#تکه_کتاب
شیوهٔ آماده‌سازی طلا برای تذهیب✨
برای ایجاد سطحی مطلا در هنر تذهیب، طلا را به شیوه‌ای خاص آماده می‌کردند تا برای استفاده در کتابت و تذهیب مناسب باشد. در متن رسالهٔ مدادالخطوط، دستورالعملی برای آماده‌سازی و حل‌کردن طلا آمده است. بر اساس این دستورالعمل، زرکوبان از یک مثقال طلای تمام‌عیار صد ورق طلا تهیه می‌کردند. سپس مقداری سریشم مرغوب، زردرنگ و عاری از ناخالصی را حرارت می‌دادند تا حل شود. پیش از آغاز کار، دست‌ها را با سبوس و آب گرم می‌شستند و اطمینان حاصل می‌کردند که ظرف مورد استفاده کاملاً تمیز و عاری از چربی باشد؛ زیرا وجود چربی موجب تیرگی و سیاه‌شدن طلا می‌شود.
در ادامه، مقدار کمی از سریشم حل‌شده را در ظرف می‌ریختند و سطح داخلی آن را به سریشم آغشته می‌کردند. سپس ورقه‌های طلا را یکی‌یکی در ظرف قرار می‌دادند و با نوک دو انگشت می‌مالیدند. هنگام مالش، مقدار اندکی نمک سفید نیز به آن می‌افزودند تا طلا بهتر حل شود. هرگاه محلول غلیظ می‌شد، چند قطره آب به آن اضافه می‌کردند و عمل مالش را ادامه می‌دادند تا طلا به‌خوبی حل شود.
پس از حل‌شدن طلا، مقداری آب صاف به محلول می‌افزودند و اطراف و دیواره‌های داخلی ظرف را با دست می‌شستند. سپس محلول را از پارچه‌ای لطیف و تمیز عبور می‌دادند و درِ ظرف را می‌پوشاندند تا ذرات طلا به‌تدریج در ته ظرف ته‌نشین شوند. پس از ته‌نشینی، آب اضافی را از ظرف خارج می‌کردند و طلای باقی‌مانده را با قلم‌مو برمی‌داشتند و برای اجرای کتابت یا طلااندازی بر سطح موردنظر به کار می‌بردند. در پایان، هنگامی که نوشته یا سطح طلااندازی‌شده اندکی خشک می‌شد، آن را با عقیق جلا می‌دادند تا سطحی صیقلی و درخشان حاصل شود.
توضیح دربارهٔ منبع:
رسالهٔ «مدادالخطوط» که پیش‌تر به میرعلی هروی منسوب بود، بر اساس پژوهش‌های حمیدرضا قلیچ‌خانی و امین ایرانپور، اثری متأخر و اقتباسی از متون پیشین خوشنویسی است. بخش عمدهٔ آن از رسالهٔ «سوادالخط» مجنون رفیقی هروی گرفته شده است؛ بااین‌حال، هویت دقیق تدوین‌کنندهٔ آن مشخص نیست.
🖌#کانال‌زرین‌قلم
🆑 zaringhalam