خشایارشا و اعتراف ناخواسته

نگارنده: مهدی تدینی


کم پیش می‌آید چنین عیان هویدا شود «کتِ تاریخی تن کیست». کسی که هزاران سال پیش آمده و رفته، اما امروز متضادترین جناح‌ها، دلباختگان راستین و قلابی، همه برای کسب اعتبار نامش را بیاورند، یعنی «مرجع اعتبار و هویت تاریخی» است. و این خشایارشاست، تکیه‌زده بر اریکۀ هزاران‌سالۀ خود، نقش برجسته‌ای که پس از ۲۵۰۰ سال نقش برجسته‌ای در سیاست روز دارد و سر او دعواست: کسی که می‌خواهد خود را به تمدن یونانی متصل کند، نام خشایارشا را می‌آورد؛ ناخواسته اذعان می‌کند این پادشاه «ایرانی» بزرگ‌ترین امپراتوری عصر خود بوده است. و در این طرف میدان هم همه، چه کسانی که همیشه این عظمت تاریخی را می‌ستودند و چه کسانی که این عظمت را انکار می‌کردند یا خوار می‌شمردند (در اعترافی ناخواسته) به خشایارشا می‌بالند و اصلاحیه بر حرف‌های وزیر خارجۀ آمریکا می‌زنند. ــ البته گروه سومی هم داریم که ایران‌دوستانِ مصلحتی‌اند؛ اول نفع سیاسی را حساب می‌کنند، اگر نفع بر ضرر چربید، یاد ایران می‌افتند.

عظمت تاریخی دقیقاً به همین معناست: اینکه همۀ جناح‌ها، ایران‌دوستان واقعی و قلابی، منکران ایران باستان، آمریکایی کوبایی‌تبار، همه را مجبور به اعتراف به عظمت تاریخی خود کنی. زنده‌تر از این؟ مؤثرتر از این؟ این همان عظمتی است که چپ و اسلام‌گرای ایرانی به آسانی انکارش می‌کردند و می‌کنند.

همیشه در مواجهه با کسانی که «ایران» بودنِ «ایران باستان» را انکار می‌کردند، می‌گفتم در یونان و ایتالیا در هر بقالی و سبزی‌فروشی بگویید ایران باستان وجود نداشته، به شما می‌خندند و می‌پرسند پس آن قدرتی که اجداد باستانی ما با آنها در جنگ و گریز بودند چه کسانی بودند؟ اما برای چپِ امروزی باید اثبات کنیم ایران باستان ایران بوده است.

باستان‌گرا نیستم. اتفاقاً تمام نگاهم به آینده و ایرانِ آینده است. اما اتفاقاً این «عظمت تاریخی» را جزو مرجع‌های هویت‌شناختی اصلی برای ساختن آینده می‌دانم. اگر امروز دستمان از توسعه و رفاه کوتاه شده، اگر عقب ماندیم و چیزهای خیلی مهم را نداریم، دلیل نمی‌شود داشته‌هایمان را ــ که آرزوی دیگران است (اگر نبود انقدر جعلیات تاریخی نمی‌تراشیدند) ــ آتش بزنیم.

ایران می‌ماند. پدران بنیانگذارش در نقش‌برجسته‌ها، با چشم‌های سنگی، نظاره‌گر فراز و فرودهای بسیار بوده‌اند. چونان فانوسی هویت‌بخش بر تارک تاریکی می‌تابند. و ما برمی‌گردیم...



-tadayoni-

@uttweet