گزارش نوشتاری نشست دیستوپیا؛ ادبیات هشداردهنده

یکشنبه ۲ دی ماه ۱۴۰۳ مدرسه‌ی مطالعات اتوپیای باشگاه اندیشه، میزبان آقایان محمد نصراوی (عضو شورای علمی مدرسه مطالعات اتوپیای باشگاه اندیشه) و محمد شهریاری‌مقدم (دیستوپیا پژوه) بود.

در ابتدای این نشست آقای نصراوی به بیان معنی اصطلاح دیستوپیا و تعریفی از دیستوپیا پرداخت. سپس به چند اثر تاثیر‌گذار دیستوپیایی اشاره کرد.

آقای نصراوی در تبیین این نکته که اگر اتوپیا نوعی از آگاهی جمعی است و رویای جمعی را به تصویر می‌کشد، دیستوپیا هم نوعی از آگاهی است و تصویرگر کابوس های جمعی بشری می‌باشد.

در بخش بعدی، مهمان نشست، آقای شهریاری سخنان خود را ارائه نمودند. ایشان با اشاره به این نکته که در دیستوپیا پژوهی ضروری است که "روش" درستی را در پیش بگیریم، افزودند: در نخستین گامِ دیستوپیا پژوهی، ما باید سیر تکاملی آثار دیستوپیایی از پیش از قرن بیستم تا کنون را مورد بررسی قرار دهیم.

از مهم‌ترین وجوه این بررسی نیز شناختِ بستر های تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی‌ای است که آثار دیستوپیا در آن ها نوشته شده‌اند.

ایشان با بیانِ این که این آثار در خلا نوشته نشده اند و در پاسخ و واکنشِ به موقعیت هایی که دیستوپیا نویس ها در آن زندگی می‌کردند، نگارش یافته اند، زمینه های شکل گیری برخی آثار دیستوپیایی از جمله ۱۹۸۴ جورج اورول پرداختند.

همچنین ایشان تعریفی از مفهوم دیستوپیا ارائه کردند و مشروحا به بیان این نکته که دیستوپیا به مثابه ادبیات هشدار دهنده، به چه معناست، پرداختند.

همچنین در بخشی از صحبت های ایشان به سازوکار های یک روایت دیستوپیایی و وجوه خلاقیت و دستگاه فکری یک دیستوپیا نویس نیز پرداخته شد.

در بخش پرسش‌وپاسخ، این نکته مطرح شد که یک روایت دیستوپیایی عموما از تخیل سرچشمه نمی‌گیرد بلکه ریشه در حافظه (یعنی واقعیت) دارد.

در خاتمه نشست نیز آقای نصراوی سخنانی را به عنوان جمع‌بندی جلسه ایراد فرمودند.

این نشست اولین نشست درباره مفهوم دیستوپیا و روش‌ پژوهش در دیستوپیا یکی از اهداف این نشست بود.

#مطالعات_اتوپیا #دیستوپیا #باشگاه_اندیشه

@bashgahandishe