🔐 تاریخچه VPN | قسمت سوم: از IPsec تا OpenVPN

بعد از PPTP و L2TP، رسیدیم به دو اسم مهم دیگه در تاریخ VPN:

IPsec / IKEv2 و بعد از اون OpenVPN.

📅 دهه ۹۰ میلادی — ظهور IPsec

IPsec برخلاف PPTP یک پروتکل ساده و مستقل نبود؛ در واقع مجموعه‌ای از استانداردها برای امن‌کردن ارتباطات در سطح شبکه بود که توسط IETF توسعه پیدا کرد.

هدفش ساده بود:

🔐 اطلاعات بین دو طرف رمزنگاری بشه
🛡️ کسی نتونه وسط راه اطلاعات رو دستکاری کنه
🔑 دو طرف بتونن به شکل امن کلیدهای رمزنگاری رو ردوبدل کنن

بعدها IKE برای مدیریت همین فرایند وارد شد و در سال ۲۰۰۵ نسخه جدیدترش یعنی IKEv2 معرفی شد.

پروتکل IKEv2نسبت به نسل قبلی ساده‌تر و مدرن‌تر بود و یکی از ویژگی‌های مهمش مدیریت بهتر اتصال هنگام تغییر شبکه بود؛ مثلاً وقتی گوشی از Wi-Fi به اینترنت سیم‌کارت جابه‌جا میشه.

به همین دلیل IPsec/IKEv2 سال‌هاست در سیستم‌عامل‌ها، روترها و تجهیزات شبکه استفاده میشه و هنوز هم یک فناوری مهم در دنیای VPN محسوب میشه.

اما یک مشکل داشت:

🔴 امن بودن لزوماً به معنی ضد فیلتر بودن نیست.

IPsec/IKEv2
به‌خاطر ساختار و الگوی مشخص ترافیکش، در شبکه‌هایی که فیلترینگ پیشرفته و DPI دارن، می‌تونه شناسایی و مسدود بشه.

---

🔥 ۲۰۰۱ — شروع OpenVPN

داستان OpenVPN از James Yonan شروع میشه.

یُنان هنگام سفر در آسیای مرکزی با یک مشکل روبه‌رو شد؛ برای دسترسی از راه دور به محل کارش، مجبور بود از مسیرها و سرورهایی عبور کنه که اعتماد چندانی به امنیتشون نداشت.

اینجا یک سؤال مهم شکل گرفت:

💭 «چرا خودم یک VPN نسازم که هم امن باشه، هم آزاد و قابل استفاده روی اینترنت معمولی؟»

همین ایده تبدیل شد به پروژه‌ای که بعدها اسمش شد OpenVPN.

📅 ۲۰۰۲ — عمومی شدن پروژه

OpenVPN
به شکل عمومی منتشر شد و کم‌کم توسعه پیدا کرد.

بعدها Francis Dinha هم به Yonan پیوست.

دینها در عراق بزرگ شده بود و بعدها به آمریکا رفت. تجربه زندگی در عراق دوران صدام، باعث شده بود موضوع آزادی ارتباطات و حریم خصوصی برای او اهمیت ویژه‌ای داشته باشه.

همکاری Yonan و Dinha در نهایت باعث شد OpenVPN از یک پروژه نرم‌افزاری به یک کسب‌وکار و محصول تجاری هم تبدیل بشه.

📅 ۲۰۰۵ — OpenVPN 2.0

با انتشار نسخه 2.0، OpenVPN به یک راهکار جدی‌تر برای استفاده شخصی، سازمانی و تجاری تبدیل شد.

💡 چی باعث محبوبیت OpenVPN شد؟

🔹 متن‌باز بود
🔹 انعطاف‌پذیری بالایی داشت
🔹 می‌تونست روی TCP و UDP کار کنه
🔹 روی سیستم‌عامل‌ها و تجهیزات مختلف قابل استفاده بود
🔹 از فناوری‌های شناخته‌شده رمزنگاری استفاده می‌کرد

به همین دلیل OpenVPN سال‌ها یکی از اصلی‌ترین انتخاب‌ها برای ساخت VPN بود.

اما داستان همین‌جا تموم نمی‌شه...

🧅 چون در همین دوران، یک فناوری دیگه هم وارد میدان شده بود که اصلاً قرار نبود مثل VPNهای معمولی کار کنه:

Tor

و بعدتر هم پروتکلی متولد شد که هدفش این بود VPN رو ساده‌تر، سبک‌تر و سریع‌تر کنه.

🧅 قسمت بعد: Tor و ورود به دنیای ناشناس‌سازی

#تاریخ_VPN