✅ چرایی تداوم درازمدت رژیم کائودیو

🖋علیرضا ابراهیم پور

مراد از کائودیو، فرانسیسکو فرانکو، دیکتاتور فاشیست اسپانیاست که از ۱۹۳۹ تا زمان مرگش در ۱۹۷۵ بر اسپانیا فرمان میراند. از میان دیکتاتوری های قرن بیستم عمر فرمانروایی فرانکو از همه دراز تر بود. اینکه چگونه رژیم فرانکو برخلاف دیگر هم کیشانش توانست تا این مدت طولانی بر راس کار باشد جای پرسشی است تامل برانگیز. در چنین دورانی که جهان به دو قسمت غرب و شرق تقسیم شده بود، رژیم فرانکو نمونه سومی بود که از زمان جنگ دوم جهانی جان سالم به در برده بود. فرانکو در سال ۱۸۹۲ در یک خانواده نظامی بدنیا آمد. در جوانی به سبب علایق نظامیِ شخصی و خانوادگی، برای خدمت به مراکش منتقل شد. فرانکو که فردی بی پروا بود به خوبی توانست از پس ماموریت های خطیرش برآید و پس از مدت کوتاهی که به درجه سرگردی نائل آمد در سال ۱۹۲۶ با گرفتن درجه سرتیپی به جوان ترین ژنرال اروپا بدل گشت. نظام پادشاهی در اسپانیا تا اوایل دهه ۳۰ میلادی تداوم یافت، اما با آشفته شدن اوضاع داخلی و قوت گرفتن نیروهای جمهوری خواه، حکومت پادشاهی رو به زوال رفته و در ۱۹۳۱ سرنگون شد و حکومت جمهوری برپا گشت. اما فرانکو که هوادار نظام پادشاهی و مخالف حکومت جمهوری بود این وضعیت ناپایدار را نمی پسندید و دغدغه اش وحدت سیاسی اسپانیا و خلاصی اسپانیا از نیروهای تفرقه انداز جمهوری خواه بود که در صدد توطئه چینی برای نابودی فرهنگ مسیحیت در اسپانیا بودند. در ۱۹۳۶ که نیروهای چپ در طی انتخابات عمومی به قدرت رسیدند با تنی چند از ژنرال های ارتش در یکی از شهر های اسپانیا دست به کودتا زده و در پی اشغال کل اسپانیا و خصوصا مادرید برآمدند که در دست نیرو های جمهوری خواه بود. فرانکو پس از شعله ور شدن آتش جنگ داخلی به تدریج فرماندهی کل کودتا را برعهده گرفت و بالاخره با کمک های نظامی آلمان نازی و ایتالیای فاشیست، توانست در ۱۹۳۹ حکومت جمهوری را بطور کامل نابود کند. اتحاد شوروی که جانب نیروهای چپ را گرفته بود بدلیل مسافت طولانی جغرافیایی کمک چندانی نتوانست بکند و نیروهای چپ دست تنها ماندند. فرانکو پس از پیروزی اقدام به تاسیس یک حکومت تمامیت خواه تک حزبی نمود و دست به سرکوب گسترده مخالفان زد که کشتار های زیادی را به همراه داشت. به محض خاموش شدن آتش جنگ داخلی و کامیاب شدن فرانکو، شعله های جنگ دوم جهانی در سرتاسر اروپا بالا گرفت. یکی از دلایل تداوم رژیم فرانکو را عدم بی طرفی آن در جنگ دوم جهانی بر می شمرند. رژیم فرانکو که در عرصه بین المللی بر پایه اصالت سود عمل میکرد از اعلان جنگ علیه متفقین، حتی شوروی خودداری نمود. با اینکه از طرف ایتالیا و آلمان برای دخالت در جنگ تحت فشار بود اما دلیلی برای تایید درخواست نیروهای محور نمی دید، زیرا هر چند که یکی از دلایل عمده روی کار آمدن فرانکو بر راس قدرت کمک های نظامی آلمان و ایتالیا بود اما هزینه های مالی نظامیِ آنها از طرف کودتاچیان پرداخت میشد، در نتیجه اسپانیا هیچ گونه وابستگیِ سیاسی به آلمان و ایتالیا نداشت و ضمن مراوده اقتصادی با آلمان و ایتالیا در طول جنگ، با بریتانیا نیز مراوده اقتصادی داشت. اما با وجود این، نزدیکی بیشتری با نیرو های محور داشت، زیرا علاوه بر در اختیار گذاشتن بنادر و فرودگاه ها در اختیار نیروهای محور، با سرویس های جاسوسی آلمان همکاری کرده و نیروهایی را بصورت داوطلب، به جنگ با شوروی فرستاد. بعد از جنگ که نیروهای محور مغلوب گشتند فرانکو تنها ماند و تحت فشار بسیار اقتصادی و انزوای سیاسی غرب و شوروی قرار گرفت و نیروهای اپوزیسیون قوت یافتند، اما بزودی بخت با وی یار شد. زیرا با شروع جنگ سرد، غرب احساس کرد که اگر از اسپانیا حمایت نشود و از این فشار های اقتصادی و سیاسی بیرون نیاید، ممکن است توسط نیروهای چپ هوادار شوروی سرنگون شود و این منطقه استراتژیکی مهم به دست روس ها بیافتد. از این رو فشار ها از سمت غرب برداشته شد و تا جایی پیش رفت که آمریکا اقدام به تاسیس پایگاه های نظامی در اسپانیا نمود. این خود تضمین کننده بقای رژیم فرانکو بود. فرانکو که حالا مجال یافته بود، دست به پی ریزی ساختاری زد تا با واسطه آن عمر رژیم تضمین شود. از این رو اقدام به تدوین سلسله قوانینی زد که بنام قوانین ارگانیک شناخته می شدند و فرانکو تا آخر عمرش ذره ای در این قوانین شک و تردید روا نداشته و این سنگ بنای رژیم فرانکو بود. همچنین دوباره فرصت یافت تا مخالفین را تحت پیگیری شدید قرار دهد و ذره ای رحم و مروت در قبالشان صورت نگیرد. این سرسختی ها و عدم انعطاف در عرصه داخلی و همچنین عدم وابستگی سیاسی و اقتصادی به کشوری خاص و در پیش گرفتن سیاست موازنه منفی و مکتب اصالت سود در قبال خارج و رفتار پیشبینی ناپذیر فرانکو و البته اندکی بخت، از عوامل عمده عمر طولانی مدت رژیم او بود.

#یک_فنجان_سیاست
#کارگروه_تاریخ_و_سیاست
#انجمن_علمی_علوم_سیاسی

@utpsaa