🔶 چکیده بحث نشست «تبیین طبیعت‌گرایانه ابن‌سینا از معانی جزئی»

برداشت طبیعت‌گرایانه، روان‌شناسانه و شبه‌فیزیولوژیکی ابن‌سینا از «معانی» از جهات مختلف تحت تأثیر مکتب فیلسوف-پزشکان بغداد و درک آنها از «حواس باطنی» بوده است. یعنی، ابن‌سینا در فهم معانی جزئی و حیث التفاتی، از بسیاری جهات، تحت تأثیر فرهنگ حرفه‌ای پزشکی بوده‌ است. تبیین ابن‌سینا به دو دلیل طبیعت‌گرایانه است. اولا، تبیین او از معانی وابسته به تبیین او از ادراک حسی است، و تبیین او از ادراک حسی حاوی عنصری فیزیولوِژیکی و مادی (اندام‌های حسی) است. این تبیین از ماتریالیسمی رنج می‌برد که از سنت پزشکی به ارث رسیده وخود ابن سینا در آن سهم زیادی داشته است. ثانیا، تبیین او از معانی بر «شیئ» متمرکز است. «معانی» ویژگی‌ها و کیفیات جسمانی «شیئ» نیستند. آنها کیفیات یا ارزش‌هایی هستند که در صور محسوس شیئ نهفته‌اند، و از طریق آنها قابل‌ادراک هستند. مثلا، کیفیت نامطلوبی یا درندگیِ گرگ که در ظاهر و رفتارش نهفته است. به تعبیر دیگر، معانی «مدلول‌های» جنبه‌های انتزاعی و غیرحسی محیط بیرونی هستند که اگرچه با ادراک حسی همراه هستند، اما با حواس بیرونی درک نمی‌شوند.

🔸 با ما همراه باشید
چهارشنبه، ساعت ۱۲:۳۰، سالن شهید بهشتی