فرصت‌سوزها دم از فرصت‌طلبی می‌زنند!

🔻توهمات #ظریف علیه رئالیسم بین‌الملل در جغرافیایِ پُرآشوب!

🔹اظهارات اخیر محمدجواد ظریف مبنی بر لزوم عبور از نگاه «تهدیدمحور» به همسایگانی چون عربستان و افغانستان و کشورهای منطقه و جایگزینی آن با نگاه «فرصت‌محور»، هم فانتزی است هم به دور از واقعیات منطقه و جهان!

🔸این سخنان فراتر از یک خطای ساده دیپلماتیک، نشان‌دهنده یک شکاف عمیق معرفتی در درک واقعیت‌های نظام بین‌الملل است. این‌که برای سفیر، صرفاً نقش بازرگان قائل شویم و مؤلفه‌های امنیتی را نادیده بگیریم، یا برخاسته از بی‌اطلاعی نسبت به ماهیتِ آنارشیکِ منطقه است و یا تداوم همان #حفره_امنیتی و پروژه «نفوذ» است که سال‌هاست در سیاست خارجی دنبال می‌شود.

🔹گویا جناب ظریف در سیاره‌ای دیگر زیست می‌کند؛ منطقه‌ای که دهه‌هاست کانون جنگ‌های نیابتی، حضور نظامی قدرت‌های جهانی و بیگانگان و بی‌ثباتی‌های مزمن است، با خوش‌بینی و نسخه‌های فانتزی مدیریت نمی‌شود. در الفبایِ روابط بین‌الملل، «رئالیسم» (واقع‌گرایی) تنها قطب‌نمای قابل اتکاست و دولت‌ها به هم بدبین هستند و بر اساس اصل «خودیاری» و «موازنه قدرت» بقای خود را تضمین می‌کنند. نادیده گرفتن تهدیداتِ محیطی و تقلیل روابط به تجارت، نه هوشمندی، که عین ساده‌لوحی است.

🔸نکته دردناک این است که اتفاقاً قوی‌ترینِ کنشگرانِ اقتصادیِ منطقه و جهان، همان‌هایی هستند که سخت‌ترین چنگ‌ودندان نظامی را نشان می‌دهند. تجارت، در امتداد قدرت است، نه جایگزین آن. ظریف در حالی نسخه «فرصت‌محوری» می‌پیچد که دوران مسئولیت او در دهه ۹۰ عصرِ طلاییِ «فرصت‌سوزی» بود و به قول امام شهید "دهه ۹۰ دهه از دسته رفته است".

🔹در آن دهه که چین با پروژه «کمربند و جاده» (Belt and Road) در حال احیای جاده ابریشم قدیم بود و با اتصال شرق به غرب بود و با پیوستنِ بیش از ۱۴۰ کشور، شبکه ترانزیتی خود را می‌ساخت، دولت روحانی و شخص ظریف به دلیلِ امیدِ واهی به غرب، از کمترین فرصت‌های تجاری با همسایگانی چون سوریه، عراق و ترکیه و سایر همسایگان دریغ کردند. حتی به نقل از حاج قاسم بعد از فروپاشی تکفیری‌ها با اینکه دولت سوریه آماده هرگونه همکاری اقتصادی بود اما شخص ظریف مانع استفاده از آن فرصت شد.

✅ #داود_مدرسی‌یان