▪️ آقای قالیباف؛ دلیل: تجربه
❓چرا «هم جنگ، هم مذاکره» نمی‌تواند به جنگ پایان دهد؟| بخش دوم
✍️ مسعود براتی | روزنامه عصر ایرانیان

و از آن مهم‌تر مماشات و اشتباه در لایه دیپلماسی (به معنای پایان ندادن به روند مذاکرات علی‌رغم وقوع نقض آشکار و فاحش آتش‌بس با اعمال محاصره دریایی که یک اقدام جنگی است و نیز پذیرفتن این موضوع به عنوان یک کارت مذاکراتی در میز مذاکرات) سبب تثبیت محاصره دریایی شد. لذا رفع موقت محاصره دریایی را یک ویژگی تفاهم‌نامه بیان کردن، اگر از روی عمد باشد، یک تحریف است. در گذشته به تفصیل به این موضوع پرداختم که «اگر آتش‌بس نبود؛ محاصره هم نبود» (https://asre-iranian.ir/?p=18024).

▫️بخش دیگر این صحبت ناظر به استفاده نظامی‌ها از فرصت آتش‌بس و تقویت توان نظامی‌شان است. این حرف هم ناقص است و می‌تواند گمراه‌کننده باشد. اینکه نظامی‌های قهرمان و شجاع ایران از هر فرصتی برای ارتقای توانمندی خود استفاده می‌کنند، حرف درستی است و نشان‌دهنده هوشمندی و توانایی یادگیری بالای نیروهای مسلح ماست. حتی در طول ۴۰ روز جنگ نیز این را مشاهده کردیم. ارتقای توان پدافندی به گونه‌ای که هواپیمای پنهان‌کار F35 را هدف قرار داد و یا ارتقای توان آفندی که در روز چهلم شاهد به‌کارگیری لانچرهای دو موشکی بودیم، مثال‌هایی از این است. اما اینکه بیان می‌شود نیاز نیروهای مسلح به تنفس دلیل اصلی قبول آتش‌بس است، حرف دیگری است. این ادعا یعنی اصلی‌ترین عامل، وضعیت نیروهای مسلح بوده است. چنین گزاره‌ای تاکنون از سوی فرماندهان ارشد نیروهای مسلح بیان نشده است و حتی صحبت‌های صریحاً مخالف آن شنیده شده است. از طرف دیگر با توجه به میزان تسلط اطلاعاتی دشمن، اگر چنین واقعیتی وجود داشت، آیا دشمن اصرار بر آتش‌بس می‌کرد؟ مجموع شواهد تأیید می‌کند که عوامل سیاسی در قبول آتش‌بس مؤثر بوده است، نه اقتصادی و نظامی.

4️⃣ قبلاً در یادداشت «هم می‌جنگیم و هم مذاکره می‌کنیم؛ یعنی جنگ بی‌پایان» (https://asre-iranian.ir/?p=19069) نقد اصلی به تجویزی که آقای قالیباف ارائه کرده است، بیان شده و تکرار آن نیاز نیست. در اینجا به عنوان تکمیل آن بحث به تجربه دو سال اخیر کشور در مذاکره با آمریکا باید اشاره کنم. اصرار بر مذاکره با آمریکا در این دو سال سه جنگ را به ارمغان آورده است. اولی جنگ ۱۲ روزه، دومی جنگ رمضان و سومی بعد از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد که به عنوان نبرد هرمز شناخته می‌شود.

▫️خوب است مجدداً صحبت‌های حکیمانه امام شهید در ۱۹ بهمن ۱۴۰۳ را مرور کنیم، آن زمانی که در رد مفید بودن مذاکره فرمودند «دلیل: تجربه». ایشان تأکید کردند «خب این تجربه است دیگر؛ از این تجربه استفاده کنیم. مذاکره کردیم، امتیاز دادیم، کوتاه آمدیم، امّا نتیجه‌ای را که مقصودمان بود به دست نیاوردیم؛ همین معاهده را هم با همه‌ی این نقص‌هایی که داشت، طرف مقابل باز خراب کرد، نقض کرد، پاره کرد. با یک چنین دولتی مذاکره نباید کرد؛ مذاکره کردن عاقلانه نیست، هوشمندانه نیست، شرافتمندانه نیست.»

▫️خیلی روشن است که اصرار بر مذاکره برای دشمن به معنای وجود ضعف و مشکل در ایران است و لذا انگیزه او برای ضربه زدن را افزایش می‌دهد. به نظر می‌رسد اصرار آقای قالیباف بر مذاکره هم ریشه در فهم او از وضعیت کشور داشته باشد. هرچند او در جملات این را بیان نمی‌کند، اما اصرار بر مذاکره و بیان جملاتی از قبیل «امتیازهایی که لازم داریم برای قوی‌شدن بگیریم تا هم بتوانیم منافع کشور را حفظ کنیم و منابع را افزایش دهیم، زمان لازم بخریم تا قوی‌تر شویم» این را دلالت می‌کند. دشمن نیز این جملات را با دقت می‌بیند و تحلیل می‌کند و نباید انتظار داشت که از اصرار بر مذاکره چیزی جز ضعف ایران برداشت کند. لذا این موضوع روشن است که دکترین قالیباف برای پایان دادن به جنگ کار نمی‌کند و بلکه به ضد خود یعنی جنگ بی‌پایان و یا تسلیم تبدیل می‌شود.

🔻همین ایام را در نظر بگیریم، وقتی آمریکا صحبت از حمله نظامی با استفاده از بمب‌های خاص مانند «مادر بمب‌ها» می‌کند، اصرار بر مذاکره نمی‌تواند بازدارندگی برای ما ایجاد کند.

5️⃣ آخرین نکته هم به اثر کلی این صحبت‌ها مرتبط است. وقتی سرلشکر محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی با صراحت به آمریکایی‌ها می‌گوید که «مذاکره بس است، عمل کنید»، اصرار بر مذاکره از سوی قالیباف به دشمن نشان می‌دهد که شکاف رویکردی در میان مسئولان وجود دارد. طمع او را برای سوءاستفاده افزایش می‌یابد و محاسبات غلطش تشدید می‌شود. خوب است مسئولان ارشد کشور این اختلاف‌نظرها را در جلسات خود رفع کنند و صدایی واحد به بیرون منعکس شود.

@mbarati1364