.
«ارنستو چه‌گوارا»، چریک آرژانتینی، در ۱۴ ژوئن ۱۹۲۸ در «آرژانتین»، زاده شد. با وجود آسم مزمن، فعالیت اجتماعی خوبی داشت، پزشکی خواند و  فارغ‌التحصیل شد؛ اما سفرهایش با «موتور» در «آمریکای لاتین» دیدگاه او را به زندگی عوض کرد!

فقر و نابرابری را با چشم دید؛ پس نتیجه گرفت که این وضعیت راه‌حلی ندارد به جز «انقلاب مسلحانه» و نابودی سلطه «آمریکا»!

«چه» در «مکزیک» با «فیدل» و «رائول کاسترو» آشنا شد و به جنبش انقلابی «۲۶ ژوئیه» پیوست و کمی بعد به فرمانده نظامی تبدیل شد! در دسامبر ۱۹۵۶، «یا علی مددی» گفتند و با گروه ۸۲ نفری «کاسترو» برای براندازی نظام «کوبا» به استان «اورینته» رفتند؛ اما با حمله نیروهای دیکتاتور وقت «باتیستا» غافلگیر و اکثر آن‌ها کشته شدند؛ تنها ۱۲ نفر، از جمله «چه» زنده ماندند. در نهایت پس از جنگ چریکی دوساله، با جذب اجباری دهقانان، سقوط رژیم «باتیستا» در ژانویه ۱۹۵۹ رقم‌ خورد و «فیدل کاسترو» قدرت را در دست گرفت.

پس از انقلاب، در زمان تقسیم قدرت بین انقلابیون، «چه» به ریاست دپارتمان صنعتی، ریاست بانک مرکزی و همچنین به وزارت صنعت رسید. سیاست‌های ایدئولوژیک او، مانند ملی‌سازی گسترده و کار داوطلبانه اجباری، اقتصاد «کوبا» را نابود کرد. وابستگی به «شوروی»، که به دوران قحطی وحشتناک منجر شد، نشان‌دهنده ضعف ساختاری انقلاب بود. «چه»، در این دوره نقشی مهم در سرکوب آزادی‌های مدنی و سیاسی داشت که هنوز هم ادامه دارد.

اما چهره‌ی تاریک «چه» در زندان «لا کابانا» آشکار شد؛ جایی که به‌عنوان فرمانده، بر دادگاه‌های انقلابی نظارت کرد و صدها نفر از افسران رژیم «باتیستا» تا متهمان ضدانقلابی، را به اعدام محکوم نمود. محاکمات نمایشی بدون دفاع قانونی، تیرباران‌های شبانه او را به «جلاد لا کابانا» تبدیل کرد. تخمین‌ها تا ۱۰۰ اعدام با دستور او حکایت دارد، در حالی‌که مجموع اعدام‌ها در «لا کابانا» حدود ۵۰۰ نفر بود. حتی در دفترچه خاطراتش، اعدام «یوتیمیو گوارا» را با خونسردی توصیف می‌کند: «مشکل را با شلیک به مغزش حل کردم». این خشونت که باید انصاف بدهیم و بنویسیم که با خواست عمومی مردم در آن دوران همراه بود، بستری برای استبداد نوپا در «کوبا» فراهم آورد!

«چه» در ۱۹۶۵، از «کوبا» رفت تا «انقلابش را صادر کند»، اما در «کنگو» شکست خورد و در «بولیوی»مردم همراهی‌اش نکردند و توسط ارتش «بولیوی» با همکاری «سیا»، دستگیر، شکنجه و در روزی چون امروز اعدام شد. دستانش را قطع کردند و به «کوبا» فرستادند و بقایای جسدش مخفی شد تا در سال ۱۹۹۷ به «کوبا» منتقل کردند!


میراث او چه بود؟

امروز، بیش از ۶۵ سال پس از انقلاب، وضعیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی «کوبا» مستقیماً حاصل همان ایدئولوژی چپ‌گرایانه‌ی متمرکز و ضدسرمایه‌داری است. سازمان حقوق بشر کوبا (OCDH) گزارش داده که حدود ۸۹٪ خانواده‌ها در کوبا در «فقر شدید» هستند که با قطعی برق ۲۰ساعته، خیابان‌های پر از زباله، کسری بودجه وحشتناک و مهاجرت گسترده همراه است. رشد اقتصادی کشور هم نزدیک به صفر یا منفی پیش‌بینی شده. انقلابی که وعده‌ی عدالت و آزادی می‌داد، به استبدادی منجر شد که حقوق و رفاه مردم را نابود کرد؛ نتیجه‌ای که در بسیاری از رژیم‌های چپ‌گرا تکرار شده است!


-qajartime-

@uttweet