✅کوروش، ذوالقرنین قرآن و تورات
🖋به قلم : امیرحسین مومن ( کارشناسی علوم سیاسی)

🔻قرآن کریم در آیات ۸۳ تا ۹۸ سوره مبارکه کهف، از وجود شخصی با لقب "ذوالقرنین" در روزگاران کهن یاد میکند. در مورد شأن نزول این آیه، ترمذی، نسائی و احمد بن حنبل، یاد می‌کنند که قریش با اشاراتی از علمای یهود، درباره ی ذوالقرنین از پیامبر اکرم (ص) سوال کردند و این آیات در پاسخ به این مورد نازل شده است. ذوالقرنین قرآن ویژگی هایی دارد؛ اولاً، قرآن این لقب را به او نداده است، بلکه پرسش کنندگان چنین او را نامیده اند. ثانیاً، خداوند به او سلطنت و حکمرانی و پیروزی اعطاء فرموده‌است. ثالثا، او سه لشکرکشی انجام داده است، به باختر، به خاور، و به مکانی نزدیک تنگه ای میان کوه‌ها.در سفر او به باختر، وی تا جای که پایان مغرب بوده و در آنجا خورشید را مشاهده کرده پیش رفته است. در سفر به خاور، به جایی می‌رسد که نشانی از آبادانی ندارد و مسکن ایلات است. و هنگامه مراجعت به تنگه ای در میان کوه‌ها، مردمی از آن دیار بر لشکر او حمله ور می‌شوند که نیمه‌وحشی و بی‌بهره از تمدن و خرد هستند و عنوان "یأجوج و ماجوج" دارند. رابعاً، ذوالقرنین برای جلوگیری از دست‌اندازی این قوم، سدی در آن تنگه بنا کرد که علاوه بر سنگ و آجر، آهن و مس گداخته نیز در آن به کار رفته بود. خامسا این پادشاه، عدالت گستر و موحد بود و اهل مال اندوزی نبود. همچنین در عهد عتیق، در سفر دانیال، سفر اشعیا و سفر ارمیا به داستان ذوالقرنین اشاره شده است. در سفر دانیال، به داستان اسارت یهودیان در تختگاه بیلشاصر، پادشاه بابل، اشاره شده است که ذوالقرنین آنها را نجات خواهد داد. رویای دانیال این است که قوچی را دیده‌است که بر کنار رود با دو شاخ بلند که یکی از آن دو شاخ، بسوی پشتش کج شده بود، به باختر و خاور شاخ می‌زند. در ادامه، جبرائیل، بر او نازل شده که می گوید قوچ دوشاخ، نشان دهنده ی یکپارچگی ماد و پارس است که پادشاهی نیرومند از آن می‌آید و شرق و غرب را می‌گیرد. در سفر اشعیا، دقیقاً نام کوروش را بصورت عبری آن میبینیم، البته این کتاب حالت پیشگویی دارد و ۱۵۰ سال پیش از کوروش هخامنشی نگاشته‌شده‌است. در این سفر، شخصیت کوروش در نزد یهود، مانند منجی موعودی است که خداوند برای آزاد کردن یهودیان از اسارت بابل و تجدید بنای اورشلیم، او را خواهد فرستاد. با این مقدمات در قرآن و تورات و نیز برخی روایات تاریخی و اقوال اسلامی، محققینی از جمله علامه طباطبائی، مولانا ابوالکلام آزاد و آیت‌الله مکارم شیرازی، ذوالقرنین را احتمالاً همان کوروش کبیر دانسته‌اند. تندیسی که به مجسمه کوروش، منسوب است و در هشتاد کیلومتری استخر، یافت شده است، با این روایات‌ها انطباق دارد. این مجسمه به بلندی قامت یک انسان است و کوروش در وسط قرار دارد، در دوسوی او دو بال به سان دو بال عقاب، و بر سرش دو شاخ، شبیه دو شاخ قوچ است و لباس او لباس رسمی پادشاهان بابل و ایران است. از این رو، این مجسمه، قطعاً ثابت می‌کند که اندیشه "ذوالقرنین" در ایران باستان، با ظهور کوروش شکل گرفته‌است. در مورد اقدامات سه‌گانه‌ که مورد اشاره قرآن است، باید گفت، لشکرکشی باختر، اشاره به حمله به لیدیه و لشکرکشی خاور، اشاره به حمله به قبایل کوچ‌نشین شرقی ایران، دارد. اما در مورد سومین اقدام، ماجرا بسیار جالب است. مقصود قرآن از کلمه ی «سدّین» تنگه ای در میان قفقاز است که یک سد طبیعی است و هرودوت اشاره به ساخت این سد توسط کوروش دارد. در واقع، قومی که در کتیبه های داریوش، به "کوشیا" معروف اند، از آزار یأجوج و ماجوج که گویی گروهی از مغولان ساکن قفقازیه هستند، به کوروش شکایت برده و خواستار استخلاص خود از بند آنان شدند. بهرحال، یکی از تفاسیر بسیار مطرح شده در مورد شخصیت واقعی ذوالقرنین قرآن و تورات، "کوروش کبیر هخامنشی" است.

#ایران_زمین_و_سیاست
#یک_فنجان_سیاست
#انجمن_علمی_علوم_سیاسی

@utpsaa