TGViewer
UzDevid UzDevid @uzdevid · 4.36K subscribers
Post #336 2.32K
Transaksiya ma'lumotlar bazasi kontekstida — ma'lumotlar bilan amalga oshiriladigan operatsiyalar ketma-ketligi bo'lib, ular bir butunlik sifatida qaraladi. Asosiy maqsad — operatsiyalar guruhini ishonchli bajarishni ta'minlash, shu tariqa ma'lumotlar bazasi xato yoki uzilishlar holatida ham muvofiq holatda qolishini ta'minlash. Transaksiyalar ACID printsiplariga bo'ysunadi, ular quyidagilarni ta'minlaydi:

- Atomarlik (Atomicity): To'liq bajariladi yoki umuman bajarilmaydi. Agar transaksiyaning biror qismi yakunlanmasa, barcha harakatlar qaytariladi (bekor qilinadi) va tizim transaksiya boshlanishidan oldingi holatga qaytadi.

- Muvofiqllik (Consistency): Ma'lumotlar bazasini bir muvofiq holatdan boshqa bir muvofiq holatga o'tkazadi. Bu ma'lumotlarning butunlik qoidalariga rioya etilishini anglatadi.

- Izolyatsiya (Isolation): Boshqa transaksiyalarning oraliq holatlarini ko'rmaydi. Bu "iflos o'qish" yoki "takrorlanmas o'qish" kabi muammolarning oldini oladi.

- Mustahkamlik (Durability): Transaksiya yakunlangandan so'ng (commit), uning natijalari tizimdagi keyingi uzilishlardan qat'i nazar, ma'lumotlar bazasida saqlanadi.

Ular turli vazifalarni bajarish uchun ishlatiladi, masalan, bank hisoblari o'rtasida mablag'larni o'tkazish, tovarlarni boshqarish tizimlarida inventarizatsiyani yangilash, foydalanuvchilarni boshqarish tizimlarida o'zgarishlar kiritish va ma'lumotlarning butunligini kafolatlashni talab qiladigan boshqa ko'plab operatsiyalar.

Misol:

BEGIN TRANSACTION;

UPDATE BankAccounts SET Balance = Balance - 100 WHERE AccountNumber = '123456';
UPDATE BankAccounts SET Balance = Balance + 100 WHERE AccountNumber = '654321';

COMMIT;


Ushbu misolda bitta transaksiyaga asoslanib, ikki bank hisobi o'rtasida mablag'lar o'tkaziladi. Agar hisoblarning birida balansni yangilash biron sababga ko'ra amalga oshirilmasa (masalan, tizimdagi uzilish sababli), transaksiya bekor qilinadi va ma'lumotlar bazasi dastlabki holatga qaytadi, shu tariqa ma'lumotlarning butunligi ta'minlanadi.

Yakun:

Transaksiya — bu ma'lumotlar bazasi bilan bir nechta operatsiyalarni bir butunlikka jamlash mexanizmi bo'lib, bu ACID kafolatlarini ta'minlash uchun muhimdir, bu esa ma'lumotlarning butunligi va ishonchliligini saqlash uchun zarur.

@uzdevid
  • 👍 4
  • 🔥 2
More from @uzdevid
  1. Sep 24, 2026Kim nima desa desin, confluxga baza bilan ishlash uchun drayver qo'shdim. DataGrip analogi…
  2. Sep 22, 2026Opus 5.5 chiqdi, limitlarni reset qilish ham mumkin ekan, menga o'xshab 20%-da emas, 99%-d…
  3. Sep 22, 2026chiqaramiz nasib )) @uzdevid
  4. Sep 22, 2026Xa aytganchi, keyingi oyda macOS uchun ham chiqaramiz. Qo'llab-quvvatlash uchun: https://t…
  5. Sep 22, 2026Conflux 0.7.0 reliz qilindi. O'zgarishlar: - bug-lar to'g'rilandi - request-larni sozlash…
  6. Sep 19, 2026Til endi to'siq emas. Raya platformasida yangi imkoniyat. Kompyuteringizdan chiqayotgan ha…
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →