است که من آن را به خانواده یا دوستان نزدیکم پیشنهاد بدهم؟
آیا معرفی این محصول باعث می‌شود کسی که آن را Share می‌کند، احساس کند کاری مفید، ارزشمند یا هویت‌ساز انجام داده است؟
اگر پاسخ این دو سؤال «بله» باشد، احتمالاً دیگر لازم نیست برای Distribution التماس کنید؛ خود کاربران، دوستان و شبکه‌ی شما به بخشی از موتور رشد شما تبدیل می‌شوند.

اعتماد، قابل کپی‌پیست نیست. همان‌طور که شبکه ارتباطی هم یک بیلبورد تبلیغاتی رایگان نیست؛ هر دو حاصل سال‌ها ساختن رابطه و اعتبار هستند.

یادداشتهای کانادایی
@canadadiaries