📌ریشه‌های تاریخی امتیاز ویژه دولت برای تولید پول
✒️فردریش فون هایک
مترجم: امیررضا عبدلی،محمد جوادی

برای بیش از دو هزار سال اعتبار ویژهٔ دولت با حق انحصاری تولید پول، در عمل صرفاً شامل انحصار ضرب سکه‌های طلا، نقره یا مس بود. در خلال این دوره بود که این امتیاز ویژه، رفته رفته و بدون چون‌وچرا به عنوان یکی از خصوصیات حاکمیت مورد قبوب قرار گرفت. این به لطف افسانه‌هایی بود که در مورد حلول نیروهای مقدس و روحانی در شاه وجود داشت. شاید این مفهوم حتی به قبب از ضرب نخستین سکه‌ها توسط کروسوس شاه لیدی در قرن ششم قبل از میلاد بازگردد. تا آن زمان معمولا فقط اعدادی بر روی شمش‌های طلا حک می‌شد تا عیار آن را تصدیق کند.

به هرحال حق ضرب سکه برای فرامانروا در امپراطوری رم به تثبیت رسید. وقتی در طلیعه دوران جدید «جین بودین» مفهوم حاکمیت را می‌پرورداند، حق ضرب سکه را به عنوان یکی از مهم‌ترین و ضروری‌ترین بخش‌های آن معرفی کرد.
در زبان لاتین امتیاز پادشاه «egalia» نامیده می‌شد و مهم‌ترین آن‌ها شامل ضرب سکه، استخراج معادن و وضع تعرفه‌های گمرکی بود. این امتیازات در قرون وسطا منابع عمدهٔ درآمد شاهزادگان بودند و صرفاً به عنوان منبع درآمد در نظر گرفته می‌شدند.

آشکار است که وقتی ضرب سکه گسترش یافت، در همه جا دولت‌ها خیلی زود متوجه شدند که حق انحصاری ضرب سکه در عین حال که یک منبع درآمد جالب است، یک ابزار بسیار مهم قدرت نیز هست.

از آغاز هیچ‌گاه نه مطالبه این امتیاز و نه اعطای آن به خاطر خیر عمومی نبود؛ بلکه به‌این خاطر بود که یک مؤلفه ضروری قدرت دولتی به‌شمار می‌رفت.

در واقع سکه‌ها تا حد زیادی مانند پرچم به عنوان نمادهای قدرت دیده می‌شدند و فرمانروا توسط آن‌ها اقتدار خود را اعلام می‌کرد و به مردم خود می‌گفت ارباب آن‌ها کسی است که سکه‌ها تصویر چهرهٔ او را تا دوردست‌ترین نقاط قلمرو فرمانروایی‌اش می‌برند.

#تحلیل
📃 @andishee_noo 🍃