🔹ضرورت هماهنگی راهبردی با چین
✍عباس آخوندی، ۲۲شهریورماه ۱۴۰۵
من بر این باور بودم و هستم که دستیابی به رژیم امنیتی خلیج فارس از رهگذر گفت‌وگو با چین به‌دست می‌آید. از مابین‌السطور مواضع اخیر آقای شی این حکایت را می‌فهمم که ما اگر با هماهنگی با چین به سمت سازوکاری برای امنیت تنگه هرمز نرویم تحت فشار چین قرار خواهیم گرفت. و شرایط برای دولت و‌ملت ایران سخت‌تر خواهد شد.
در ضمن نگاهی به این مقاله تفصیلی اقای لانگ که در موسسه بروکینگز به چاپ رسیده است بیندازید.


🔹فراتر از برد و باخت: آنچه پکن از جنگ ایران می‌خواهد
ژائو لانگ
۲۰ اوت ۲۰۲۶

• چین این جنگ را در درجه اول نه به عنوان رقابتی بر سر اینکه چه کسی نفوذ به دست می‌آورد یا از دست می‌دهد، می‌بیند. نگرانیِ فوری‌ترِ آن این است که آیا این درگیری پیامدهایی تولید می‌کند که منافع اقتصادی، محیط استراتژیک، یا فضای مانور چین را تهدید می‌کند یا خیر.
• پکن همچنان در مورد آنچه که خطراتِ قدرتِ مهارنشده آمریکا می‌داند، از جمله استفاده از نیروی نظامی و رویکردهای فزایندهً قاطعانه نسبت به تنگناهای استراتژیک، منابع حیاتی و امور سیاسی در خارج از کشور، نگران است.
• در پایان دادن به جنگ و بازگرداندن نظم منطقه‌ای، ممکن است فضای بیشتری برای همکاری عملی آمریکا و چین وجود داشته باشد تا آنچه هر یک از طرفین در حال حاضر حاضر به اعتراف علنی آن هستند.

همزمان با ورود کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران به ششمین ماه خود، بحث واشنگتن در مورد چین و جنگ ایران اغلب با یک سؤال به ظاهر ساده آغاز می‌شود: آیا چین از این درگیری برنده می‌شود یا می‌بازد؟ برخی استدلال می‌کنند که این جنگ یک هدیه استراتژیک به پکن است که نفوذ آمریکا در خاورمیانه را تضعیف کرده و موقعیت چین را به عنوان یک قدرت دیپلماتیک و اقتصادی تقویت می‌کند. برخی دیگر معتقدند از آنجا که ایران شریک مهم چین است، تضعیف ایران ناگزیر باید چین را نیز تضعیف کند.
در عمل، چین این جنگ را در درجه اول نه به عنوان رقابتی بر سر اینکه چه کسی نفوذ به دست می‌آورد یا از دست می‌دهد، می‌بیند. نگرانیِ فوری‌ترِ آن این است که آیا این درگیری پیامدهایی تولید می‌کند که منافع اقتصادی، محیط استراتژیک، یا فضای مانور چین را تهدید می‌کند یا خیر. بنابراین رویکرد پکن کمتر بر بهره‌برداری از جنگ و بیشتر بر مدیریت پیامدهای آن متمرکز است: مهار سرریز، کاهش خطرات، متنوع‌سازی وابستگی‌ها، اجتناب از گرفتاری استراتژیک، و یافتن حوزه‌های همپوشانی. سؤال محوری این نیست که چه کسی برنده یا بازنده است، بلکه این است که چه نوع نظم منطقه‌ای و بین‌المللی از این درگیری پدیدار می‌شود—و چین چقدر بی‌ثباتی را باید جذب کند.

مهار سرریز
چین انگیزه‌های قدرتمندی برای پایان یافتن هرچه سریع‌تر این درگیری دارد. چین به عنوان بزرگترین واردکننده نفت خام جهان، در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱٫۶ میلیون بشکه در روز وارد کرد و به شدت در معرض اختلالات در تنگه هرمز قرار دارد. در ژوئن ۲۰۲۶، واردات نفت خام چین به ۷٫۱۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافت که پایین‌ترین سطح در تقریباً یک دهه گذشته است. با این حال، پکن با بحران انرژیِ فوری مواجه نشده است. موجودی‌ها، تعدیلات در تأمین، و تأمین‌کنندگان جایگزین—از جمله روسیه—فضای قابل‌توجهی برای جذب اختلالات موقت به چین داده است.
نگرانی بزرگ‌تر، سیستمی است. درگیری طولانی‌مدت می‌تواند قیمت‌های انرژی را بی‌ثبات کند، کشتیرانی را مختل نماید، هزینه‌های بیمه را افزایش دهد، به زیرساخت‌های منطقه‌ای آسیب بزند و شوک‌های گسترده‌تر زنجیره تأمین را ایجاد کند. تنگه هرمز بخشی از زیرساختی است که از سیستم تجارت جهانی پشتیبانی می‌کند.
بنابراین برای پکن، مشکل صرفاً کمبود انرژی نیست. مشکل، احتمالِ سرریزِ یک جنگ منطقه‌ای به اختلال گسترده‌تر در تجارت جهانی و زنجیره‌های تأمین است. علاقه چین به پایان دادن به جنگ، اساساً علاقه‌ای به ثبات است.

کاهش خطرات
در واشنگتن این فرض گسترده وجود دارد که از آنجا که چین در سال ۲۰۲۳ به تسهیل آشتیِ عربستان و ایران کمک کرد، پکن اکنون باید قادر باشد «صلح را در خاورمیانه محقق کند». این امر توانایی‌ها و جاه‌طلبی‌های چین را به شدت بیش از حد برآورد می‌کند.
چین در تلاش است تا به پایان یافتن درگیری کمک کند، اما این کار را عمدتاً از طریق تنش‌زدایی دیپلماتیک انجام می‌دهد، نه مداخله قهرآمیز. دلیل آن ساده است. چین شبکه اتحادی، زیرساخت نظامی، یا ساختار فرماندهیِ منطقه‌ای را که ایالات متحده در طول دهه‌ها توسعه داده است، در اختیار ندارد. مهم‌تر از آن، پکن علاقه چندانی به پذیرش مسئولیتِ ضامنِ امنیت خاورمیانه ندارد.