معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت از افت رتبه علمی و فناوری ایران در جهان خبر داد و گفت: رتبه فناوری کشور از ۵۳ به ۷۰ و رتبه پژوهشی نیز از ۱۵ به ۱۷ سقوط کرده است؛ این در حالی است که بر اساس برنامه هفتم توسعه قرار بود ایران جایگاه ۱۴ علم جهان را کسب کند.
به گزارش ایسنا، دکتر شاهین آخوندزاده در بیست‌وششمین جشنواره ابوریحان که امروز در دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برگزار شد، گفت: هیچ فردی را به اندازه مقام معظم رهبری در نظام جمهوری اسلامی پیدا نمی‌کنید که تا این حد بر ارزش علم و قدرت علمی ایران تأکید کرده و دائماً این موضوع را یادآوری کرده باشد. با این حال متأسفانه تقریباً همه دولت‌ها در حوزه علم و فناوری کوتاهی کرده‌اند.
وی ادامه داد: اگر ما امروز در همین جایگاه قرار گرفته‌ایم، این اتفاق با برنامه‌ریزی رخ نداده است. ما یک پتانسیل نیروی انسانی توانمند داریم؛ این نیروی انسانی ضعف‌ها و مشکلات مدیریتی کشور را جبران کرده است.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به روند تدوین برنامه‌های پنج‌ساله توسعه گفت: ما دائماً برنامه‌های چندساله می‌نویسیم، اما اجرا نمی‌شوند. معمولا ۲۵ درصد از برنامه‌های توسعه اجرا می‌شوند که این میزان اجرا نیز نیاز به برنامه‌ریزی ندارد. همیشه برنامه‌هایمان را متوهمانه می‌نویسیم؛ خودمان هم می‌دانیم که تحقق این اهداف امکان‌پذیر نیست، می‌دانیم که برای ایجاد این امکانات باید شرایطش فراهم شود، اما فراهم نمی‌کنیم.
وی با اشاره به اهداف تعیین شده در برنامه هفتم در مورد تحقیقات گفت: در این برنامه عنوان شده که رتبه علمی کشور باید چهاردهم باشد؛ اما در همین مصوبه هم اشکال وجود دارد. مشخص نشده که بر اساس کدام پایگاه باید رتبه کسب شود. از طرف دیگر پیش از تصویب این برنامه عنوان می‌شد که باید عدد رتبه ۱۲ درج شود، با اصرار دکتر زلفی گل، وزیر علوم وقت این عدد به ۱۴ تغییر کرد چون رسیدن به هدف رتبه ۱۲ شدنی نبود.
آخوندزاده با اشاره به افت رتبه علمی کشور گفت: در سال ۲۰۱۹ ما در رتبه پانزدهم قرار داشتیم و در مقاطعی رتبه چهاردهم را کسب کردیم، اما گروهی دائماً در دانشگاه، در وزارت علوم و در وزارت بهداشت و شورای عالی انقلاب فرهنگی، انتقاد می‌کردند که دانشگاه‌ها فقط مقاله می‌نویسند.
وی ادامه داد: این انتقادات در حالی عنوان می‌شود که بیشتر نظام‌های رتبه‌بندی جهانی مقاله محور هستند و بر اساس مقاله رتبه‌بندی انجام می‌دهند. وقتی تکلیف شده که باید ۲۰ دانشگاه در یک نظام رتبه بندی رتبه کم‌تر از ۵۰۰ کسب کنند، رسیده به این رتبه مقاله می‌خواهد.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت افزود: عنوان می شد که برنده نوبل ۵۰ مقاله دارد، پژوهشگران ما ۵۰۰ تا ۲ هزار مقاله دارند؛ نتیجه این شد که رتبه‌هایمان افت کرد. الان با این شرایط، حتی با دو برابر تلاش هم نمی‌توانیم به رتبهٔ ۱۴ برسیم.
وی با اشاره به جایگاه کشور در حوزه فناوری گفت: در فناوری نیز وضعیت بهتر نیست. ما فقط در مقاله افت نکرده‌ایم. اگر کشورهای چین و هند را بررسی کنیم می‌بینیم که ابتدا رتبه پژوهش افزایش یافته و سه، چهار، پنج سال بعد فناوری هم رشد کرده است؛ این دو از هم جدا نیستند. ما در مقالات افت کرده‌ایم، در نوآوری هم افت کرده‌ایم؛ رتبه ما در شاخص نوآوری جهانی از ۵۳ به ۷۰ رسیده و رتبه علمی نیز از ۱۵ به ۱۷ رسیده است. بنابراین این دو شاخص با هم حرکت می‌کنند. نمی توان انتظار داشت که تحقیقات دانشگاهی نداشته باشیم ولی انتظار فناوری داشته باشیم. اگر تحقیقات نباشد، فناوری فقط کپی‌برداری می‌شود و فناوری واقعی نیست.
آخوندزاده با اشاره به هدف برنامه هفتم توسعه در مورد نسبت مقاله به هر عضو هیئت علمی گفت: این شاخص باید به یک‌ونیم برسد، در وزارت علوم این میزان زیر یک است. در حالی که در بسیاری از دانشگاه‌های علوم پزشکی این نسبت بین ۳، ۴ مقاله است. در حالی که در دانشگاه هاروارد نسبت مقاله به هر عضو هیئت علمی ۱۰ مقاله است و ما آرزو می‌کنیم به یک‌ونیم برسیم. ما اصلاً تولید علمی زیادی نداشتیم؛ با این حال نسبت به مقاله نوشتن انتقاد می‌کردیم.
وی با اشاره به اهمیت رتبه دانشگاه‌ها در عرصه بین‌المللی گفت: پژوهش جزو اصلی وظایف هیئت علمی نیست، اما وجود آن لازم است؛ چون پژوهش پویایی ایجاد می‌کند. نقش پژوهش این است که اعتمادبه‌نفس ایجاد می‌کند. ما الان در یک جنگ ترکیبی با دنیا هستیم. هدف این است که جوان ایرانی ناامید شود. هیچ چیزی در دانشگاه‌های ما به اندازهٔ موفقیت‌های پژوهشی نمی‌تواند اعتمادبه‌نفس ایجاد کند. ما باید این را تقویت کنیم؛ این به نفع نظام جمهوری اسلامی است.
Post #773
327
- ❤ 1