این کتاب به میراث دوران اتحاد شوروی هم اشاره میکند و این که مدل نوسازی کمونیستی با پایداری و رشد طایفهها در تقابل قرار نگرفت، حتی برای حفظ ثبات، نفوذ طایفهها و پایداری آنها را هم در منطقه شکل داد. هرچند در دوران استالین با آن مبارزه شد، اما در دوران برژنف، به دلیل سیاست ثبات، پایداری آن به شکلی تضمین شد. در آسیای مرکزی نه مردم و نه نخبگان نقش موثری در فروپاشی اتحاد شوروی و به دست آوردن استقلال نداشتند. نکته مهم این که شیوهی گذار در آسیای مرکزی، نوعی گذار از بالا است. در این منطقه، تغییر از پایین ایجاد نمیشود و تصمیم گیری برای اصلاحات از بالا شکل میگیرد. جریانهای قدرت در حزب وجود داشت و پس از فروپاشی هم نخبگان، تغییرها را شکل میدهند.
در آسیای مرکزی هم مانند دیگر بخشهای اتحاد شوروی، این برداشت وجود داشت که با فروپاشی نظام کمونیستی، در این مناطق نیز مردم سالاری حاکم میشود. اما تجربههایی که در آسیای مرکزی شکل گرفت، در سالهای پس از فروپاشی اتحاد شوروی، نشان میدهد که در این منطقه هم چنین تحولی رخ نداد و به نوعی پیوندهای خویشاوندی و روابط طایفهها، مسئله توسعه سیاسی و تغییر رژیم در منطقه را زیر تأثیر قرار داد و شکل رژیمهای جدید را مشخص کرد. این مشکلی است که طایفهها در جوامع پسااستعماری و جوامع سنتی ایجاد میکنند. آنها شکل گرفتن نظامهای مردمسالار را دشوار میسازند. نقش طایفهها از این جهت مهم است که فقط به آسیای مرکزی مربوط نمیشود. این سازمان اجتماعی در قارههای دیگر، در آفریقا، در غرب آسیا و نیز جنوب اروپا هم قابل دیدن است. درست است که کتاب متمرکز بر منطقه آسیای مرکزی هست، ولی این شبکههای طایفهای یا شبکههای اجتماعی که بر اساس پیوندهای خویشاوندی سببی و نسبی شکل گرفتهاند، در مناطق دیگر همین کارکردها رو نشان دادهاند.
این کتاب به شکل تاریخی و موضوعی، هم به مفهوم سیاست طایفهای میپردازد، هم به کارکردهای آنها.
در مورد خود طایفه و رژیم طایفهای توضیح می دهد سپس موضوع قومنگاری از دوران شوروی را دارد که روابط طایفهها، روابط شبکههای غیر رسمی با نهادهای رسمی دولتی چگونه بود. سپس به دوران برژنف میپردازد. نویسنده مسائل مربوط به استعمارزدائی را مطرح میکند و توضیح میدهد که استقلال این کشورها پس از فروپاشی اتحاد شوروی به چه صورتی بوده است.
در پایان نویسنده به مسیرهای بلندمدتتری میپردازد که سیاست طایفهای را در سطحهای اجتماعی و نخبگانی توضیح میدهد و آن را با آفریقا، قفقاز و حتی اروپا مقایسه میکند.
سعی کتاب این است که درکی از حکومتداری خوب و ثبات و امنیت در این منطقه با بحثهای گسترده ایجاد کند.»
-------------------------
@utpsaa
Post #1340
2.66K
انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه تهران 📕#پیشنهاد_استادانه قسمت چهارم دکتر الهه کولایی: «به نظرم رسید کتاب «سیاست طایفهای و گذار در آسیای مرکزی» را معرفی کنم که دوستان در رشته علوم سیاسی این کتاب را مطالعه کنند. این کتاب ۸ سال پیش، از سوی انتشارات وزارت امور خارجه منتشر شد. چاپ دوم آن هم سال…