نوبل پزشکی برای کشف کلید نوری مغز: درمان نابینایی و فراموشی در موش‌ها

جایزه نوبل پزشکی سال ۲۰۲۶ به سه دانشمند (کارل دایسروت، پیتر هگمان و گئورگ ناگل) اهدا شد. دلیل این جایزه، اختراع روشی شگفت‌انگیز و انقلابی به نام «اپتوژنتیک» در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی است.

اپتوژنتیک چیست؟
به زبان ساده، این روش به دانشمندان اجازه می‌دهد تا سلول‌های مغز (نورون‌ها) را فقط با تاباندن نور، درست مثل یک کلید برق روشن یا خاموش کنند!

داستان از آنجا شروع شد که دو نفر از این دانشمندان، پروتئینی حساس به نور را در یک جلبک ساده کشف کردند. سپس دانشمند سوم راهی پیدا کرد تا این پروتئین را با کمک علم ژنتیک وارد سلول‌های عصبی کند. نتیجه این شد که سلول‌های
مغزی حالا به نور واکنش نشان می‌دادند و دانشمندان می‌توانستند آن‌ها را کنترل کنند.

چرا این کشف این‌قدر مهم است؟
این تکنیک درک ما را از مغز زیر و رو کرده است. دانشمندان با استفاده از این روش روی موش‌ها توانسته‌اند کارهای بی‌نظیری انجام دهند؛ از جمله:

بازگرداندن بینایی
برگرداندن خاطرات فراموش‌شده
درمان بیماری‌هایی مثل صرع
کشف اینکه مغز چگونه احساساتی مثل تشنگی یا رفتارها را کنترل می‌کند.

در یک کلام، این دانشمندان ابزاری ساخته‌اند که به کمک آن می‌توانیم رازهای پیچیده‌ترین عضو بدن، یعنی مغز را بسیار راحت‌تر از گذشته کشف کنیم.

کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd

آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD