📚 پارادایم شیفت از "عکس‌العمل" به "عمل"

✍️ دکتر مریم موسوی

📌 نهضت مدنی ترک‌های ایران از اساس حرکتی "عکس‌العملی" بوده است به دولت - ملت سازی فاشیستی بر مبنی تاریخ و هویت پارسی که با آمدن پهلوی به ایدئولوژی رسمی حکومتی بدل گشت. قبل از استقرار این ایدئولوژی، حرکات واگرایانه‌ای بین ترک‌ها مشاهده نمیکنید. چرا که آذربایجان با ولیعهدنشین تبریز خود را بخشی از حاکمیت ممالک محروسه ایران میدید.

📌 از اوضاع ملتهب آذربایجان دوره رضاخانی و اعلام خودمختاری با ورود متفقین و اخراج وی تا حوادث انقلاب ۵۷ و کاریکاتور روزنامه ایران در سال ۸۵ و... جملگی اقداماتی عکس‌العملی به پانفارسیسم بوده‌اند. اکنون با گسترش رسانه جمعی و آگاهی عمومی، دایره این عکس العمل به امور روزمره‌ای همچون دادن آدرس غلط به مسافران فارسی‌زبان در مناطق ترک‌نشین گسترش یافته است. عکس‌العملی که تر و خشک را با هم می‌سوزاند!

📌 نفرت پراکنی مسبوق به سابقه هواداران ترک‌ستیز پرسپولیس منجر به عکس‌العمل جدی در فضای مجازی و ورزشگاه تبریز در بازی برگشت میشود. اهانت‌هایی از جنس باز کردن پرچم آرتساخ (حکومت خودخوانده قاراباغ، زمانی که در اشغال ارمنستان بود) تا توهین‌های قومی با کلیشه‌های نژادپرستانه که قریب به اتفاق جامعه ترک را از چپ و راست، مذهبی و غیر مذهبی و مسن و جوان، آزرده و بسیج میکند. مساله این است که سخن صرف از "معلول" و "عکس‌العمل" سطح سخن را در حد گلایه پایین ‌می‌آورد. حل این بحران جز با بررسی "علت" و "عمل" ممکن نیست.

📌 متاسفانه، نسل ترک‌ستیز فارسی‌زبان در ایران در اثر ادامه تبلیغات پانفارسی کماکان در حال باز تولید است. اغلب رسانه‌های فارسی در این سال‌ها نه تنها سواد تکثرگرایی و احترام متقابل به هویت، زبان و حقوق دیگری را به جامعه فارسی زبان نیفزوده‌اند بلکه در آتش شوونیسم دمیده و می‌دمند. حال اینکه جوانان ترک مدام به دنبال راه حلی برای اتمام این وضعیت گشته‌اند و حتی تعداد زبان‌های رسمی کشورهای مختلف را ازبرند! نبایست کار به جایی برسد که این دو طیف حتی حرف هم را نفهمند و هر یک در دنیا خود سیر کنند.

📌  جامعه ترک ایران در حال بازیابی خود از آذربایجان تا خراسان و شیراز و... است. بلوغ این بازیابی و ایمان به نیروی جمعی تبع آن، منجر به پارادایم شیفت این حرکت از "عکس‌العمل" به "عمل" خواهد شد و بازی را به دست خواهد گرفت. سوال اینکه، آیا میانگین جامعه فارسی‌زبان، درکی از پلورالیسم (تکثرگرایی) و داشتن چند زبان رسمی خواهد داشت که با جامعه ترک به توافق برسد و پا به پای او بیاید یا آتشفشان اتنیکی ایران که هر از گاهی دود میکند، فوران خواهد کرد؟

🆔 @anti_panfarsism