⏺ همانگونه که گفته شد، فریره اعتقاد دارد که باید برای رسیدن به یک جامعه پویا و متعادل، باید بر مفهوم گفت و شنود تاکید کرد. اما یکی از ابزارهای سرکوب، جلوگیری از هر گونه گفت و شنود است؛ چرا که گفت و شنود ابراز رهایی از ستم است.

⏺ مشروعیت انقلاب به خاطر همین گفت و شنود است. گفت و شنود سبب می‌شود که عده‌ای، خود را از دیگری بالاتر و حق مطلق نبینند و در پی اصلاح اشتباهات باشند. این همان آموزش آزادی بخش است که طرفین با بحث به دور از جناح گیری، در پی یاد گیری از یکدیگر هستند.

⏺ رهبران انقلاب، نمی‌توانند «بدون مردم» یا «برای مردم» بیاندیشند، بلکه فقط می‌توانند «با مردم» بیاندیشند. یعنی رهبران انقلاب، صاحب آینده مردم نیستند و این رهبران نیز خود می‌توانند اشتباه داشته باشند و به همین خاطر باید خرد جمعی وجود داشته باشد. البته نه خرد جمعی در یک گروه محدود که اینگونه آن تصمیم، نیت رام کننده میگیرد.

⏺ انقلاب، خود حرکتی آموزنده است. و اینطور نیست که پس از انقلاب، تازه اعمال آموزنده و اصلاحی شروع شود. انقلاب، در درون یک جامعه ستمگر متولد می‌شود.

آموزش ستمدیدگان ـ انتشارات خوارزمی ـ تکه‌های منتخب

#پائولو_فریره

@andaki_ketabb