Такое касцюмаванае шоу паказалі ў Бярозе да дня "Адзінства". Але варта проста нагадаць факт: у асноўны перыяд існавання лагера ў Бярозе-Картузскай — ад 1934 да канца жніўня 1939 — жанчын там не ўтрымлівалі. Упершыню іх пачалі накіроўваць туды ў першыя дні верасня 1939-га, пасля нападу Германіі на Польшчу, якому папярэднічаў пакт з СССР. Гэта была новая практыка ваенных інтэрнаванняў, у прыватнасці, прадстаўнікі нямецкай меншасці, часам цэлыя сем’і, а таксама іншыя асобы, якіх улады лічылі небяспечнымі ва ўмовах вайны. Іх утрымлівалі ў досыць цяжкіх умовах, але нядоўга: пры набліжэнні фронту ахова і адміністрацыя сышлі, і вязні пакінулі лагер.

Тут варта нагадаць, што пасля пачатку савецка-германскай вайны ў СССР рэзка ўзмацніліся дэпартацыі і рэпрэсіі паводле нацыянальнасці, напрыклад немцаў і фінаў; ужо 22 чэрвеня 1941 г. НКВД пачаў расстрэльваць вязняў турмаў заходніх абласцей, у тым ліку людзей без судовага прысуду; кажучы пра рэпрэсіі супраць жанчын, трэба згадаць АЛЖИР — лагер жонак здраднікаў Радзімы.