✅♦️اعتراضات معیشتیِ این روزها

✍️امیررضا اعتمادی/ کارشناس اقتصادی
اعتراضات معیشتیِ این روزها را باید قبل از هر چیز «پیامِ اقتصاد» دانست؛ پیامی روشن از سمت خانوارهایی که زیر فشار تورم، بی‌ثباتی قیمت‌ها و نااطمینانیِ فردا، دیگر تاب‌آوری‌شان ته کشیده است.

این جنس اعتراض، نه از جنس هیجانِ لحظه‌ای است و نه با نسخه‌های مقطعی آرام می‌شود؛ چون ریشه‌اش در «سفره» است، در «قدرت خرید»، در «بی‌ثباتی» و در «احساسِ شنیده‌نشدنِ مسئله‌های واقعی مردم». اگر این پیام دقیق و بی‌حاشیه خوانده شود، هم حق مردم ادا می‌شود و هم از بروز رفتارهای مخرب جلوگیری خواهد شد؛ چراکه اعتراض مدنیِ مبتنی بر مطالبه، سرمایه اجتماعی است و نه تهدید.

واقعیت این است که آمارهای رسمی نیز به روشنی از فشار فزاینده بر معیشت حکایت دارند. بر اساس داده‌های رسمی، نرخ تورم سالانه (۱۲ ماهه منتهی به آذر ۱۴۰۴) به حدود ۴۲ درصد رسیده است؛ رقمی که نشان می‌دهد حتی افزایش‌های اسمی درآمد، عملاً توسط تورم خنثی شده و سهم واقعی خانوار از رفاه کاهش یافته است.

تجربه اقتصاد ایران به‌خوبی نشان داده که حتی پیش از انتقال کامل اثر نرخ ارز به هزینه‌ها، صرفِ افزایش انتظارات تورمی، موجی از گرانی را در بازارها به راه می‌اندازد. در کنار ارز، بازار طلا نیز به‌عنوان پناهگاه تورمی فعال شده است. وقتی مردم برای حفظ ارزش دارایی‌های کوچک خود به طلا پناه می‌برند، پیام آن بی‌اعتمادی به ثبات اقتصاد کلان است.

حذف تدریجی لبنیات و پروتئین از سفره اقشار متوسط و ضعیف، که تبعات آن در آینده نزدیک در حوزه سلامت عمومی خود را نشان خواهد داد. تورم مزمن و کسری‌های پنهان بودجه‌ای که سال‌هاست از مسیر خلق نقدینگی جبران می‌شوند، فشار دائمی بر قیمت‌ها وارد کرده‌اند. از سوی دیگر، ناترازی در نظام بانکی و مالی و نبود یک چارچوب پایدار برای سیاست ارزی، اقتصاد را در معرض شوک‌های مکرر قرار داده است.

در چنین فضایی، هر خبر منفی یا تصمیم ناهماهنگ می‌تواند به موج جدیدی از التهاب در بازارها منجر شود. در این شرایط، پاسخ به اعتراضات معیشتی نباید امنیتی یا شعاری باشد؛ بلکه نیازمند تصمیم‌های اقتصادی شفاف و گفت‌وگوی مستقیم با جامعه است....



https://t.me/wsedayeazadi