‍ مراسم یادبود دکتر جلال خالقی مطلق در کانون زبان پارسی برگزار شد.

مراسم یادبود دکتر جلال خالقی مطلق، شاهنامه‌شناس نامدار و عضو پیشین هیئت گزینش کتاب و جایزۀ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، پنج‌شنبه شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵ در کانون زبان پارسی برگزار شد.
دکتر سید مصطفی محقق داماد، رئیس شورای تولیت بنیاد، نخستین سخنران این مراسم بودند. ایشان در بخش نخست سخنان خود به تبیین مفهوم حکمت در شاهنامه پرداختند و با اشاره به بیت آغازین این کتاب، یادآور شدند که فردوسی همچون حکمای اسلامی بر ناتوانی انسان از درک ذات نامحدود خداوند تأکید دارد. به گفتۀ ایشان، شعر حافظ و سعدی بیشتر بیانگر حکمت عملی است، حال آنکه شعر فردوسی هم حکمت عملی و هم حکمت نظری را در بر می‌گیرد.
دکتر محقق داماد سپس به سه وجه ارتباط دکتر خالقی مطلق با بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار اشاره کرد: عضویت در هیئت گزینش کتاب، عضویت در هیئت انتخاب برگزیدگان جایزۀ ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار و انتشار شماری از آثار دکتر خالقی در انتشارات این موقوفه.
دکتر ژاله آموزگار، عضو شورای تولیت و هیئت گزینش کتاب و جایزۀ بنیاد، سخنران دوم این نشست بودند. ایشان با اشاره به هم‌زمانی مراسم با زادروز زنده‌یاد ایرج افشار، از خدمات فرهنگی و ایران‌دوستی او یاد کردند و سپس به ویژگیهای اخلاقی دکتر خالقی مطلق پرداختند.
دکتر آموزگار با تأکید بر عشق عمیق خالقی مطلق به ایران، یادآور شد که او خود را وامدار فرهنگ این سرزمین می‌دانست و برای ادای دین خود، سالهای عمر و توان خویش را صرف پژوهش کرد. تصحیح علمی و روشمند شش دفتر شاهنامه و سه جلد تعلیقات آن، بخشی از کوششهای سترگ این استاد بود. خالقی مطلق در کنار دانش گسترده و پشتکار کم‌نظیر، انسانی فروتن، مهربان، خوش‌رو و جوان‌پرور بود؛ به پژوهشگران جوان میدان می‌داد و بی‌چشمداشت به آنان یاری می‌رساند. او با وجود برخورداری از اعتبار علمی و شهرت فرهنگی، زندگی ساده‌ای داشت و همواره به ایرانی بودن خود افتخار می‌کرد.
دکتر آموزگار در پایان، با اشاره به شعری از سهراب سپهری، دکتر خالقی مطلق را از کسانی دانست که نبودشان جهان را دچار نقصان می‌کند و ابراز تأسف کرد که سجایای اخلاقی بزرگان گذشته در روزگار ما رو به فراموشی است.
دکتر احمدرضا قائم‌مقامی، پژوهشگر، نویسنده و استاد فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه تهران، دیگر سخنران این مراسم بودند. ایشان به بررسی شماری از مقالات دکتر خالقی مطلق پرداختند که در دو مجموعۀ سخنهای دیرینه و گل‌رنجهای کهن در انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار منتشر شده‌ است.
دکتر قائم‌مقامی تأکید کردند که آثار خالقی مطلق ابعاد گسترده‌ای از تاریخ، فرهنگ و ادب ایران را در بر می‌گیرد و شایستۀ بررسیهای تخصصی و جامع است. به گفتۀ دکتر قائم مقامی، مقالاتی چون «اهمیت شاهنامۀ فردوسی» و «ایران‌گرایی در شاهنامه» نقش این اثر را در شناخت تاریخ، اساطیر، آداب و رسوم و اخلاق ایرانی روشن می‌کند و آن را کتابی نشان می‌دهد که در آن این دعوی بزرگ است که ایران دل عالم است و هرچه هست به گرد ایران می‌گردد.
دکتر قائم‌مقامی همچنین از مقالاتی چون «ایران در گذشت روزگاران»، «بار و آیین آن در ایران» و «رسم خط شاهنامه» یاد کرد و آنها را نمونه‌هایی از گستردگی دانش، دقت نظر و روش پژوهشی خالقی مطلق دانست؛ هرچند به گفتۀ او، این تحقیقات در برابر تصحیح سترگ شاهنامه رنگ می‌بازد.
در ادامۀ مراسم، پیام تصویری دکتر محمود امیدسالار، عضو هیئت گزینش کتاب و جایزۀ بنیاد، پخش شد. ایشان با اشاره به پژوهشهای دکتر خالقی مطلق دربارۀ تاریخ و فرهنگ ایران، به‌ویژه ایران‌دوستی و هویت ایرانی، دیدگاه او را دربارۀ پیشینۀ دیرین آگاهی ملی در ایران تشریح کرد.
دکتر امیدسالار یادآور شد که خالقی مطلق با استناد به متون کهن، این دیدگاه را نقد می‌کرد که مفاهیم ملت و ملی‌گرایی صرفاً پدیده‌هایی متعلق به دوران جدیدند. وی همچنین به شواهد تاریخی، از جمله کتیبۀ تابوت خرداد پسر هرمزدآفرید، مسیحی ایرانیِ درگذشته در روم در قرن سوم هجری، اشاره کرد که در آن از زادگاه خود در ایرانشهر یاد کرده است. این شواهد گویای قدمت آگاهی به هویت ملّی نزد ایرانیان بوده است.
بخش دیگری از مراسم به شاهنامه‌خوانی و نقّالی آقای امیر صادقی اختصاص داشت. همچنین مستند «تا خداینامه»، روایتی از زندگی استاد جلال خالقی مطلق در کانون زبان پارسی به نمایش درآمد.
در پایان، حاضران از نمایشگاه هنر تهذیب و گل و مرغ در نگارخانۀ افشار و کتابفروشی موقوفات افشار بازدید کردند.

متن کامل خبر:
https://mahmoudafshar.ir/مراسم-یادبود-دکتر-جلال-خالقی-مطلق-در-کا/

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملی و تمامیت ارضی

@AfsharFoundation