✍:ایلقار موذن‌زاده

«منیم بدنییم تکجه بیر قابدیر، آمما روحومون ایچینده بیر جهنم قایناییر.»


هرمان ملویل‌ین شاه اثری اولان «موبی دیک»، تکجه بیر دنیز ماجراسی دئییل؛ بلکه اینسان روحونون ان قارانلیق قاتلارینا ائدیلن بیر سفردیر. رومانین باش قهرمانی، کاپیتان آهاب، روانشناختی باخیمدان «تک‌آنلاملی وسواس» (Monomania) و «یارالی نارسیسیزم»ین تجسّومودور. او، موبی دیک-ی (آغ نهنگی) اؤز کئچمیش اوزدوزماقلارینین و فیزیکی آغریلارینین سببی کیمی گؤرور.

کارل یونگ‌ون نظریه‌لرینه اساساً، آغ نهنگ آهاب اوچون بیر «کؤلگه»(Shadow)دیر. آهاب اؤز ایچینده‌کی قورخولاری، عوصیانلاری و چاتیشمازلیقلاری قبول ائتمک عوضینه، اونلاری بیر جانلی‌یا نیسبت وئریر (Projection). او، اؤز روانشناختی یاراسینی بیر «دوشمن» کیمی تعریفله‌ییر تا اونو یوخ ائتمکله آراملیق تاپسین؛ حالبوکی بو یول، اونون اؤزونون و اطرافینداکیلار محو اولونماغا سوروکله‌ین بیر یولدور.

رومان بیزه گؤستریر کی، اینسان اؤز ایچینده‌کی ایضطرابلارلا اوزلشمه‌سه و اونلاری بیر «خاریجی دوشمن» کیمی گؤرسه، وسواس و اینتیقام حیسسی اونون عاغلینی تامامیله کؤلگه‌ده قویا بیلر. «موبی دیک»، اینسانین اؤز کؤلگه‌سینه مغلوب اولماسینین و روحی تارازلیغینی ایتیرمه‌سینین ان درین ادبی تصویرلریندن بیریدیر. بو رومان بیزه اؤیره‌دیر کی، اَن بؤیوک نهنگلر بیزیم ذهنیمیزین درینلیکلرینده اوزورلر.

1405/03/20

https://t.me/Adabiyyatsevanlar