تضاد منافع!

یکی از مباحثی که بسیار مهم و قابل توجه است، بحث «تداخل منافع» یا conflict of interest است. تداخل منافع زمانی است که موضوعی وجود داشته باشد که قضاوت ما را به طور منفی تحت تاثیر قرار دهد.

چند مثال مختصر:

1) من یک محقق هستم، با یک شرکت دارویی رابطه همکاری و مالی دارم. برخی از داروهای تولیدی شرکت را تست می کنم و علیرغم اینکه مقداری سمیت نشان می دهند، اما بخاطر رابطه مالی و احیانا دوستی و همکاری ام با شرکت، نتیجه آزمایش ها را خوب اعلام می کنم.

2) من داور یک مقاله می شوم که از قضا از سوی محققی ارسال شده است که دوست صمیمی من است. من به دوستم زنگ میزنم و می گویم که مقاله ات در دست من است و اصلا جای نگرانی نیست.

3) من داور یک مقاله می شوم که از قضا از سوی محققی ارسال شده است که با او مشکلی دارم یا رقیب جدی من است. من نباید داوری این کار را بپذیرم اما می پذیرم و به نویسندگان سخت می گیرم.

4) من داور پایان نامه شخصی می شوم که با او مسئله ای شخصی دارم. علیرغم اینکه از لحاظ اخلاق زیستی (bioethics) نباید بپذیرم، اما می پذیرم که داور او شوم. مسائل شخصی ما، قضاوت مرا متاثر می کند و .....


اینها و بسیاری از موارد دیگر، فقط مثال های معدودی از تضاد منافع هستند. به طور خلاصه، متخصصان اکیدا توصیه می کنند که وقتی با شخصی تضاد منافع دارید، کار او را داوری و قضاوت نکنید. همچنین توصیه می شود که به مجله گفته شود که به دلیل تداخل منافع یا بخاطر مسائل شخصی، قادر به داوری فلان مقاله نیستید و از مجله بخواهید که داوری این کار را به دیگری بسپارد. به هر حال تداخل منافع، اگر جدی گرفته نشود، می تواند مشکلات دردسرسازی را ایجاد کند و ما باید از ایجاد شرایطی که برای مان تضاد منافع ایجاد شود، اجتناب کنیم.

پی‌نوشت: همه نویسندگان موظفند که در مقاله‌ای که چاپ می‌کنند، هر گونه تضاد منافع را افشا کنند و در صورتی که هیچ گونه تضاد منافعی وجود ندارد، در قالب یک جمله، این موضوع را بیان کنند، برای نمونه:
The authors declare that they have no conflict of interest.

✍ دکتر شریف مرادی

این مطلب را با حداقل یک نفر به اشتراک بگذارید.

کارگاه آموزشی مقاله‌نویسی👇
@write_paper