احد فرهمندی
استاد محمّدحسین شهریار؛ ایران و آذربایجانین شاعری
استاد سید محمّدحسین بهجت تبریزی، «شهریار» تخلّصو ایله، معاصر ایرانین ان بؤیوک و تانینمیش شاعرلریندن، فارس و آذربایجان تورکجهسی شعرینین ان گؤرکملی سیمالاریندان بیریدیر؛ آدی تبریز، آذربایجان، شعر، عشق، عرفان، انسانپرورلیک و ایران مدنيّتی ایله آیریلماز شکلده باغلی اولان بیر شاعردیر.
شهریار 1285-جی هجری-شمسی ایلینده تبریزده، مدنيّت و ادبيّات اَهلی اولان بیر عائلهده دنیایا گلدی. اونون اوشاقلیق ایللری، خصوصیله خوشگناب کندینده و آذربایجان طبیعتینین قوینوندا کئچیردیگی ایللر، روحونا و دوشونجهسینه درین تأثیر گؤستردی؛ ائله کی، ایللر سونرا همین دؤرون خاطرهلرینی آذربایجان تورکجهسی ادبيّاتینین ان یادداقالان اثرلریندن بیری اولان «حیدربابایا سلام» منظومهسینده ابدیلشدیردی.
شهریار گنجلیگینده تحصیلینی داوام ائتدیرمک اوچون تهرانا گئتدی و دارالفنونا داخل اولدو، سونرا ایسه طبّ اختصاصی اوزره تحصیل آلدی. لاکن حیاتین ائنیشلی-یوخوشلو یوللاری و دویغوسال بحرانلار سببیندن مدرک آلمادان طبّ تحصیلینی یاریمچیق قویدو و بوتون گوجونو و استعدادینی شعر و ادبيّات یولونا صرف ائتدی. اونون ایلک اثرلری 1310-جو هجری-شمسی ایللرینده چاپ اولوندو و تدریجاً «شهریار» آدی ایران ادبيّات اَهلی آراسیندا خصوصی موقع قازاندی.
شهریار ایکی دیللی شاعر ایدی. اثرلرینین بؤیوک بیر حصّهسی فارس دیلینده، موهوم و یادداقالان بیر حصّهسی ایسه آنا دیلی اولان آذربایجان تورکجهسینده یازیلمیشدیر. فارسجا شعرلرینده غزل خصوصی یئر توتور و «آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا»، «علی، ای همای رحمت» کیمی شعرلری، ائلهجه ده بیر چوخ غزل و منظومهلری اونون معاصر ایران پوْئزیاسینداکی موقعیینی محکملندیرمیشدیر. عاشقانه، عرفانی، دینی، انسانی، اجتماعی و وطن پرور موضوعلار اونون اثرلرینده گئنیش یئر توتور.
لاکن شهریاری آذربایجان مدنيّتینده بنزرسیز بیر سیمایا چئویرن اونون ابدی «حیدربابایا سلام» منظومهسیدیر؛ بو اثر آذربایجان تورکجهسی ادبيّاتینین ان مهم و ان چوخ تانینان اثرلریندن بیری ساییلیر. شهریار بو منظومهده حیدربابا داغینا خطاب ائدهرک اوشاقلیق خاطرهلرینی، کند طبیعتینی، انسانلارینی، عادت-عنعنهلری، اینانجلاری و آذربایجانین ساده، صمیمی حیاتینی تصویر ائتمیشدیر. «حیدربابایا سلام» یالنیز نوستالژی بیر منظومه دئییل؛ آذربایجان خالقینین فولکلورو، دیلی، موسیقیسی، خاطرهلری و کیملیگیندن عبارت زنگین بیر خزینهدیر.
شهریارین اهميّتی یالنیز شعرینین گؤزللیگی و موسیقیلیلیگی ایله محدودلاشمیر. او، اَدبی دیلله خالقین دیلی، عنعنه ایله یئنیلیک، شخصی تجربه ایله عمومی دویغو آراسیندا کؤرپو یاراتماغی باجاردی. بونا گؤره ده اونون شعری هم ادبيّات اَهلی، هم ده عادی انسانلار اوچون جلبائدیجیدیر؛ چونکی شعرلرینین بیر چوخوندا ایران انسانینین حیاتینین، عذابینین، سئوینجینین، عشقینین، اینامینین، خاطرهلرینین و آرزولارینین سسی ائشیدیلیر.
شهریار عمرونون سون ایللرینده، بیر مدت خستهلیکدن سونرا، 27 شهریور 1367-جی ایلده تهراندا وفات ائتدی و اؤز وصيّتینه اساساً تبریزین مقبرهالشعراسیندا تورپاغا تاپشیریلدی؛ بو گون اونون آدی آذربایجانین بیر چوخ بؤیوک شاعر و ادیبلرینین آدی ایله یاناشی همین مکاندا ابدیلشیب. 27 شهریور، اونون وفات ائتدیگی گون، ایرانین مدنی تقویمینده «فارس شعری و ادبيّاتی گونو» آدی ایله قید اولونور.
شهریاری هم فارس دیلینده، هم ده آذربایجان تورکجهسینده بو تورپاغین روحونون و مدنيّتینین بیر حصّهسینی شعره گتیرن بیر شاعر کیمی ديَرلندیرمک اولار. او گؤستردی کی، آنا دیلی ملّی دیلین رقیبی دئییل، عکسینه، بیر خالقین مدنيّتینی و ادبيّاتینی زنگینلشدیرن منبعلردن بیریدیر. ائله بونا گؤره ده شهریار یالنیز تبریز و آذربایجانین شاعری دئییل، ایرانین مدنيّتی و ادبيّاتی اوچون ده بؤیوک بیر ثروتدیر.
شهریاری بیر جمله ایله تقدیم ائتمک ایستهسک، بلکه بئله دئمک اولار: شهریار تبریزین قوینوندان بوی آتان، فارس و آذربایجان تورکجهسینده دانیشان، اؤز شعری ایله دیل و جُغرافیا سرحدلرینی آشاراق ایران و دنیا انسانلارینین قلبینه یول تاپان بیر شاعردیر.
ایران و آذربایجانین بؤیوک شاعری استاد محمّدحسین شهریارین آدی و خاطرهسی عزیز و ابدی اولسون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Post #30823
479