✅نگاهی به کتاب اسلحه،میکروب و فولاد نوشته جرد دایموند
🖋به قلم علیرضا عرب( دانشجوی ارشد جامعه شناسی)
🔻بخش اول
.................................................
🔹دایموند در این کتاب در ابتدا به این موضوع می پردازد که نگاهش به تاریخ همچون نیاز است او دیدگاه متعارف تاریخ‌نگاری که مبتنی بر تاریخ اروپا است را به نقد می کشد و معتقد است باید برای فهم جهان و تاریخ آن،لایه رویی پیاز را پاره کنیم تا به عمق آن برسیم. این لایه رویی پیاز،همان تاریخ هایی است که فقط اروپا محور هستند. در قدم بعدی کتاب، همچون سایر نویسنده های توسعه، به پرسش درباره ی چرایی عقب ماندگی میپردازد. اولین سوال را تحت عنوان((پرسش یالی)) مطرح میکند. یالی نام یکی از دوستان سیاستمدار دایموند در گینه نو است که پرسش او از دایموند، یاداور همان پرسش تاریخی عباس میرزا از ارنست ژوبر است.((چرا شما سفید پوست ها این همه محموله تولید کردید و به گینه نو اوردید ولی خود ما سیاه پوست ها محموله کمی داشتیم؟))(دایموند: ۱۳۹۶: ۲۲) این همان پرسش یالی از دایموند است و منظور او از(( محموله))،همان کالاهای وارداتی از جهان توسعه یافته به گینه نو است. سپس خود نویسنده سوالی بنیادین مطرح میکند:((چرا ثروت و قدرت به گونه ای که اکنون وجود دارد
تقسیم شده است و نه به گونه ای دیگر؟ مثلا چرا بومیان به امریکا،افریقا واسترالیا، اروپایی ها و اسیایی ها را قتل عام نکرده، به انقیاد نکشیده و منقرض نکرده اند؟))(دایموند: ۱۳۹۶: ۲۲)از نظر دایموند، سرعت های متفاوت تکامل از یازده هزار سال پیش از میلاد تا سال ۱۵۰۰ میلادی زمینه را برای نابرابری های فناورانه و سیاسی فراهم کرد. در حالی که بومیان استرالیایی و امریکایی،جوامعی شکارچی- گرداورنده باقی ماندند، جوامع اوراسیایی، بخش کثیری از امریکا و جنوب افریقا توانستند رفته رفته در کشاورزی، شبانی و یکجا نشینی تکامل یابند و شیوه های شکار را کنار بگذارند. این جوامع توانستند بازتولید غذای بیشتر که ناشی از یکجا نشینی بود، بر جمعیت خود بیفزایند. هرچه جمعیت زیاد تر می شد به تبع آن پیچیدگی این جوامع نیز افزایش می یافت. افزایش پیچیدگی، ضرورت یک سازمان سیاسی پیچیده تر (دولت)، نگارش، ارتش (اسلحه)، و ابزار آلات به روزتر (فولاد) را توجیه می کرد.
در کنار همه این ها بیماری های مسری جوامع متراکم (میکروب) را نیز باید افزود. بدین ترتیب بود که در نخستین برخورد از برخوردهای دنیای اوراسیایی با بومیان آمریکایی، ارتش پیسارو در نبرد کاخا مارکا، با همراهی ۱۶۸ نفر، توانست ارتش آتاهوآلپا، امپراتور اینکا را که ۵۰۰ برابر افراد او بود شکست دهد.(دایموند:۱۳۹۶)

🔹سپس میکروب ها آمدند و جمعیت وسیعی از بومیان آمریکایی را ناپدید کردند. دایموند در این باره می افزاید که:(( بومیان آمریکا اساساً با اسب و تفنگ آشنا نبودند. آنها را اروپایی‌ها آوردند و شروع به دگرگونی قبایل سرخپوستی ای کردند که آن اسب ها و تفنگ ها را به دست می آوردند. سرخپوست های دشت نشین آمریکای شمالی، سرخپوستان آرائوکانی جنوب شیلی و سرخپوستان پامپاس آرژانتین، به مدد تسلط بر اسب و تفنگ، بیش از بومیان آمریکا در مقابل سفید پوستان اشغالگر مقابله کردند.))(دایموند: ۱۳۹۶: ۹۶).

🔹دایموند برای بررسی عمیق تر موضوع و واکاوی پرسش یالی به ۱۱ هزار سال پیش از میلاد می رود تاریخ مصادف است با پایان عصر پلئیستوسن و واپسین عصر یخبندان و آن چه باستان شناسان، دوران جدید نام نهاده اند. از نظر نویسنده بر خلاف نگاه های نژاد پرستانه که میان توانایی انسان ها تفاوت میگذراند، تفاوت اصلی در موهبت های زیست محیطی است که منجر به تفاوت و واگرایی های بنیادین میان جوامع شده است. در واقع این به شانس، بخت و تصادف بر میگردد که شما در چه زیست بومی به دنیا امده اید. از نظر دایموند این تفاوت های زیست محیطی می‌توانند گذار از زندگی شکارچی گردآورنده را تسریع کنند یا از سرعت آن بکاهند به طور خلاصه فقط نواحی معدودی در جهان تولید خوراک را مستقلاً تکامل بخشیدند و این تکامل در زمان های متفاوتی رخ داده است هم تولید کنندگان مستقل خوراک و هم شکارچی گردآورندگان مجاور آنها که به تولید خوراک روی آوردند در نهایت به جوامع شکارچی گردآورنده اطراف حمله کردند و آنها را از بین بردند.(همان:۱۳۹۶). و ..........
‼ادامه دارد.........................

#معرفی_کتاب
#یک_فنجان_سیاست
#انجمن_علمی_علوم_سیاسی
@utpsaa