📝 ناکارآمدی مدل بیمارستانهای کوچک در نظام سلامت
از منظر اقتصاد سلامت و مدیریت استراتژیک بهداشت، ساخت مراکز درمانی با ظرفیت بسیار پایین، نظیر بیمارستانهای ۳۲ تختخوابی، در بسیاری از موارد با منطق بهرهوری سازگار نیست و راهکاری نادرست برای پاسخ به نیازهای بهداشتی جامعه تلقی میشود. این مسئله را میتوان در پنج محور بنیادین تحلیل کرد.
نخست، عدم تحقق مقیاس اقتصادی¹ است. در هر مرکز درمانی، هزینههای ثابت عملیاتی وجود دارد که صرفنظر از تعداد بیماران، باید پرداخت شوند. در بیمارستانهای کوچک، به دلیل توزیع این هزینههای ثابت بین تعداد محدودی از پذیرشها، هزینه تمامشده هر تخت به شدت افزایش مییابد و منجر به اتلاف منابع مالی دولت میگردد.
دوم، چالش بحرانی نیروی انسانی است. اداره یک بیمارستان، حتی در کوچکترین ابعاد، مستلزم حضور کادرهای تخصصی و پشتیبانی است. جذب متخصصان در مناطق دورافتاده برای مراکز کوچک بسیار دشوار است و از سوی دیگر، پایین بودن حجم بیماران باعث میشود کادر درمان به دلیل عدم مواجهه با تنوع بالایی از کیسهای بالینی²، دچار افت مهارت شده و تمایلی به استقرار دائم در این مراکز نداشته باشند.
سوم، مسئله بهرهبرداری پایین از تجهیزات³ است. تجهیزات پزشکی پیشرفته هزینههای خرید و نگهداری گزافی دارند. در مراکز کوچک، این تجهیزات به دلیل پایین بودن میزان مراجعه، اکثر اوقات بلااستفاده میمانند، در حالی که استهلاک آنها ادامه دارد؛ امری که در اقتصاد سلامت به عنوان سرمایه راکد شناخته میشود.
چهارم، تأثیر منفی بر کیفیت پیامدهای درمانی⁴ است. کیفیت خدمات پزشکی با حجم تجربه بالینی رابطه مستقیم دارد. در مراکز کوچک، به دلیل کمبود تخصصهای متنوع و پایین بودن تعداد بیماران، احتمال خطای تشخیصی افزایش یافته و بیمار در نهایت برای درمانهای تخصصی به مراکز استانی ارجاع داده میشود، در حالی که هزینهی نگهداری یک سازه بیمارستانی در منطقه پرداخت شده است.
در نهایت، جایگزینهای بهینهتری برای پاسخ به نیاز مناطق محروم وجود دارد. به جای گسترش کمّی بیمارستانهای کوچک، باید بر تقویت مراکز جامع سلامت⁵، توسعه تله مدیسین⁶ و استقرار سیستمهای ارجاع فعال⁷ تمرکز کرد تا دسترسی مردم به خدمات باکیفیت، بدون هدررفت منابع ملی تضمین شود.
✍️دکتر خلیل علیمحمدزاده
۶ مهر ۱۴۰۵
گفتار ۱۷۴
🔰 پایگاه خبری متخصصین بهداشت ایران
🆔 @behdashtian
Post #52518
3.06K
- 👏 12
- ❤ 4
- 👍 2
- 👎 2
- 🤣 2