Abdulhamid Yoqubov || Essays

Agar muvaffaqiyat elementi yoshga qoʻshib aytilayotgan boʻlsa, demak u yetarli darajada katta emas

Balki gapirishga ham arzimas

@abdulhamidyakubov

"Yaxshi qiz/yigit uchramayapti."

"Yaxshi loyiha chiqsa, zoʻr natija qilardim."

"Yaxshi jamoa boʻlsa, zoʻr ishlar qilish mumkin."

"Zoʻr ish boʻlsa, maza qilib ishlardim."

Bu gaplarni koʻp eshitamiz. Holbuki, atrofimizda yuzlab yaxshi variantlar turibdi.

Sizga bir narsa aytay. Koʻp yaxshi variant orasida adashib qolsam, oʻzimga shuni eslataman: 80% holatda natijani men qaysi loyihani tanlaganim emas, unga qanchalik mehr berganim belgilaydi.

Masalan, qaysi davlatga sayohat qilamiz? Variantlar bisyor. Lekin sayohatni sermazmun qiladigan narsa davlat emas, oldindan oʻrganish, boradigan joylarni belgilash va puxta tayyorgarlik.

Sevib qolish oson, birga uzoq yashashning esa mashaqqatlari bor.

Loyihani tanlash oson, unga vaqt va fokus berish esa resurs talab qiladi.

Doʻst boʻlish oson, qiyin paytda yonida turish esa mushkul.

Qisqasi: qaror qabul qilishga qancha kuch sarflasak, undan ancha kattasini BAGʻISHLASHGA ajratishimiz kerak.

Chunki qarorimiz toʻgʻri yoki notoʻgʻri ekanini koʻpincha unga qanchalik bagʻishlanganimiz belgilaydi

@abdulhamidyakubov

Zoʻr mahsulot qilolmasang marketing qilishga toʻgʻri keladi

Zoʻr marketing qilolmasang sotishga toʻgʻri keladi

@abdulhamidyakubov

Nega mutaxassislarda koʻp stagnatsiya - bir joyda turib qolish kuzatiladi

Qisqacha fikr va tajribam bilan boʻlishaman:

Bundan qariyb 5 yil avval, sohani biroz tushunib qolgan edim

Target yoqishni oʻrganganimda, bir-ikki loyihalarda ortacha natija boʻlgan

Va talab judayam koʻpaygan, tanish bilishlar orasidan

Keyin fokusimni koʻp loyiha olishga qaratdim

Oqibat?

Hammasida oʻrtadan past natija boʻldi

Bazilar vozvrat soʻragani 4-5 oylab qilgan foydamni yechib ketdi

Hozir nima kuzatiladi, mutaxassislar qimmat sotishga urinadi

Vaholangki qimmat chek - katta haqiqiy keys orqasidan keladi

Matoh koʻz-koʻz qilish, yoki qanaqadir instagram progrevlardan emas (bular bazida sababchi)

Koʻp kuzatayotganim, yosh mutaxassislar, oʻzi manam yoshman 😂, agenstvo qilishga qiziqadi

Siz birinchi katta natija qilmaguningizcha masalan mijozlaringiz uchun $1.000.000 sotuv, sizning hissangiz bilan - xizmatingizni qimmat va koʻp sotishingiz mantiqsiz

Shunday ekan, fokusni bir katta keysga qarating

Shunda tajriba ham oshadi

Tarmoqdagi shum’ga berilmang

@abdulhamidyakubov

Nega raqobat yuqori bo'lgan maydonlargdan qochish kerak? yoki qachon aksini qilish to'g'ri?

O'zbekistonda reklama joylashtirish uchun platformalar mavjud

Marketologlarning katta qismi aynan shunda ishlashadi, quyida raqobat:

To'yinganlik(saturation) bo'yicha baho:

Meta - ~60-70%
Google Ads - ~5-10%
Telegram - ~ 20-25%
Telegram kanallar - ~15-20%
Podcastlar - ~ 3-5%

Bu taxminan raqobatbardoshlikning platformalardagi ko'rinishi.

Masalan, Meta maydonlarida (instagram, facebook, etc.) juda ham raqobat baland, Podcastlarda esa raqobatbardoshlik juda past

Bir qarashda ko'rgan odam aytishi mumkin, demak biz raqobat past bo'lgan maydonlarda kurashishimiz kerak ma'nosida

Bu fundamental xato fikrlash (biased), chunki yuqoridagi maydonlar aynan qaysi biri eng ko'p natija olib kelayotganini ham qaysidir ma'noda belgisi

Yuqoridagi stats.dan shuni xulosa qilish mumkinki - agar sizda reklama budjet yetarli bo'lsa, unda raqobat katta bo'lganlaridan foydalaning chunki u yerda sizga kengayishuchun katta imkoniyat mavjud va juda samarali

Agar sizda reklama budet kichik bo'lsa, unda raqobat past bo'lgan maydonlardan foydalaning, shunda siz kam bo'lsa ham yetarlicha ROI olasiz, faqat muammo scaling - yani kengayishda

Saturation baland bo'lganlarida, marketing jamoa ko'nikmasining o'rni baland - chunki raqobatni yutish kerak

Yuqoridagi raqamlar, taxminiy bo'lib, O'zbekistonda platformalar to'lagan soliqning QQS bo'yicha hisoblab, umumiy budjet kalkulyatsiya qilingandagi summalarning nisbati ga to'g'ri proporsional qilib olindi

Siz fikringizni izohda yozing

@abdulhamidyakubov

Otalar soxta doʻstlarni

Farzandlar - qarindoshlarni

Onalar - munosabatlarni

Ustozlar soxta mulozamatlarni juda ham tez anglashadi

Shu mavzularda ularning gapini soʻzsiz eshitib koʻrish maqsadga muvofiq

@abdulhamidyakubov

Kecha yaponiyalik bolalar bilan tanishib qoldik

20-21 yosh ekan

7-davlati ekan sayohat qilayotgan

Ulardan birining aytishi boʻyicha shular ichida eng zoʻri Oʻzbekiston boʻlibdi

E’tibor bergan jihatim

Oyliklari katta emas, oʻz davlatida

Biri kuryer, ikkinchisi talaba

Yigʻgan puliga sayohat qilishar ekan

Dunyo aylanib har 3 oyda

Lekin qoʻlida oddiy android smartfon

Prioritetlar

@abdulhamidyakubov

Ijtimoiy tarmoqlarning yomon jihatlaridan biri, zamonaviy olamda odamlar o'z yolg'onlariga o'zi ishonishni boshlashdi

Masalan bir odamning hayotida muammolar bor, hamma kabi, qarz, munosabat, biznes, farqi yo'q

Lekin instagram'dagi qanaqadir obraz, so'ng ularga kelgan like'lardan dofamin

Avvaliga bu narsalar boshqalarga ko'rinish uchun qilinadi

Keyinchalik esa shu obrazni takrorlayverib - mening hayotim zo'r deb muammolardan qochish boshlanadi

Oxir oqibat real muammoni hal qilish o'rniga shu instagram versiyani himoya qilish bilan vaqt o'tadi

Unutmang, sizning o'sishingiz:

- Haftalab, balki oylab cho'zib yurgan ishlaringizda
- Ochmayotgan xabarlaringizda
- Qilishga qo'rqib turgan ishlaringizda

Eng muhim joyi, aynan boyagi virtual obrazni himoya qilish sizdan katta real bo'lgan resurslarni talab qiladi

@abdulhamidyakubov

Unpopular opinion:

Mutaxassislarning daromadi telegramda javob berish tezligiga toʻgʻri proporsional

@abdulhamidyakubov

Yozda reklamaga $100K’dan ziyod summa ishlatdik (loyihalarda)

Sohada ekanimga 5 yildan oshibdi, shu davr davomida bozor qancha oʻzgargani haqida manimcha xulosalar yozsam boʻlsa kerak

Chunki oʻsha paytda masalan $10K atrofida ishlatganimizda ham bozor boʻyicha kamroq tushuncham bor edi

Oʻzgarishlar va xulosalarim

1. Odamlar ancha oʻzini bilib qolgan, yani reklama qilganingizda random odamlar tushmaydi

Sodda, tezda sotib olib ketadigan odamlar ham tushmaydi

Aniq mahsulotga aniq qiziqish bildiradi va e’tirozlari boʻladi

5 yil avval, yoki tez qaror qabul qilardi yoki umuman xarid qilmas edi (500K uzs’ dan qimmat narsalarni)

2. Juda kattar banner koʻrligi (баннерная слепота) hozir, avvallari esimda mahsulotni shunchaki qoʻysak sotilar edi

Hozir eng kamida: kim uchunligi, qanaqa ogriqqa yechim bolishini aytish kerak copy’da

3. Blogerlar ta’siri ancha tushgan, masalan avval yaxshi blogerni olib kelsak va uni reklamaga yoqsak sotuv boʻlavergan

Hozirda bazi loyihalarimizda umuman blogerlardan voz kechganmiz

Asosiy fokus copy’da

Blogerlar ham albatta CPM*1 tushirish va brend uchun yaxshi ishlaydi, lekin performance’da bilmadim

4. Qaror qabul qilish tezligi tushgan, takliflar koʻpaygani sari mijozlar solishtirib, oʻylab qaror qabul qilyapti

Masalan bir mahsulotga lid qoldirsangiz, 10 ta konkurentidan reklama chiqib keladi

Bu degani follow-up > adspent

Bizning ozimizda follow up yaxshi joriy qilinmagani uchun bazi loyihalarimizda 45% gacha yoʻqotish boʻldi

Umuman olganda man ham dinozavr boʻlib qoldimmi deyman 😂

Oʻtmish bilan solishtirishni boshlabman

Lidlar $0.1 dan boʻlgan payti reklamadan qisgan loyihalarim boʻlardi 😂

Sogʻlik salomatlik


Sizda nima gap? Fikrlarga qanchali qoʻshilasiz?

______________________


*1 - 1000 koʻrish uchun toʻlanadigan narx, video qiziq boʻlsa arzonroq boʻladi

@abdulhamidyakubov

Haqiqiy Performance Marketing qanaqa bo'lishi yoxud fixed payment contractor'lar rostdan performance' qilyaptimi?

mazmunda quyida maqolacha yozdim, shaxsiy qarashimga ko'ra

qiziq bo'lsa o'qib ko'ringlar

_________________________

Blogim: @abdulhamidyakubo

Marketing haqida kanalim: @cashvertising_abdulhamid

Insoniyatning bundan 150 yil avval eng katta muammolaridan biri ochlikdan qanday qutilish bo'lgan

Bugun esa dunyoning katta qismida eng katta muammolardan biri — qanday qilib ortiqcha vazndan qutulish.

Avvallari ayrim iqtisodchilar va yer egalari orasida aholi ko‘payib ketsa, resurslar yetmay qolishi va qashshoqlik kuchayishi mumkin degan xavotir bo‘lgan. Thomas Malthus nazariyasiga ko‘ra...

Hozir davlatlar qanday qilib ko'paysak ekan deb bosh qotirishadi

Farzandlarini nechidir %i baribir katta bo'la olmaydi deb, ko'plab farzand ko'rishgan

Hozir xarajat deb kamaytirishmoqda

150 yil oldin kambag‘al odamning boylikka erishishi uchun ta'lim ham, kapital ham, qulay muhit ham ko‘pincha yetishmasdi

Hozir asosiy muammo reels'dan boshni ko'tarib harakat qilish

Bazida bir kompyuter ham yetarli

@abdulhamidyakubov

Fast food yeyish semirtiradimi? Yoki fast foodni yaxshi koʻrgan odam semirishga moyil boʻladimi?

Yoki umuman boshqa nimadir kasallik borligi odamni fast foodni yaxshi koʻrishi va tez semirishiga sababmi?

Bugun tahlildagi eng ommalashgan xatolik haqida gaplashamiz

Odamlar ketma-ket yoki yonma-yon boʻlgan hodisalarni biri ikkinchisini sababi deb baholaydi

Masalan marketing misolida obunachi koʻpayishi savdo oshishiga sababmi?

Bir koʻrishda keng tarqalgan fikr

Lekin tahlil qilishimcha yaxshi brend bir vaqtning oʻzida ham obunachi ham mijozni jalb qiladi

Yani obunachining koʻpayishi savdo oshishiga sababchi emas

Aksincha savdo oshishi uchun qilingan harakatlarning natijasi

Yana bir misol, koʻp oʻqish yaxshi natijaga sababmi?

Balki yaxshi ustoz borligi ham samarali oʻqish, ham yaxshi natijaga sabab boʻlar

Xulosa: Chuqurroq tahlil qilinsa aksar narsalarda korrelyatsiya bor

Lekin ular har doim ham biri-ikkinchisining sababi emas

Balki aynan 3-faktor ikkia parametrga ta’sir koʻrsatayotgan boʻlishi mumkin

Sizning xayolingizga qanaqa misollar keldi?

@abdulhamidyakubov

Yoz juda aktiv oʻtmoqda

Loyihalar bilan bandmiz, intensive ish muhiti (bu haqida keyinroq)

Orada vatan(vodiy)ga ham borib keldim

U yerda hammasi doimgidek sokin

Odamlar deyarli oʻzgarmagan, garchi uyga uzoq interval bilan borsam ham

Ular bir-birlariga mehribonroq, deyarli hamma bir-birini taniydi

Hayot shiddati sekinroq, shoshilish kam

Shahardagi oʻrtacha ovqatlanish puliga u yerda 4 ta oila yaxshi ovqatlanadi

Kapital koʻpaytirish uchun qulay muhit

Lekin uni ishlab topish juda qiyin

Shunday ekan, boyagi xulosamni yana bir takrorlab qoʻyaman

Baribir odam tugʻilib oʻsgan joyidan boshqa joyga koʻchishi kerak

Endi blogda aktivroq boʻlishga harakat qilaman

Oʻzinglarda nima gap?

@abdulhamidyakubov

Qilishingiz mumkin bo'lgan eng yomon ish bu boshqalarni muhokama qilish

Bunda sizga bir qancha zarar bor

1. Siz muhokama qilayotgan odamga hech ta'sir o'tkazmaysiz, o'tkazgan taqdiringizda ham sizga manfaat yo'q

2. Bu ishingiz bilan u odam sizdan ustun ekanini tan olyapsiz

3. Muhokama qilinayotgan odam oldida hurmatingiz tushadi

4. Asosiysi vaqtingizni eng bo'lmag'ur ishga sarflayapsiz

Agarda sizni muhokama qilishayotgan bo'lsa, nimadir ustida ishlayapsiz degani

Yoki nimadirni to'g'ri qilyapsiz

Instagram (oʻyinlar nazariyasiga koʻra bazi gipotezalar)

- Instagramga siz platformada imkon qadar koʻp qolishingiz kerak

- Kontent yaratuvchiga, siz uni kontentlarini koʻrib obuna boʻlishingiz kerak (shuning uchun haqiqatni emas, quloqqa va auditoriya uchun yoqimli, bazida zararli narsani beradi, odatda)

- Reklama beruvchiga, siz undan narsa sotib olishingiz kerak

Savol, bularning birortasidan sizga foyda bormi?

Oʻzingizni oʻzingiz gipnozlab oʻtiraverasiz

Istalgan siz koʻrayotgan kontent fikrlaringizni shakllantiradi

Odam iste’mol qilayotgan narsalari mahsuli

Shum va trend

Zalga chiqishni boshlaganingizda, hammada 6 pack bordek ko'rinadi, haqiqatda esa 1% odamda bor

Marketing bilan shug'ullansangi hamma marketologdek tuyiladi

Hamma ai bilan shug'ullanayotgandek tuyiladi

Gap shundaki biz kuzatayotgan odamlarimizning fikrlarini hammada shunday degan xulosaga kelamiz

Aslida esa, dunyo katta

Shunday ekan informatsion kiruvchi potokni kamaytirish shumni kamaytiradi deb o'ylaymna

Haqiqiy trendlarni tahlil qilmoqchi bo'lsangiz, o'zingizning fikrlaringizni barchasini hisobga olmasligingiz kerak

Aslo