آیا ترکیب توفا (TOFA) می‌تواند به چربی‌سوزی و حفظ عضلات کمک کند؟

✍️ دکتر علی‌اصغر هنرمند

وقتی صحبت از کاهش وزن می‌شود، معمولاً یک راه بیشتر به ذهنمان نمی‌رسد: کمتر غذا بخوریم تا بدن مجبور شود از ذخایر انرژی خود استفاده کند.

بیشتر داروهای جدید لاغری هم کم‌وبیش همین مسیر را دنبال می‌کنند. در آپدیت ام دی هم در مورد آن‌ها هم زیاد نوشته‌ایم و هم ویدیو ساخته‌ایم.

اما آیا می‌توان اهرم دوم را فعال کرد و بدون کاهش بیشتر اشتها، کاری کرد که بدن انرژی بیشتری بسوزاند؟

حالا پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا برکلی ترکیبی آزمایشی به نام «توفا» (TOFA) را بررسی کرده‌اند که در موش‌های چاق، مصرف انرژی را تا ۱۸ درصد افزایش داد. این حیوانات چربی از دست دادند، اما کاهش معناداری در توده‌ی بدون چربی آن‌ها مشاهده نشد. کنترل قند خون، حساسیت به انسولین، تری‌گلیسرید و نشانه‌های کبد چرب نیز بهبود پیدا کرد.

البته یک نکته‌ی بسیار مهم وجود دارد: این نتایج فعلاً فقط در موش‌ها دیده شده‌اند و هنوز نمی‌دانیم توفا در انسان مؤثر یا حتی بی‌خطر است.

🍽️ کاهش وزن فقط به معنای کمتر خوردن نیست

داروهایی مانند اوزمپیک و ویگووی که حاوی سماگلوتاید هستند، با کاهش اشتها و مقدار غذای مصرفی به کاهش وزن کمک می‌کنند.

تیرزپاتاید نیز با نام‌های تجاری مانجارو و زپ‌باند عرضه می‌شود و مسیرهای هورمونی مرتبط با اشتها و قند خون را هدف قرار می‌دهد. این داروها می‌توانند کاهش وزن قابل‌توجهی ایجاد کنند، اما در بعضی افراد با تهوع، مشکلات گوارشی و کاهش شدید دریافت غذا همراه می‌شوند. اگر تغذیه‌ی کافی، پروتئین مناسب و تمرین مقاومتی نادیده گرفته شود، ممکن است بخشی از وزن ازدست‌رفته از توده‌ی بدون چربی باشد، نه فقط از چربی.

توفا از زاویه‌ی دیگری وارد می‌شود. این ترکیب قرار نیست صرفاً شما را وادار کند کمتر غذا بخورید؛ هدف آن افزایش مصرف انرژی در سلول‌هاست. به زبان ساده، به‌جای آنکه فقط ورودی انرژی را کم کند، تلاش می‌کند موتور سوخت‌وساز بدن را کمی پرمصرف‌تر کند.

🔬 توفا چگونه به چربی‌سوزی کمک کرد؟

توفا نخستین‌بار در دهه‌ی ۱۹۷۰ شناسایی شد و در گروهی از ترکیبات به نام مهارکننده‌های ACC قرار می‌گیرد. این ترکیبات می‌توانند تولید چربی‌هایی مانند کلسترول و تری‌گلیسرید را در بدن محدود کنند.

مشکل اینجاست که بعضی مهارکننده‌های ACC در مطالعات قبلی، برخلاف انتظار، تری‌گلیسرید خون را افزایش داده‌اند؛ عارضه‌ای که می‌تواند خطر قلبی‌عروقی ایجاد کند. به همین دلیل، با وجود رسیدن تعدادی از آن‌ها به مراحل میانی کارآزمایی بالینی، تاکنون هیچ‌کدام برای درمان بیماری‌های متابولیک تأیید نشده‌اند.

اما توفا ظاهراً یک تفاوت مهم دارد. این ترکیب علاوه بر مهار ACC، گیرنده‌های سلولی PPARα و PPARδ را نیز فعال می‌کند. این گیرنده‌ها ژن‌هایی را روشن می‌کنند که به سلول‌ها اجازه می‌دهند چربی را دریافت کرده و به‌عنوان سوخت مصرف کنند.

در موش‌ها، این سازوکار دوگانه مصرف انرژی را تا ۱۸ درصد بالا برد؛ بدون آنکه حیوانات فعالیت بدنی بیشتری داشته باشند یا دمای بدنشان افزایش پیدا کند. تری‌گلیسرید آن‌ها نیز برخلاف آنچه با بعضی مهارکننده‌های ACC دیده شده بود، بالا نرفت.

💊 ترکیب توفا با داروهای کاهش وزن چه نتیجه‌ای داشت؟

پژوهشگران توفا را همراه با سماگلوتاید و تیرزپاتاید نیز روی موش‌ها آزمایش کردند. استفاده‌ی هم‌زمان از این ترکیبات، در مقایسه با مصرف هرکدام به‌تنهایی، با بهبود بیشتر وزن، کنترل قند خون، سطح انسولین و تری‌گلیسرید همراه بود.

به‌عبارت دیگر، توفا قرار نیست جایگزین داروهای کاهش اشتها شود. اگر نتایج حیوانی در آینده در انسان نیز تکرار شوند، شاید بتواند به‌عنوان یک درمان مکمل عمل کند: داروی اول ورودی انرژی را کاهش دهد و داروی دوم مصرف انرژی را افزایش دهد.

این ایده جذاب است، اما هنوز نباید آن را یک راه‌حل آماده برای کاهش وزن دانست.

⚠️ هنوز تا رسیدن به یک داروی انسانی فاصله داریم

مطالعه‌ی توفا یک پژوهش پیش‌بالینی است. نتیجه‌ی مثبت در موش‌ها به این معنا نیست که همین اثر با همان شدت و بدون عارضه در انسان نیز دیده خواهد شد. دوز مناسب، عوارض احتمالی، اثرات قلبی‌عروقی و پیامدهای مصرف طولانی‌مدت آن هنوز مشخص نیستند.

در مجموع، توفا مسیر متفاوت و جالبی را برای درمان چاقی پیشنهاد می‌کند: افزایش مصرف انرژی به‌جای تکیه‌ی کامل بر کاهش اشتها. بااین‌حال، تا زمانی که مطالعات انسانی کنترل‌شده ایمنی و اثربخشی آن را نشان ندهند، توفا فقط یک ترکیب آزمایشی امیدوارکننده است، نه داروی جدید کاهش وزن.

https://updatemd.com/medicines/tofa-fat-burning-muscle-preservation/

کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd

آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD