✅ اصطلاح شناسی (کیش شخصیت)

گردآوری: فرشته اکبری _ دانشجوی کارشناسی


🔻《کیش شخصیت》، 《شخصیت پرستی》یا 《پیشوا پروری》به پدیده ای اطلاق می شود که یک فرد با استفاده از اجبار، جعلیات و تبلیغات از خود وجهه ی عمومی آرمانی و قهرمانانه ارائه می دهد. در این پدیده تعریف و تمجید از فرد در فضای عمومی که کاملا عاری از هرگونه اشتباه است اتفاق می افتد. کیش شخصیت در حکومت های تمامیت خواه ایجاد می شود که قدرت هژمونیک و انحصاری خود را در راه پروپاگاندای رژیم خود بکار می گیرند.

🔹 بدترین نوع کیش شخصیت زمانی است که تعریف و تمجیدها رنگ مذهبی و مقدس می گیرد. در این نوع فرمانروا معیار حق و منتخب خدا روی زمین قرار می گیرد و هر گونه نقد و پرسشی از حاکم گناه و معصیت تلقی می شود.

🔹در قرن بیستم انواع شخصیت پرستی در حکومت های کمونیستی و فاشیستی و دیکتاتوری وجود داشت؛
از جمله: فرانکو پرستی، استالین پرستی، مائو پرستی، صدام پرستی، کیم پرستی (رهبر کره شمالی) و...
برخی شخصیت ها هم بعد از مرگشان مقدس می شوند مانند لنین.

🔹شدت و ابعاد این پدیده در کشورهای مختلف متفاوت است برای مثال در حکومت استالین انتقاد کردن برابر بود با مرگ و در برخی نظام ها منتقدان صرفا خانه نشین می شوند.
برخی ایدئولوژی ها ماهیت پیشوا پروری دارند مانند احزاب فاشیستی.
برخی ایدئولوژی ها مانند کمونیسم این ماهیت را نداشتند اما پیشوا پرست شدند مانند مائو یا استالین.

🔹در جامعه ای که پیشوا پرستی شکل بگیرد ارزش هایی مانند دموکراسی، حقوق بشر، قانونمندی، آزادی و مساوات کمرنگ می شوند.
شخصیت پرستی افراطی یکی از عوامل نا کامی یک ملت به راه پیشرفت ، ترقی ، عدالت اجتماعی وکرامت انسانی است.

🔹این پدیده مربوط به ایدئولوژی های خاصی نیست و انواع مختلف آن در ایدئولوژی های مارکسیستی تا اسلامی یا ناسیونالیستی و فاشیستی وجود دارد.

🔹استفاده از کیش شخصیت به رهبران و حاکمان محدود نمیشود بلکه در گروه های کوچک تر هم می توان آن را دید.

🔹️ در ضمن پدیده کیش شخصیت نباید با پدیده کاریزما اشتباه گرفته شود. کاریزما از دل مردم و در شرایط بحران های اقتصادی و سیاسی پدید می آید که انقلابات تاریخی به آنها وابسته است اما کیش شخصیت از بالا و توسط زور و اجبار و تبلیغات پروپاگاندایی شکل میگیرد که امری مذموم شمرده می شود.


#اصطلاحات_سیاسی
#یک_فنجان_سیاست
#انجمن_علمی_علوم_سیاسی

@utpsaa