🕰 تاریخ VPN | قسمت چهارم

🧅 Tor
وقتی هدف فقط امن‌کردن ارتباط نبود

تا اینجا از VPNهایی گفتیم که هدف اصلی‌شون ایجاد یک ارتباط امن بین دو نقطه بود.
اما یک سؤال جدید مطرح شد:
اگر نخواهیم فقط ارتباطمان امن باشد، بلکه نخواهیم به‌راحتی مشخص شود ارتباط از کجا آمده چه؟ 🤔
اینجا داستان Tor وارد می‌شود.

تور TOR مخفف The Onion Router است؛ فناوری‌ای که ترافیک را به‌جای عبور مستقیم، از چند گره مختلف عبور می‌دهد و با رمزنگاری چندلایه، ردیابی مبدأ ارتباط را دشوارتر می‌کند.
💻 کاربر
⬇️
🧅 گره اول
⬇️
🧅 گره دوم
⬇️
🧅 گره خروجی
⬇️
🌐 اینترنت
ریشه Tor به پروژه Onion Routing برمی‌گردد؛ ایده‌ای که در دهه ۱۹۹۰ توسط پژوهشگران آزمایشگاه تحقیقات نیروی دریایی آمریکا، از جمله David Goldschlag، Mike Reed و Paul Syverson توسعه پیدا کرد.
بعدها این فناوری از یک پروژه تحقیقاتی به یک شبکه عمومی تبدیل شد و در اوایل دهه ۲۰۰۰ در اختیار کاربران قرار گرفت.
اما Tor یک نکته مهم داشت:
🔐 وی‌پی‌ان: بیشتر برای ایجاد یک ارتباط امن و خصوصی بین کاربر و یک نقطه دیگر طراحی شده.
🧅 تور Tor: تمرکز اصلی‌اش روی ناشناس‌سازی مسیر ارتباط و سخت‌تر کردن شناسایی مبدأ است.
بنابراین Tor را نباید «یک VPN بهتر» حساب کنیم؛ یک فناوری متفاوت است که مشکل متفاوتی را هدف گرفته.

🌑 روی تاریک اینترنت چه اتفاقی افتاد؟

تور برای فعالیت مجرمانه ساخته نشده بود و کاربردهای کاملاً قانونی و مهمی مثل حفاظت از حریم خصوصی، ارتباط امن خبرنگاران و فعالان حقوق بشر و دسترسی به اطلاعات در محیط‌های سانسورشده دارد.
اما همین ویژگی ناشناس‌سازی یک کاربرد دیگر هم پیدا کرد.
با امکان راه‌اندازی سرویس‌های مخفی با آدرس‌های .onion، بخشی از فعالیت‌های زیرزمینی اینترنت هم به این فضا منتقل شد.
در سال ۲۰۱۱، بازار معروف Silk Road راه‌اندازی شد و به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های بازارهای غیرقانونی روی شبکه Tor تبدیل شد.
بعدها بازارهای زیرزمینی دیگری هم شکل گرفتند و Tor بیش از پیش با مفهوم Dark Web گره خورد.
اینجا یک نکته تاریخی مهم وجود دارد:
یک فناوری می‌تواند برای یک هدف ساخته شود، اما کاربردهای کاملاً متفاوتی پیدا کند.

تور  همزمان تبدیل شد به ابزاری برای حریم خصوصی و آزادی ارتباطات و بستری که بخشی از فعالیت‌های مجرمانه اینترنتی از آن سوءاستفاده کردند.
و همین دوگانگی، یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های تاریخ Tor است.

اما داستان فناوری‌های ضدسانسور هنوز ادامه داشت...
🥷 قسمت بعد: Shadowsocks؛ پروژه‌ای که در چین متولد شد و مسیر ابزارهای عبور از فیلترینگ را تغییر داد و البته سرنوشتی تلخ و نامعلوم برای توسعه دهنده آن ...

#تاریخ_VPN