🔍 ارتباط کعبه با حج در اسلامِ آغازین

✨ معرفی منابع

📌 مجموعهٔ «کعبه و حج در اسلام آغازین از نگاه جرالد آر.هاوتینگ»


📜 فرسته‌ی ۲: بخش‌هایی از مقدمه


🔻 «دربارۀ قبۀ ابراهیم که چیست، چیزی نیافتیم، جز این که ابراهیمِ متبرک اموالَش فزونی گرفت؛ و خواست از حسد کنعانیان دوری کند. سرزمین‌هایِ دور و پهناورِ صحرا را برگزید تا خانه بگیرد؛ و چون کسی بود که در چادر زندگی می‌کرد، برایِ پرستشِ خداوند و اهدایِ قربانی، آن مکان را ساخت... و عبادت در آنجا برای طائیان تازه نیست؛ که از قدیم و از آغازِ ایامشان، پدری را که رأسِ اُمَتشان است، تکریم می‌کنند.»

🔻 این تکه از متنی سُریانی موسوم به «رویدادنامۀ خوزستان» و متعلق به دهۀ ۶۶۰ میلادی را کُهَن‌ترین اشاره به کعبه دانسته‌اند؛ هرچند رویدادنامه‌نگار نه به نامِ آن به درستی اشاره می‌کند و نه به مکانِ آن. اما نخستین اشاره به واژۀ کعبه در میانِ متونِ غیراسلامیِ همعصرِ ظهورِ اسلام، در نوشتۀ یعقوبِ اِدِسایی (اورهایی)، اسقفِ میافیزیتِ شهرِ اِدِسا/اورهای در اواخر قرن هفتم میلادی، دیده می‌شود؛ آنجا که در پاسخ به پرسش‌هایِ یوحَنّایِ ستون‌نشین دربارۀ جهتِ عبادتِ مهاجران می‌گوید آنان به سویِ کعبه نماز می‌خوانند.

🔻 هویلند بر اساسِ متونِ غیر اسلامیِ قرن هفتم میلادی، که نخستین شاهدانِ ظهورِ جنبشِ دینیِ جدیدی در نیمۀ نخست این قرن بودند که بعدها اسلام نام گرفت، دربارۀ ماهیتِ این ایمانِ نوپا می‌نویسد: «پیروانش حَرَمی دارَند، «خانۀ خدای» ایشان (نقل از یوحنّایِ فِنِکی) که ریشه‌ای ابراهیمی دارد (نقل از رویدادنامۀ خوزستان و یعقوب اِدِسایی) و کعبه می‌خوانَندَش (نقل از یعقوبِ اِدِسایی)، به سویِ آن نماز می‌خوانَند (نقل از یعقوبِ اِدِسایی) و در آن قربانی می‌کنند (نقل از آناستازیوسِ سینایی) و سنگی را گرامی می‌دارَند (نقل از آناستازیوسِ سینایی).»

🔻 چنین به نظر می‌رسد اهمیتِ کعبه برای فاتحانِ جدید (مسلمانان) چنان بوده‌است که در نخستین برخوردهایِ غیر مسلمانان با آنان، توجهات را به خود جلب می‌کرده و یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایِ این آیینِ جدید بوده که پیروانِ آن را از سایرِ یکتاپرستانِ آن زمان متمایز می‌کرده‌است.




#کعبه #بازسازی_کعبه #حج #اسلام_آغازین #هاوتینگ

#The_Kaʿba #Rebuilding_the_Kaʿba #the_Dome_of_the_Rock #The_Umayyad_dynasty


✒️Pseudo -Theophorus


@anqanotes