انجمن نجوم دانشگاه یزد

🌓تلسکوپ فضایی «#جیمز_وب» تصویری تازه منتشر کرده که گویی بخشی از کیهان را به یک «خانه آینه‌ای» تبدیل کرده است؛ کهکشان‌های دوردست در این تصویر کشیده، خمیده و حتی چندبار تکرار شده‌اند.

📣 تیم ملی المپیاد نجوم و اختر فیزیک جمهوری اسلامی ایران در نوزدهمین دوره المپیاد جهانی نجوم و اختر فیزیک (IOAA) ۲۰۲۶ که از ۳ تا ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۲۵سپتامبر تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶) در شهر هانوی ویتنام برگزار شد، موفق به کسب ۵ مدال طلا شد.
در این دوره از رقابت‌ها که با حضور بیش از ۶۶ کشور و بیش از ۳۲۰ دانش‌آموز از سراسر جهان برگزار شد، سارینا علم‌پور، محمدحسین حسینی، هیربد فودازی، حسین معصومی و ارشیا میرشمسی کاخکی موفق به کسب مدال طلا شدند.
اعضای تیم ایران با ارائه عملکردی درخشان، بار دیگر توان علمی دانش‌آموزان ایران را به نمایش گذاشتند. انجمن نجوم ایران این نتیجه‌ی ارزشمند را به اعضای تیم المپیاد، جامعه‌ی نجوم و همه ایرانیان تبریک می‌گوید و امیدوار است این موفقیت ارزشمند، زمینه‌ساز تداوم حضور درخشان استعدادهای جوان کشور در عرصه‌های علمی باشد و در سال‌های پیش رو شاهد دستاوردهای هرچه بیشتر ایران در حوزه نجوم و اخترفیزیک در سطح بین‌المللی باشیم.
انجمن نجوم ایران
✨کانال انجمن نجوم ایران:
@asiastronomy

🔵 مصاحبه اختصاصی دپارتمان دانشجویان یزد در برنامه " رصد آسمان "

🎤 دبیر انجمن نجوم

🎤 اساتید رشته فیزیک دانشگاه یزد
👨🏻‍🏫 جناب دکتر حداد
👨🏻‍🏫 جناب دکتر میرجلیلی

👩🏻‍💻 خبرنگار : #مژده_بهرامی
📽️ تصویر بردار : امیر محمد قربانی
🔦 نور پرداز : امیر سالار ساداتی
👨🏻‍💻 ادیتور : امیر محمد قربانی

دپارتمان دانشجویان یزد | @TUTYAZD

🔵 برای سومین سال متوالی، تیم ایران قهرمان 🏆 المپیاد نجوم و اخترفیزیک جهان شد؛

سارینا علم‌پور، محمدحسین حسینی، هیربد فودازی، حسین معصومی و ارشیا میرشمسی کاخکی، هر پنج نماینده‌‌ی ایران تو این دوره مدال طلا گرفتن.

دپارتمان دانشجویان یزد | @TUTYAZD

•• سیاره ای که آسمونش پر از شیشه‌ های تیزه!✨

✧ اسم این سیاره HD 189733 b هستش. سیاره‌ای فراخورشیدی با یه رنگ آبی فریبنده که از دور شبیه یه دنیای آروم و قشنگه. ولی در واقعیتش بشدت کشندست!

✧ دمای جوش می‌تونه به حدود ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد برسه و سرعت بادهاش احتمالا حدود ۸۷۰۰ کیلومتر بر ساعته.

✧ دانشمندا احتمال می‌دن که ذرات سیلیکاتی در جوش در اثر گرمای شدید به شیشه تبدیل بشن و بادهای وحشتناک اونها رو با سرعت بالا جابه‌جا میکنن. یعنی احتمالا با طوفان‌هایی از ذرات شیشه‌ای طرفیم!

📢 تصویر روز ناسا

🗓 یکشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۵

🔭 رنگین‌کمان‌های فرعی بر فراز نیوجرسی

بله، اما رنگین‌کمان شما هم می‌تواند چنین چیزی نشان دهد؟ در سال ۲۰۱۸، پس از آن‌که بقایای توفند فلورنس از ساحل جرزی در نیوجرسیِ آمریکا گذشت، خورشید از یک سو بیرون آمد و در سوی دیگر منظره‌ای بسیار نامعمول پدیدار شد: تالاری از رنگین‌کمان‌ها. در نیم ساعت بعد، رنگین‌کمان‌های فرعی و درخشان پدیدار و ناپدید شدند و عکاس و دخترش را به وجد آوردند؛ دست‌کم پنج رنگین‌کمان در این تک‌عکس ثبت شده است.

رنگین‌کمان‌های فرعی فقط وقتی شکل می‌گیرند که قطره‌های باران تقریباً هم‌اندازه و معمولاً کوچک‌تر از یک میلی‌متر باشند. در این حالت، نور خورشید نه‌فقط درون قطره‌های باران بازتاب می‌شود، بلکه با خودش تداخل هم می‌کند؛ پدیده‌ای موجی شبیه موج‌هایی که با انداختن سنگ در برکه پدید می‌آیند. در واقع، رنگین‌کمان‌های فرعی را فقط با موج‌ها می‌توان توضیح داد و مشاهدهٔ آن‌ها در اوایل دههٔ ۱۸۰۰ میلادی، از نخستین شواهد موجی‌بودن نور به‌شمار می‌رفت.

📢 تصویر روز ناسا

🗓 شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵

🔭 سلفی در خط‌الرأس ورا روبین

کاوشگر کنجکاوی در روز مریخی ۱۹۴۳ از سفر اکتشافی‌اش روی سطح مریخ، در لبهٔ جنوبی خط‌الرأس ورا روبین از خودش سلفی گرفت. البته هر روز مریخی، که به آن «سُل» می‌گویند، حدود ۴۰ دقیقه از روز زمینی طولانی‌تر است. روز مریخی ۱۹۴۳ کنجکاوی با ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۸ در زمین برابر بود. این چشم‌انداز موزاییکی که به‌شکل نمای تعاملی ۳۶۰ درجهٔ واقعیت مجازی هم آماده شده، از ترکیب ۶۱ تصویری ساخته شده که دوربین دستی مریخ (MAHLI) روی این کاوشگر به اندازهٔ یک خودروی کوچک گرفته است. قاب‌هایی را که بازوی دوربین در آن‌ها دیده می‌شد، ویرایش کرده‌اند و پس‌زمینهٔ گسترده‌تر را دوربین مست‌کمِ کاوشگر در روز مریخی ۱۹۰۳ ثبت کرده بود.

محفظهٔ کم‌کم، ابزار لیزراندازِ کم‌کم، بالای دکل کاوشگر و بالاتر از مست‌کم قرار دارد و قلهٔ دوردست کوه شارپ را که ۵ کیلومتر ارتفاع دارد، می‌پوشاند.

🌙✨ ماه را این بار از نزدیک ببینید!

انجمن نجوم دانشگاه یزد برگزار می‌کند:

🔭 برنامه رصد اسمان

ویژه‌ی گرامیداشت یاد و خاطره‌ی مرحومه مبینا یعقوب‌وند، دانشجوی فقید رشته فیزیک دانشگاه یزد.

فرصتی برای گرد هم آمدن، تماشای ماه از پشت تلسکوپ و تجربه‌ی زیبایی‌های آسمان شب، به یاد دانشجویی که بخشی از خانواده‌ی فیزیک دانشگاه یزد بود. 🌙

📅 شنبه ۱۱ مهرماه
🕕 ساعت ۱۸:۰۰

🎟️ شرکت در این برنامه برای عموم آزاد و رایگان است.

🌌 منتظرتان هستیم تا در کنار هم، به آسمان نگاه کنیم و یاد او را در میان ستاره‌ها زنده نگه داریم. 🔭✨

#انجمن_نجوم_دانشگاه_یزد
#رصد_ماه #نجوم #ماه #دانشگاه_یزد #گرامیداشت #مبینا_یعقوب_وند

📢 تصویر روز ناسا

🗓 پنجشنبه ۹ مهر ۱۴۰۵

🔭 ماه برداشت در کنار فوران کوه اتنا

تا حالا طلوع ماه کامل را دیده‌اید؟ این تصویر رنگارنگ آخر هفتهٔ گذشته در سیسیل، کمی بیرون از شهر نیکوزیا در ایتالیا، ثبت شده است. تصویر ترکیبی است و ماه را هنگام طلوع، در حالی که آسمان تاریک‌تر می‌شود، نشان می‌دهد. ابرهای پایین‌تر رنگ‌های پس از گرگ‌ومیش را بازتاب می‌دهند و در پس‌زمینه، خاکستر و گازهای کوه اتنا در ارتفاع بالاتر دیده می‌شوند. نوار صورتی‌رنگ نزدیک افق «کمربند زهره» نام دارد.

هنگام ماه کامل، ماه و خورشید در دو سوی مخالف آسمان قرار می‌گیرند: ماه هم‌زمان با غروب خورشید طلوع می‌کند. چرخهٔ فازهای ماه تقریباً ۲۹٫۵ روز طول می‌کشد، اما ماه تقریباً هر ۲۷ روز یک بار به دور زمین می‌گردد. در برخی فرهنگ‌های نیم‌کرهٔ شمالی، ماه کامل سپتامبر را «ماه برداشت» می‌نامند. در فرهنگ شما هم نام ویژه‌ای برای آن وجود دارد؟ (هر نامی داشته باشد، ماه کامل به همان روشنی می‌تابد.)

‏📷 Dario Giannobile

🪐 عطارد واقعاً در حال جمع‌شدن است!

عطارد از گذشته در حال سرد شدن بوده و با سرد شدن بخش داخلی، پوسته آن هم به‌تدریج فشرده شده است. این فرایند باعث ایجاد چین‌خوردگی‌ها و گسل‌هایی روی سطح سیاره شده که به آنها «ساختارهای انقباضی» می‌گویند.

اما یک پژوهش جدید نشان می‌دهد احتمالاً بخشی از این نشانه‌ها زیر آثار برخورد شهاب‌سنگ‌ها و ناهمواری‌های سطحی پنهان شده‌اند.

پژوهشگران با بررسی نقشه جهانی زبری سطح عطارد دریافتند برآوردهای قبلی ممکن است میزان انقباض این سیاره را ۱۰ تا ۳۰ درصد کمتر از مقدار واقعی تخمین زده باشند. بر اساس این تحلیل، شعاع عطارد احتمالاً بیش از ۶.۹ کیلومتر در طول تاریخش کاهش یافته است. 🪐

البته این به معنی کوچک شدن ناگهانی عطارد نیست؛ این تغییر طی میلیاردها سال و در نتیجه تکامل حرارتی درون سیاره اتفاق افتاده است.

جالب اینکه داده‌های دقیق‌تر مأموریت BepiColombo می‌تواند در آینده به پیدا کردن نشانه‌های بیشتری از این انقباض کمک کند.

🔬 منبع علمی: Geophysical Research Letters
📅 انتشار: ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶
https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2026GL124067

متاسفانه باخبر شدیم سرکار خانوم مبینا یعقوب وند دانشجوی کارشناسی فیزیک ورودی 402 بعد از تحمل دوره ی بیماری به رحمت خدا رفتند💔🖤
عرض تسلیت خدمت خانوادشون
از خداوند طلب ارامش برای روحشون داریم
روحشون شاد و یادشون گرامی🌹

📢 تصویر روز ناسا

🗓 سه‌شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵

🔭 Sh2-۱۸۸: سحابی میگو

چه چیزی باعث پیچ‌وتاب سحابی میگو شده است؟ احتمالاً سرعت زیاد آن. چیزی که می‌دانیم این است که Sh2-۱۸۸ از نظر اندازهٔ ظاهری یکی از بزرگ‌ترین سحابی‌های سیاره‌ای در آسمان شب است و پهنایی حدود نصف قطر ماه دارد. همچنین هستهٔ کوتولهٔ سفید آن ــ بازماندهٔ ستاره‌ای شبیه خورشید که جو بیرونی‌اش را از دست داده ــ با سرعتی غیرعادی در فضای میان‌ستاره‌ای حرکت می‌کند و موج ضربه‌ای کمانی‌شکلی پدید می‌آورد که در بخش بالای چپ تصویر بهتر دیده می‌شود؛ چیزی شبیه قایقی که آب را می‌شکافد. سحابی میگو، با اینکه کم‌نور است، در لبهٔ جلویی‌اش هم می‌درخشد؛ جایی که گاز فشرده و درخشان‌تر شده است.

این تصویر با تلسکوپی خانگی در کراکوفِ لهستان و با ثبت نور هیدروژن، گوگرد و اکسیژن گرفته شده است. سپس تصویر را به‌صورت دیجیتالی تنظیم کرده‌اند تا رنگ‌های واقعی سحابی را بهتر نشان دهد.

این سایتم باحاله ماهواره های روی فضای دور کره زمین رو نشون میده، نمیدونستم انقدر استارلینک از روی ایران رد می‌شن

البته اندازشون واقعی نیست شاید بگید چقدر دور زمین شلوغه، برای اینکه اندازه واقعی رو ببینید روی دکمه Real Size کلیک کنید:

azmth.space

📢 تصویر روز ناسا

🗓 دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵

عنوان: لاته کیهانی: رنگ میانگین جهان

رنگ جهان چه رنگیه؟ یعنی اگه کل آسمون رو با هم قاطی کنیم، آخرش چه رنگی درمیاد؟ این سؤال جالب زمانی پیش اومد که ستاره‌شناس‌ها می‌خواستن بدونن چه نوع ستاره‌هایی تو کهکشان‌های نزدیک بیشتر پیدا می‌شن. جوابش همون رنگی هست که اینجا نشون داده شده؛ یه جور بژ خیلی ملایم. توی کامپیوتر این رنگ رو با کد #FFF8E7 می‌شناسن.

برای اینکه بفهمن این رنگ دقیقاً چیه، ستاره‌شناس‌ها نور خارج‌شده از حدود دویست هزار کهکشان رو که توی پروژه 2dF Galaxy Redshift Survey بررسی شده بودن، با هم جمع و میانگین گرفتن. نتیجه این شد که نور همه قسمت‌های طیف الکترومغناطیسی توش هست، ولی وقتی بهش نگاه می‌کنیم، یه رنگ ترکیبی و یکدست دیده می‌شه.

جالبه بدونید این رنگ توی ده میلیارد سال گذشته خیلی کمتر آبی شده، یعنی ستاره‌های قرمزتر دارن بیشتر می‌شن. برای اسم گذاشتن روی این رنگ، پیشنهادهایی مثل skyvory، univeige و در نهایت برنده یعنی "لاته کیهانی" (Cosmic Latte) داده شد....

این سه ستاره رو همگى از بچگی در آسمون ديديم، اما جالبه بدونيد اين ستاره ها چنان غول‌پیکرن که خورشید در برابرشون مثل یک نقطه در مقابل یک توپ بزرگ می‌مونه!
جالب اینجاست که ما فکر می‌کنیم این‌ها کنار هم هستن، اما در واقع صدها سال نوری با هم فاصله دارن و فقط از زاویه دید ما در زمین این‌قدر مرتب چیده شدن.
درخشش این ابرغول‌ها به‌قدریه که با وجود فاصله‌ی چند هزار تریلیون کیلومتری، هنوز هم پرنورترین منظره‌ی آسمان شب ما هستن.

[تصویری زیبا از ماه کامل دیشب]

📢 تصویر روز ناسا

🗓 یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵

عنوان: آندرومدا قبل از فتوشاپ
عکس: کیس شِرِر

کهکشان آندرومدا واقعا چه شکلیه؟ توی این عکس می‌تونید ببینید که نزدیک‌ترین همسایه بزرگ کهکشان راه شیری، واقعا چطور دیده می‌شه وقتی با دوربین دیجیتال و نوردهی طولانی از زیر آسمون شلوغ زمین گرفته بشه. این عکس از ترکیب ۲۲۳ تا عکس جداگانه درست شده که هر کدوم ۳۰۰ ثانیه نوردهی داشتن و همه‌شون توی یک رصدخونه باغی توی پرتغال در سال ۲۰۱۹ گرفته شدن. ایرادهای واضح عکس مثل رد روشن هواپیماها، رد بلند و پیوسته ماهواره‌ها، خط‌های کوتاه ناشی از پرتوهای کیهانی و پیکسل‌های خراب دیده می‌شن. این ایرادها با فتوشاپ حذف نشدن، بلکه با استفاده از چند نرم‌افزار مثل Astro Pixel Processor، DeepSkyStacker و PixInsight تا حد زیادی کم شدن. هدف این کارها این نبوده که شما رو با یه تصویر خیالی و غیرواقعی از آندرومدا گول بزنن، بلکه خواستن اثرات مزاحم زمینی رو کم کنن تا تصویر واقعی‌تری از کهکشان آندرومدا (M31) نشون بدن.... 🔗

💠 «سیاهچاله» تاریک‌ترین راز کیهان

سیاهچاله‌ها از شگفت‌انگیزترین پیش‌بینی‌های فیزیک مدرن هستند، اجرامی که میدان گرانشی بسیار قدرتمندی دارند و ساختار فضا-زمان را به شدت دگرگون می‌کنند.

بر خلاف تصور رایج، سیاهچاله‌ها صرفا (جاروبرقی‌های کیهانی) نیستند که همه چیز را از فاصله های دور به درون خود بکشند. اگر جرمی به اندازه کافی از یک سیاهچاله دور باشد، گرانش آن از نظر بنیادی تفاوتی با گرانش هر جرم دیگری با همان جرم ندارد…

مطالعه کامل مقاله:
bigbangpage.com/?p=10996

📢 تصویر روز ناسا

🗓 شنبه ۴ مهر ۱۴۰۵

عنوان: شهاب آینه‌ای و راه شیری
عکس: جف دای (TWAN)

در ۱۵ آگوست، این شهاب باران برساوشی از آسمان شب بالای رصدخانه روکه د لوس موچاکوس در لا پالما، جزایر قناری اسپانیا عبور کرد. رد روشن و رنگارنگ این شهاب درست کنار بخش مرکزی راه شیری ثبت شده؛ جایی که ابرهای تاریک غبار میان‌ستاره‌ای و نور درخشان ستاره‌ها تا بالای افق کشیده شده‌اند. در جلوی این منظره جذاب آسمانی، آینه‌ای به قطر ۲۳ متر قرار دارد که متعلق به تلسکوپ بزرگ نمونه (LST-1) است. LST-1 اولین تلسکوپی است که در سایت نیمکره شمالی رصدخانه نوآورانه آرایه تلسکوپ چرنکوف ساخته شده. این تلسکوپ با داشتن ۱۹۸ قطعه آینه شش‌ضلعی و یک دوربین بزرگ و پیکسلی با بازدهی بالا، برای شناسایی نورهای بسیار کوتاه و ناگهانی در جو طراحی شده است. این نورها که فقط حدود یک میلیاردم ثانیه طول می‌کشند، توسط پرتوهای گاما پرانرژی که از منابع کیهانی مثل کهکشان‌های فعال دور یا انفجارهای پرتو گاما می‌آیند، ایجاد می‌شوند. البته، در آن شب بعضی از قطعات آینه LST-1 هم نور شهاب روش...

تلسکوپ فضایی «نانسی گریس رومن» ناسا با بهره‌گیری بسیار کارآمد از سوخت در مسیر حرکت به سمت مدار نهایی خود، اکنون می‌تواند طول عمر عملیاتی خود برای اکتشافات فضایی را دست کم به ۲۲ سال افزایش دهد.

تلسکوپ فضایی «نانسی گریس رومن» که به ‌تازگی به فضا پرتاب شده است، قرار بود ماموریت اصلی پنج‌ ساله و پس از آن یک ماموریت تمدیدی پنج‌ ساله داشته باشد، اما اکنون به لطف صرفه‌جویی در مصرف سوخت، می‌تواند بیش از دو دهه به فعالیت علمی خود ادامه دهد…

جزئیات بیشتر مقاله:
bigbangpage.com/?p=110000