✅رئوس سخنان آقای احسان محمدی ( کاندیدای دکترای حقوق بین‌الملل ) در نشست رشته علوم سیاسی؛ چالش‌ها و فرصت‌ها (۱۶آذر)

برای درک درست از چالش‌های رشته علوم سیاسی در ایران، باید سیر تحولات رشته، از ابتدا تاکنون را مورد مطالعه دقیق قرار دهیم.
مباحث گوناگون و پیچیده‌ای است شامل سیاست و حکومت و مناسبات حاکم بر آن، فرهنگ عمومی جامعه، فلسفه دانشگاه، وضعیت علوم انسانی و اجتماعی در ایران....
چالش‌ها در بعد خارجی، عبارتند از ساختار دولتی دانشگاه و فقدان استقلال نهاد دانشگاه، سهم ناچیز نهاد دانشگاه در اقتصاد کشور، فقدان پاسخ‌گویی موثر نهاد دانشگاه، کمبود در تبادلات علمی موثر با مراکز علمی در جهان، فقدان کارویژه مسئولیت اجتماعی برای نهاد دانشگاه، فقدان یا ابهام مفهوم منافع ملی در نهاد دانشگاه، فقدان مسئله محوری، آموزش و پرورش دولت/نخبه محور، از بالا به پایین، فقدان ارتباط نهاد دانشگاه با بازار و دولت، سایه رشته حقوق بر علوم سیاسی، عدم تمایز درست میان مفهوم علوم انسانی و علوم اجتماعی، سهم ناچیز از حمایت‌های ملی مادی و معنوی، کرسی دانشگاهی هنوز در عمل یک کار تمام وقت نیست، ضعف ساختارهای اداری کشور در درک اهمیت رشته علوم سیاسی در حالی که مهم‌ترین جایگاه‌های دانشگاهی و اجرایی در جوامع توسعه یافته، در قوه اجرایی، در پارلمان‌های محلی و ملی، در نهادهای عمومی و خصوصی به اصحاب علوم سیاسی اختصاص می‌یابد.
در بعد داخلی، ضعف در شکل دادن گفتمان‌ها و گسترش گفت‌وگوهای فرهنگی، ضعف در ارائه بینش و دانش انتقادی، ضعف در معنادارسازی جهان زیست و ضعف در کمک به حل مسائل اجتماعی در زمره اساسی‌ترین چالش‌های رشته علوم سیاسی در ایران است که ریشه، زمینه، علل و عوامل آن را در جامعه عمودی ایران، گستره‌ای از ضعف‌ها در فرهنگ عمومی و فرهنگ دانشگاهی، استبداد، اقتدارگرایی، فقدان مشارکت، مشارکت‌جویی و مشارکت‌پذیری، استادمحوری، آموزش تک‌صدایی، یادگیری منفعل، ایستا و غیربازتابی است.
دانشجو به عنوان تابع غیرفعال و ثانویه آموزش، ماهیت محصولی علم در ایران، ماهیت توصیفی و ستایشگرانه، ضعف در اخلاق دانشگاهی، ضعف در فرهنگ نقد و مباحثه، ضعف در کار گروهی و ضعف‌های علمی چون ضعف جدی در ترجمه، ضعف در زبان و زبان‌شناسی کم توجهی به منابع اولیه و اصلی در مطالعات، عدم به‌روزرسانی کتب و منابع درسی آموزشی، ضعف در توجه به تحولات روز و کاربردی در کتب آموزشی و در مباحث کلاسی، ضعف در ایجاد بستر و تشویق لازم برای ترویج تفکر نقادانه، خلاقیت و نوآوری، رقابت غیراصولی در احراز کرسی‌های تحصیلات تکمیلی و ارتقای مرتبه علمی اساتید، سیستم آموزشی امتحان‌محور و جای خالی کارهای کلاسی معنادارو مستمر در ارزشیابی، تعداد بالای دروس در چارت درسی رشته که به مطالعه سطحی منجر می‌شود، ضعف در آموزش‌های کاربردی و مهارتی علوم سیاسی در کلاس‌ها، ضعف در رهیافت مطالعات میان رشته‌ای که مراکز علمی معتبر جهانی به سرعت به سمت آن می‌رود، ضعف جدی در اخلاق دانشگاهی و اخلاق پژوهش، فقدان رویه عمومی اخذ درس از سایر دانشکده‌ها...
هم‌چنان مهم‌ترین فرصت علوم سیاسی برای دانشجویان این حوزه آشنایی و شناخت مفاهیمی بنیادین است چنان‌چه از رهگذر آن مفاهیم عمیق امکان فهم و درک گسترده وسیعی از حوزه‌های علوم انسانی و اجتماعی و ایفای نقش جدی در جامعه را فراهم می‌شود.
دانش، بینش و نگرش دانشجویان علوم سیاسی فرصت و امکانی مغتنم را فراهم می‌آورد که درخشش این دانشجویان در ساحت‌های علمی و عملی در جامعه موید همین امر است. لزوم اهتمام به علوم سیاسی به مثابه مطالعه امر سیاسی و ادب امر سیاسی از رهگذر پرسش‌های ابدی، درک اصالت طرز نگاه در برابر سطح نگاه، در معرض یادگیری قرار گرفتن همیشگی، در راه قرار گرفتن و در تلاش دائمی برای حرکت به سوی حقیقت قرار داشتن، جرات توجه داشتن، سمیع و البصیر، شنوای بینا، فهم و تمایز میان امر شخصی و امر عمومی، اهتمام به امر عمومی و خیرعمومی، دوری از سیاست به مثابه روزمرگی... پرهیز از غیریت سازی و حذف و به جای آن اهتمام به گفت و گو، ترویج احترام و اخلاق، فراگیری و همه شمولی و...
در چنین فضایی اهتمام به امر سیاسی، فضیلت‌ها و ارزش‌های جامعه، و منافع ملی پایدار و آرمان‌ها و منافع بشری احتمالا میسر باشد... این مسیر مستلزم شناخت، تلاش و کوشش مستمر و عالمانه، دعوت همه از همه به خیر عمومی و تمرین مستمر است.

#رشته_علوم_سیاسی_چالش‌ها_فرصت‌ها
#انجمن_علمی_علوم_سیاسی

@utpsaa