🟩دیپلماسی برای محیط زیست، سرمایه‌گذاری برای آینده

ایران به‌عنوان کشوری با موقعیت ژئو‌اکولوژیک ویژه، می‌تواند از دیپلماسی محیط‌زیست برای ارتقای جایگاه بین‌المللی خود بهره‌برداری کند.
مسائل محیط‌زیستی، برخلاف حوزه‌های سیاسی یا امنیتی، بستری خنثی‌تر و گفت‌وگومحور دارند که می‌تواند زمینه‌ساز تعامل سازنده با کشورها در شرایط تحریم باشد.

در سال‌های اخیر، کشورهای منطقه از جمله عراق، کویت و قطر برای همکاری در زمینه گردوغبار، تالاب‌های مرزی و تغییرات اقلیمی اعلام آمادگی کرده‌اند. این بسترها تنها از طریق حضور فعال ایران در نهادهای بین‌المللی تقویت می‌شوند و غیبت در چنین مجامعی به معنای واگذاری میدان تصمیم‌سازی به دیگران است.

🔶سوءتفاهم درباره هزینه‌ها

در برخی رسانه‌ها ارقامی مانند «۵۰ میلیارد تومان» برای احداث پاویون ایران در نشست‌های بین‌المللی مطرح شد. اما بررسی‌های دقیق نشان می‌دهد بخش عمدهٔ این رقم مربوط به طراحی، اجاره فضا، تجهیزات و حضور چندین نهاد دولتی و خصوصی بوده است.
در نهایت، رقم واقعی هزینه‌ها بسیار کمتر و در حدود چند میلیارد تومان برآورد شده است.

در مقایسه با اهمیت و گسترهٔ حضور ایران در بزرگ‌ترین رویداد جهانی زیست‌محیطی سال، چنین رقمی نه‌تنها زیاد نیست بلکه در سطح کشورهای منطقه عدد کوچکی محسوب می‌شود.
به‌عنوان نمونه، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس برای پاویون‌های مشابه خود هزینه‌هایی چند ده برابر این رقم پرداخت کرده‌اند تا تصویری حرفه‌ای و فعال از کشورشان ارائه دهند.

🔶نبود حضور، هزینه‌ای به‌مراتب بیشتر دارد

نباید فراموش کرد که عدم حضور ایران در مجامع بین‌المللی محیط‌زیست می‌تواند منجر به هزینه‌هایی بسیار سنگین‌تر شود:
➖از دست رفتن فرصت جذب حمایت‌های مالی جهانی برای احیای تالاب‌ها، انرژی‌های پاک و مقابله با گردوغبار؛
➖ضعف در دفاع از منافع ملی در پرونده‌های فرامرزی محیط‌زیستی مانند هورالعظیم، ارومیه یا مسیر مهاجرت پرندگان؛
➖و حذف تدریجی ایران از روند تصمیم‌گیری‌های منطقه‌ای و جهانی.

بنابراین، پرسش اصلی نباید این باشد که «چرا هزینه کردیم»، بلکه باید پرسید:

❗️اگر هزینه نکرده بودیم، چه فرصت‌هایی را از دست می‌دادیم؟


🔶هزینه یا سرمایه‌گذاری؟

در جهانی که بحران‌های محیط‌زیستی مرز نمی‌شناسند، حضور فعال ایران در عرصه‌های بین‌المللی نه‌تنها حق بلکه ضرورت است.
هزینه‌های این‌چنینی در برابر ارزش راهبردی تعامل جهانی، جذب اعتبار و دفاع از منافع ملی ناچیزند و در واقع نوعی سرمایه‌گذاری برای آینده کشور محسوب می‌شوند.

نقدهای رسانه‌ای هرچند قابل احترام‌اند، اما نباید جایگزین نگاه راهبردی شوند. اگر هدف نهایی ما ارتقای جایگاه ایران، بهره‌مندی از همکاری‌های علمی و فنی، و تقویت دیپلماسی محیط‌زیست است، چنین هزینه‌هایی نه بار مالی بلکه سرمایه‌ای برای نسل‌های آینده خواهند بود.
#Cop30