🔻 اقتصاد پنهان اکتشاف معدن
 
✍️سهراب حسینی، کارشناس حوزه معدن
 
🔹 کمبود سرمایه‌گذاری امروز در اکتشاف معدن، بحران تولید فردای معدن را رقم خواهد زد. با وجود آنکه اکتشاف نخستین حلقه زنجیره ارزش معدن است، همچنان در بسیاری از تصمیم‌گیری‌ها به‌عنوان فعالیتی پرریسک و هزینه‌بر تلقی می‌شود؛ درحالی‌که تجربه کشورهای معدنی نشان می‌دهد ارزش اقتصادی یک معدن، پیش از آغاز استخراج و از زمان تولید نخستین داده‌های معتبر زمین‌شناسی شکل می‌گیرد.
 
🔹 ایران با برخورداری از حدود ۷درصد ذخایر معدنی شناخته‌شده جهان و تنوع کم‌نظیر مواد معدنی، از مزیتی برخوردار است که می‌تواند نقش معدن را در اقتصاد ملی به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد.
 
🔹 با این حال، سهم این بخش از تولید ناخالص داخلی همچنان در حدود ۲درصد باقی مانده است. این فاصله میان ظرفیت‌های طبیعی و عملکرد اقتصادی، بیش از هر عامل دیگری، به ضعف در سرمایه‌گذاری اکتشافی بازمی‌گردد.
 
🔹 اکتشاف صرفا به معنای کشف یک ذخیره جدید نیست. این مرحله، ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد، عمر معادن را افزایش می‌دهد، امنیت تامین مواد اولیه صنایع را تقویت می‌کند و زمینه توسعه زنجیره ارزش را فراهم می‌سازد. مهم‌تر از همه اینکه نخستین محصول اکتشاف، ماده معدنی نیست، بلکه داده است.
 
🔹 داده‌های زمین‌شناسی، ژئوشیمی، ژئوفیزیک و حفاری، دارایی‌هایی هستند که ارزش اقتصادی آنها گاه پیش از آغاز استخراج، چندین برابر هزینه تولیدشان است. اقتصاد اکتشاف در ایران اما با دو مانع اساسی مواجه است.
 
🔹 نخست، افق بلندمدت بازگشت سرمایه است. از آغاز عملیات اکتشافی تا رسیدن به مرحله بهره‌برداری، گاه پنج تا ۱۰سال زمان لازم است.
 
🔹 در اقتصادی که با تورم مزمن، نوسانات نرخ ارز و تغییر مداوم مقررات روبه‌روست، طبیعی است که سرمایه به سمت فعالیت‌های کوتاه‌مدت و کم‌ریسک‌تر حرکت کند. نتیجه چنین وضعیتی، کاهش سرمایه‌گذاری در بخشی است که آینده معدن به آن وابسته است.
  
https://biroonit.ir/fullcontent/Persian/90739
 
https://t.me/birunit