گزارش جی‌پی مورگان؛ ۹ اکتبر ۲۰۲۶: بحران هزینه حمل نفت، نه کمبود نفت خام

جی‌پی مورگان در گزارش خود با عنوان «آوریل دوباره تکرار می‌شود» هشدار می‌دهد که بازار نفت بار دیگر به سطوح قیمتی بهار رسیده، اما این بار عامل اصلی بحران، کمبود نفت خام نیست؛ بلکه افزایش شدید هزینه حمل‌ونقل دریایی و کمبود ظرفیت مؤثر ناوگان نفتکش‌هاست.

\- افزایش تردد از تنگه هرمز: جریان نفت عبوری از حدود ۷.۵ میلیون بشکه در روز در ژوئیه و اوت، به ۱۲ میلیون بشکه در روز در سپتامبر رسید. افزایش تردد، تقاضا برای نفتکش‌ها را بالا برده و ظرفیت مازاد ناوگان را محدود کرده است.

\- کمبود نفتکش‌های قابل استفاده: از ناوگان جهانی ۹۲۳ فروندی نفتکش‌های غول‌پیکر VLCC، حدود ۱۲۴ فروند به‌دلیل تحریم نفت ایران عملاً از دسترس بخش بزرگی از بازار خارج‌اند. همچنین سفرهای طولانی‌تر و انتقال نفت از کشتی به کشتی، زمان گردش نفتکش‌ها را افزایش داده است.

\- افزایش هزینه حمل: کرایه حمل یک محموله نفتکش VLCC از خاورمیانه به چین به حدود ۳۵ دلار برای هر بشکه رسیده؛ درحالی‌که این رقم در ابتدای سال ۲۰۲۶ حدود ۳ دلار بود. هزینه حمل نفت از ساحل خلیج مکزیک آمریکا به چین نیز از ۶ دلار به ۴۱ دلار برای هر بشکه افزایش یافته است.

\- افزایش هزینه نهایی نفت برای خریداران چینی: قیمت تمام‌شده هر بشکه نفت خاورمیانه برای خریدار چینی به حدود ۱۴۳ دلار رسیده؛ در مقایسه با ۱۲۶ دلار برای نفت برزیل و ۱۳۱ دلار برای نفت ساحل خلیج مکزیک آمریکا.

\- سرایت بحران به سایر مناطق: افزایش تقاضای خاورمیانه برای نفتکش‌ها، ظرفیت حمل سایر مناطق را کاهش داده است. در خارج از خاورمیانه، به‌کارگیری نفتکش‌های آفراماکس ۱۴۱ فروند و نفتکش‌های سوئزمکس ۵۲ فروند افزایش یافته است.

\- خطر کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها: حاشیه سود پالایش گازوئیل در شمال‌غرب اروپا از ۵۸ دلار به منفی ۱۴ دلار برای هر بشکه سقوط کرده است. اگر پالایشگاه‌ها نتوانند هزینه بالاتر خرید و حمل نفت را به قیمت محصولات منتقل کنند، احتمال کاهش تولید آن‌ها افزایش می‌یابد؛ آن هم در شرایطی که ذخایر گازوئیل نزدیک به کف تاریخی است و تقاضای زمستانی در نیمکره شمالی در پیش است.

نکته اصلی گزارش: افزایش هزینه حمل نفت به نقطه‌ای رسیده که ممکن است پالایشگاه‌ها دیگر توان پرداخت آن را نداشته باشند. در این صورت، بحران لزوماً با افزایش تعداد نفتکش‌ها حل نمی‌شود، بلکه ممکن است با کاهش خرید نفت، افت تقاضا برای حمل‌ونقل و کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها تعدیل شود؛ سناریویی که می‌تواند کمبود فرآورده‌هایی مانند گازوئیل را تشدید کند.

@IRAN_CITYOFSUN