معاون وزیر بهداشت با انتقاد از حمایت نکردن از پژوهش در کشور گفت: در رتبه‌بندی سایمگو؛ در سال ۲۰۲۴ ما رتبه هفدهم را کسب کردیم، در حالی که یک هفته قبل از اعلام رتبه ما شانزدهم بودیم. اختلاف‌ ما از نظر تعداد مقالات با کشوری که رتبه شانزدهم را کسب کرد، خیلی کم بود و با یک همت، می‌توانستیم رتبهٔ شانزدهم را بگیریم، اما یک رتبه را از دست دادیم.

وی در مورد راهکارها برای جبران این افت رتبه گفت: گاهی اوقات برخی از مقالات نشریات، به دلیل خطای رباتی که مقالات را بررسی می کند، به عنوان مقاله کشور محاسبه نمی‌شود. فرض کنید یک مجله در یک شماره ۱۰ مقاله چاپ کرده، اما فقط ۸ مقاله‌اش وارد اسکوپوس شده است. اگر یک نفر مسئول بررسی این مقالات شود و برای «Missing Articles» با ادمین اسکوپوس تماس بگیرد، آن دو مقاله هم اضافه می‌شود. ما امسال ۱۰۶۷ مقاله را با این اقدام توانستیم به آمار مقالات کشور اضافه کنیم. این اقدام حتی هزینه زیادی هم ندارد، فقط یک کارمند باید بنشیند ایمیل بزند پ این فاصله جبران می‌شود.

معاون وزیر بهداشت با بیان اینکه در حال حاضر در سال ۲۰۲۵ ترکیه و عربستان در اسکوپوس از ما جلوتر هستند، گفت: روسیه نیز با وجود اینکه کل دنیا تحریمش کرده و رتبه آن افت کرده بود، فعلاً از ما بالاتر است. امیدواریم در این دو سه ماهی که تا آوریل مانده، همهٔ مقالات ما وارد اسکوپوس شود و بتوانیم حداقل رتبه هفدهم یا حتی شانزدهم را به دست بیاوریم.

وی با بیان اینکه امسال تحریم علمی شمشیر را از رو برای ما بسته است، گفت: ناشران قبلاً مستقیم نمی‌گفتند ما از پژوهشگران ایران مقاله چاپ نمی‌کنیم، با کلمات بازی می‌کردند و مقالات را رد می‌کردند، اما الان صریح می‌نویسند که به خاطر تحریم چاپ نمی‌کنیم.

وی نسبت به روند کاهشی تولیدات علمی کشور در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی و کاهش جذابیت پژوهش برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی هشدار داد و تأکید کرد که کاهش بودجه پژوهشی در سال آینده، کشور را با “دوره خشکسالی پژوهشی” مواجه خواهد کرد.

دکتر آخوندزاده با اشاره به آمار تولید مقالات کشور در پایگاه اسکوپوس، اظهار کرد: در حالی که روند کلی مقالات کشور رشد داشته، در یک دوره مشخص، شاهد سکون و کاهش بوده‌ایم که این روند در تمامی دانشگاه‌های زیرمجموعه وزارت بهداشت، وزارت علوم و دانشگاه آزاد مشهود است.

معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ریشه اصلی تولید مقاله را پایان‌نامه‌ها و طرح‌های تحقیقاتی دانست و گفت: پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی ما کاهش یافته و جذابیت آن برای دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری کم شده است. این موضوع در کاهش رتبه علمی و تعداد مقالات بین المللی تاثیر مستقیم دارد.

وی همچنین به کاهش تعداد طرح‌های تحقیقاتی مصوب در کشور اشاره کرد و این روند را ناشی از سیاست‌گذاری‌های گذشته دانست و گفت: دولت‌های مختلف در حوزه طرح‌های تحقیقاتی فراز و نشیب داشته‌اند. در نتیجه وقتی شما در یک بازه ۴ تا ۵ ساله کم می‌کارید، قطعا چند سال بعد کم برداشت خواهید کرد. بنابراین، ما با یک دوره خشکسالی پژوهشی در کشور مواجه خواهیم بود.

دکتر آخوندزاده با مقایسه آماری تعداد مجلات نمایه شده کشور در اسکوپوس با رقبای منطقه‌ای، بر ضرورت استفاده از ظرفیت نشریات داخلی تأکید کرد.

وی تصریح کرد: ما در حوزه نمایه کردن مجلات نسبت به وزارت علوم موفق‌تر بوده‌ایم؛ وزارت علوم حدود ۲۰۰۰ مجله دارد، در حالی که تعداد مجلات نمایه شده ما زیر ۵۰۰ تا است. ترکیه با ۳۳۳۴ مجله و امارات با ۱۴۲ مجله، فاصله ما را در این زمینه نشان می‌دهند.

وی افزود: نکته قابل تأمل این است که ترکیه با تعداد مجلات کمتر، مقالات بیشتری از محققان خود در این مجلات چاپ کرده است. این نشان می‌دهد که آن‌ها از پتانسیل مجلات خود به عنوان یک رسانه بین‌المللی استفاده می‌کنند. ما باید در شرایط فعلی که با تحریم‌ها روبرو هستیم، از این پتانسیل به خوبی بهره ببریم.

این مقام مسئول از نمایه شدن صدمین مجله دانشگاه با نام ایرانی در یک پایگاه علمی بین االمللی به عنوان یک موفقیت یاد کرد و گفت: اگر صرفاً سردبیران دانشگاه‌ها، هر فصل یک صفحه (سخن سردبیر) به زبان انگلیسی بنویسند، می‌توانیم تأثیر قابل توجهی بر رتبه کشور بگذاریم.

دکتر آخوندزاده همچنین به اهمیت رتبه دانشگاه‌ها در جذب دانشجویان بین‌المللی اشاره کرد و گفت: دانشجوی خارجی برای ادامه تحصیل، دانشگاه‌ها را بر اساس رتبه‌بندی انتخاب می‌کند؛ همانطور که ما برای تحصیل در اروپا و آمریکا دانشگاه‌ها را بررسی می‌کنیم. برای مثال، عراق اخیراً رتبه‌ای را برای دانشگاه‌های ما در نظر گرفته که معیار پذیرش دانشجو قرار داده است.